Çox lampalı çilçıraq nə qədər elektrik işlədir

Səkkiz, on iki, bəzən iyirmi lampa bir çilçıraqda — onların birlikdə nə qədər enerji işlətdiyini hesablamaq və azaltmaq yolları.

Klassik çilçıraq qonaq otağının mərkəzi olur: bürünc qollar, büllur asılqanlar, hər qolda bir şam lampa. Onun gözəlliyi çox vaxt lampaların sayındadır. Amma bu sayın elektrik hesabına necə əks olunduğu barədə nadir hallarda düşünülür, xüsusən də çilçıraq illər əvvəl közərmə lampaları ilə alınıbsa.

Hesablamanın əsası

Çilçırağın gücü sadəcə içindəki bütün lampaların güclərinin cəmidir. Transformator və ya pult qəbuledicisi varsa, onların öz kiçik sərfiyyatı da əlavə olunur. Qalan hesab üç addımdan ibarətdir:

• lampaların sayını bir lampanın vattına vurun — ümumi gücü alırsınız;
• ümumi gücü gündəlik yanma saatına vurun və 1000-ə bölün — günlük kWh çıxır;
• günlük rəqəmi 30-a vurun — aylıq sərfiyyatı görürsünüz.

Nümunə: 12 qollu çilçıraqda hər qolda 40 vattlıq közərmə şam lampası var. Ümumi güc 480 vattdır. Axşamlar orta hesabla 4 saat yanırsa, gündə 1,92 kWh, ayda təxminən 58 kWh edir. Bu, bəzi kiçik mənzillərdə bütün ev işıqlandırmasının üstündən gələn rəqəmdir.

İndi eyni çilçırağa hər biri 5 vatt işlədən LED şam lampaları taxdığımızı fərz edək. Ümumi güc 60 vatt, günlük sərfiyyat 0,24 kWh, aylıq təxminən 7 kWh olur. Görünüş eyni qalır, sərfiyyat isə səkkiz dəfə azalır. Burada 5 vatt sadəcə hesab üçün götürülmüş nümunədir — real lampa seçərkən qutudakı gücə və işıq axınına baxmaq lazımdır.

Niyə çilçıraq xüsusi haldır

Tək lampalı plafonda közərmədən LED-ə keçid bir lampanı dəyişmək deməkdir. Çilçıraqda isə vurma effekti işləyir: hər lampada qənaət olunan onlarla vatt lampa sayına vurulur. Bundan əlavə, çilçıraqlar adətən ən çox istifadə olunan otaqda — qonaq otağında və ya yemək zalında — asılır və qonaq gələndə, bayramlarda saatlarla yanır.

İstilik məsələsi də var. Yüzlərlə vatt istilik bir nöqtədə toplanır; qapalı büllur fincanların içində lampa çox qızır, patronlar və naqillər zamanla kövrəkləşir. Közərmə lampalarından sonra çilçırağın patronlarında qaralmış izolyasiya görmək nadir deyil.

Açar qrupları: hamısını yandırmaq lazımdırmı

Bir çox çilçıraq ikiklavişli açara qoşulur: bir klaviş lampaların bir hissəsini, ikincisi qalanını yandırır. Məsələn, 5 qollu çilçıraqda 2+3 bölgüsü olur. Bəzi müasir çilçıraqlarda isə açar əvəzinə pult olur və lampalar rejimlərlə — hamısı, yarısı, yalnız dekorativ işıq — idarə edilir. Belə modellərdə qəbuledici blok çilçıraq söndürülən vaxtda da cüzi enerji işlədir, çünki pultdan siqnal gözləyir; bu sərfiyyat kiçikdir, amma il boyu davam edir. Bu imkanı gündəlik həyatda istifadə etmək sərfiyyatı daha da azaldır:

• televizor izləyəndə və ya söhbət zamanı bir qrup kifayətdir;
• tam işıq yalnız qonaq, təmizlik və ya axtarış vaxtı lazımdır;
• çilçırağın yanında torşer və ya bra varsa, axşamların çoxunda çilçırağı ümumiyyətlə yandırmamaq olar.

Çilçıraq bir klavişə qoşulubsa, elektrik ustası adətən naqilləri iki qrupa ayırıb ikiklavişli açara bağlaya bilər — çilçırağın içində hər qolun naqili çox vaxt ayrıca olur.

LED lampaya keçərkən diqqət

Çilçıraqda lampa dəyişərkən bir neçə məqamı nəzərə alın:

• Soket əksər hallarda E14 olur, amma böyük çilçıraqlarda E27 də rast gəlinir. Bir lampanı çıxarıb yoxlayın.
• Bütün qollarda eyni rəng temperaturlu lampalar olsun; qarışıq işıq çilçırağı yamaq kimi göstərir.
• Şəffaf büllurlu çilçıraqlarda şəffaf filament şam lampalar büllurun parıltısını saxlayır, mat lampalar isə yumşaq, amma sönük görünüş verir.
• Çilçıraq dimmerə (işıq tənzimləyicisinə) qoşulubsa, LED lampaların tənzimlənə bilən olması şərtdir, əks halda titrəmə və vızıltı yaranır.
• Hamısını bir anda dəyişin: yarısı köhnə, yarısı yeni lampalarda həm rəng, həm parlaqlıq fərqi görünəcək.

Hesabı öz çilçırağınızla yoxlayın

Öz rəqəmlərinizi görmək üçün lampa sayını, hər birinin gücünü və təxmini yanma saatını qeyd edin, yuxarıdakı üç addımı tətbiq edin. Saytdakı qənaət hesablayıcısına lampa sayını və köhnə lampanın vattını daxil edərək illik fərqi də dərhal görmək olar.

Zəfər İşığı çeşidində çilçıraq və bra üçün E14 altlıqlı mat şam lampa ilə yanaşı düz və damcı formalı filament lampalar da var; onlar Gəncədəki Zaferoğlu Elektrik zavodunda istehsal olunur.