İşığın payını elektrik sayğacı ilə necə yoxlamaq olar

Hesaba baxıb təxmin etmək əvəzinə, sayğacın göstəricisi və impuls lampası ilə evdəki işıqların real sərfiyyatını ölçməyin sadə yolları.

Aylıq elektrik hesabı gələndə çoxları ilk olaraq işıqlardan şübhələnir: "Evdə hər yer yanır, pul da ona gedir." Amma bu, çox vaxt fərziyyə olaraq qalır. Halbuki elə evinizdəki sayğacın özü işıqlandırmanın nə qədər enerji apardığını göstərə bilər. Bunun üçün xüsusi cihaz lazım deyil — bir az səbir, qələm-kağız və düzgün ardıcıllıq kifayətdir.

Sayğac nəyi göstərir

Məişət sayğacı keçən enerjini kilovatt-saatla (kWh) toplayır. Bir kilovatt-saat 1000 vatt gücün bir saat işləməsi deməkdir: məsələn, 10 vattlıq lampa 100 saat yanıb bir kWh işlədir. Ekranda və ya barabanda gördüyünüz rəqəm sayğac quraşdırılandan bəri toplanmış cəmdir, ona görə də istehlakı bilmək üçün iki oxunuş arasındakı fərqə baxmaq lazımdır.

Elektron sayğacların çoxunda əlavə olaraq kiçik yanıb-sönən işıq — impuls göstəricisi olur. Onun yanında "imp/kWh" kimi bir yazı görürsünüz, məsələn, 1600 və ya 3200. Bu, bir kilovatt-saat enerji keçəndə göstəricinin neçə dəfə yanıb-sönəcəyini bildirir. Məhz bu kiçik işıq qısa müddətdə gücü ölçməyə imkan verir.

Birinci üsul: impulsları saymaq

Bu üsul bir neçə dəqiqə çəkir və konkret bir işıq qrupunun gücünü göstərir.

• Evdə mümkün qədər hər şeyi söndürün: soyuducu, kondisioner, su qızdırıcısı, şarj olunan cihazlar. Soyuducunu qısa müddətə ayırmaq olar, amma sonra qoşmağı unutmayın.
• Sayğacın impuls lampasına baxın. Əgər hələ də yanıb-sönürsə, qalan "gizli" yükləri (router, televizorun gözləmə rejimi) də nəzərə alın və əvvəlcə onların fon sürətini sayın.
• İndi yalnız yoxlamaq istədiyiniz işıqları yandırın və bir dəqiqə ərzində impulsları sayın.
• Gücü belə hesablayın: vatt = dəqiqədəki impuls × 60 × 1000 ÷ sayğacın imp/kWh rəqəmi.

Nümunə: sayğacda 3200 imp/kWh yazılıb, çilçıraq yananda dəqiqədə 3 impuls sayırsınız. Hesab belədir: 3 × 60 × 1000 ÷ 3200 ≈ 56 vatt. Əgər fon yükü dəqiqədə 1 impuls idisə, onu çıxın — işıqların payı təxminən 37 vatt olar. Az güclü LED lampalarda impulslar seyrək olur, ona görə də dəqiqlik üçün 3–5 dəqiqə sayıb ortalamaq daha doğrudur.

İkinci üsul: iki oxunuşun müqayisəsi

İmpuls göstəricisi olmayan köhnə sayğaclarda və ya bütün günün mənzərəsini görmək istəyəndə göstəriciləri müqayisə etmək rahatdır. Axşam işıqlar yanmazdan əvvəl sayğacın rəqəmini yazın, yatmazdan qabaq yenidən yazın. Növbəti gün eyni saatlarda işıqlardan minimum istifadə edib ölçməni təkrarlayın. İki axşam arasındakı fərq, digər cihazlar təxminən eyni işlədiyi halda, işıqlandırmanın payına yaxın olacaq.

Bu üsulun zəif cəhəti var: axşamlar çaydan, paltaryuyan və ya kondisioner kimi güclü cihazlar da işləyir və nəticəni asanlıqla "boğur". Ona görə də müqayisə günlərində belə cihazları eyni rejimdə işlətməyə çalışın və ölçməni bir neçə dəfə təkrarlayın.

Nəticəni necə şərh etmək

Ölçdüyünüz gücü günlük iş saatına vurduqda real istehlakı görürsünüz. Məsələn, 56 vattlıq çilçıraq hər axşam 5 saat yanırsa, gündə təxminən 0,28 kWh, ayda isə 8–9 kWh edir. Bunu hesabınızdakı aylıq kilovatt-saatla müqayisə edin — işığın payı dərhal aydın olur.

Bu ölçmələr bəzən gözlənilməz nəticə verir:

• Lampanın üzərində yazılan güclə ölçülən güc arasında kiçik fərq normaldır; LED lampanın drayveri də bir az enerji işlədir.
• Söndürülmüş halda işıq qrupunda impuls davam edirsə, işıqlı açar, ağıllı rele və ya qoşulu qalan transformator ola bilər.
• Bir otağın işığı gözləniləndən çox çıxırsa, orada hələ də közərmə və ya halogen lampa qalıb-qalmadığını yoxlayın.

Ölçərkən təhlükəsizlik

Sayğacın qapağını açmaq, plombaya toxunmaq və ya naqillərə müdaxilə etmək lazım deyil — bütün məlumat şüşənin arxasından oxunur. Sayğac pilləkən qəfəsindədirsə, ölçmə vaxtı qonşuların istehlakı sizin göstəricinizə təsir etmir, çünki hər mənzilin öz sayğacı var. Paylayıcı qutuda avtomat açarları söndürərək qrup ayırmaq istəyirsinizsə, nəm əllə işləməyin və hansı açarın nəyə cavab verdiyini əvvəlcədən qeyd edin.

Ölçmədən sonra lampaları dəyişmək qərarına gəlsəniz, Gəncədəki Zaferoğlu Elektrik zavodunda istehsal olunan Zəfər İşığı LED lampalarının güc pillələrini kataloqda müqayisə edə bilərsiniz; saytdakı qənaət hesablayıcısı isə ölçdüyünüz rəqəmləri illik fərqə çevirməyə kömək edir.