Ucuz LED lampa niyə baha başa gələ bilər

Rəfdəki ən ucuz LED lampa alış anında sərfəli görünür. Onun sonradan necə xərc çıxardığını və alışda nələrə baxmaq lazım olduğunu izah edirik.

Mağazada iki LED lampa yan-yana durur: hər ikisində eyni vatt, eyni forma, eyni "ekvivalent" yazısı. Biri digərindən xeyli ucuzdur. Məntiqli görünən seçim ucuz olanı götürməkdir. Amma lampanın dəyəri qutudakı rəqəmlə deyil, illər boyu verdiyi işıq və çəkdiyi narahatlıqla ölçülür.

Ucuzluq haradan gəlir

LED lampa sadə görünsə də, içində bir neçə vacib hissə var: işıq çipləri, onları qidalandıran drayver (elektron sxem), istiliyi yayan radiator və işığı səpələyən kolba. Qiyməti aşağı salmağın ən asan yolu məhz bu hissələrdə qənaət etməkdir:

• çiplər öz imkanının həddində, yüksək cərəyanla işlədilir ki, az çiplə çox işıq alınsın;
• drayver əvəzinə sadə kondensatorlu sxem qoyulur;
• alüminium radiator yerinə nazik metal və ya yalnız plastik istifadə olunur;
• keyfiyyət yoxlaması və sınaq mərhələləri qısaldılır.

Bu qənaətlərin heç biri ilk gün görünmür. Lampa yanır, işıq verir, hər şey qaydasında görünür. Fərqlər aylar keçdikcə üzə çıxır.

Burada bir məqamı da ayırmaq lazımdır: ucuz lampa ilə sadə lampa eyni şey deyil. Bəzi istehsalçılar lazımsız funksiyalardan — rəng dəyişmə, pult, dekorativ gövdə — imtina edərək qiyməti aşağı saxlayır, əsas hissələrdə isə qənaət etmir. Problem qiymətin özündə yox, qiymətin hansı hesaba aşağı salındığındadır. Alıcı bunu qutunun üzərindəki məlumatın dolğunluğundan və istehsalçının açıqlığından qismən anlaya bilər.

Xərc nə vaxt və necə yaranır

Birinci və ən açıq xərc tez sıradan çıxmadır. Çiplər həddindən artıq qızdıqda onların parlaqlığı sürətlə düşür, bəziləri tamamilə sönür. Lampa bir neçə ay sonra ya yanmır, ya da əvvəlkinin yarısı qədər işıq verir. Onu yenisi ilə əvəz etdikdə faktiki xərc artıq iki lampanın qiymətidir, üstəgəl mağazaya getmək və dəyişmək əziyyəti.

İkinci xərc gözə görünməyən titrəmədir. Zəif drayverli lampa şəbəkə tezliyi ilə yanıb-sönür. Gözlə hiss olunmasa da, uzun müddət belə işıq altında oxumaq və ya işləmək yorğunluq, baş ağrısı yarada bilər. Telefon kamerasını lampaya tutduqda ekranda qaçan zolaqlar görünürsə, bu, titrəmənin əlamətidir.

Üçüncü xərc az işıqdır. Bəzi ucuz lampaların qutusunda yazılan güc və ya "ekvivalent" real göstəriciyə uyğun gəlmir. Otaq qaranlıq qalır, insan əlavə lampa yandırır və ya daha güclü lampa alır — enerji qənaəti isə kağız üzərində qalır.

Dördüncü xərc rəng keyfiyyətidir. Aşağı rəng ötürmə göstəricisi olan işıqda üz boz, qida solğun, parçaların rəngi yanlış görünür. Bu, puldan çox rahatlığa təsir edir, amma nəticədə lampanın vaxtından əvvəl dəyişdirilməsinə səbəb olur.

Hesabı düzgün aparmaq

Lampanın real xərcini müqayisə etmək üçün sadə düşünmə tərzi kömək edir: alış qiymətini lampanın faydalı işlədiyi müddətə bölün. Tutaq ki, bir lampa digərindən iki dəfə ucuzdur, amma üç dəfə tez sıradan çıxır. Onda hər il işıq üçün ucuz lampaya daha çox ödəyirsiniz. Buna dəyişmə əməyini əlavə edin: tavanı hündür olan dəhlizdə və ya çilçıraqda hər dəyişmə nərdivan, vaxt və bəzən usta deməkdir.

Elektrik sərfiyyatı baxımından da fərq ola bilər. Güc əmsalı aşağı olan, işığı zəif olan lampa eyni işıq üçün daha çox vatt tələb edir və ya ikinci lampanın yandırılmasına səbəb olur.

Alışda nələrə baxmalı

• Qutuda gücün yanında işıq axınının (lümen) açıq yazılmasına. Yalnız "ekvivalent" yazısı kifayət deyil.
• İstehsalçının adı, ünvanı və əlaqə məlumatları olub-olmamasına.
• Lampanın çəkisinə və altlıq hissəsinə: çox yüngül, tam plastik gövdə istiliyin pis yayıldığını göstərə bilər.
• Rəng temperaturu və rəng ötürmə göstəricisinin (CRI, Ra) yazılmasına.
• Mağazada yandırıb telefon kamerası ilə titrəməni yoxlamaq imkanına.
• Zəmanət şərtinin qutuda və ya satıcıda rəsmi göstərilməsinə.

Qiymət yeganə meyar deyil

Bu, ən bahalı lampanı almaq lazımdır demək deyil. Məqsəd məlum göstəriciləri olan, istehsalçısı tanınan və gündəlik istifadənizə uyğun lampanı seçməkdir. Çox az yanan anbar otağı üçün sadə lampa kifayət edə bilər, gündə saatlarla yanan mətbəx və ya iş masası üçün isə keyfiyyətli drayver və yaxşı rəng ötürməsi daha vacibdir.

Yerli istehsal bu baxımdan bir üstünlük verir: məhsulun kimin tərəfindən və harada hazırlandığı bəllidir. Zəfər İşığı lampaları Gəncədəki Zaferoğlu Elektrik zavodunda istehsal olunur; konkret model barədə texniki sualları birbaşa şirkətin əlaqə kanallarına ünvanlamaq mümkündür.