Ailədə işıq vərdişləri: qənaət üçün sadə qaydalar

Lampaları dəyişmək qənaətin yarısıdır, qalanı ailənin gündəlik vərdişlərindən asılıdır. Evdə hamının əməl edə biləcəyi sadə qaydalar.

Evin bütün lampalarını LED ilə əvəz etdikdən sonra bir çox ailə elektrik hesabında gözlədiyi qədər fərq görmür. Səbəb çox vaxt texnikada deyil, vərdişlərdədir: boş otaqda saatlarla yanan işıq, gündüz də açıq qalan dəhliz lampası, uşaq otağında səhərə qədər yanan tavan işığı. Yaxşı xəbər odur ki, vərdişlər pul tələb etmir və ailənin hər üzvü onlara qoşula bilər.

Söndürmək niyə hələ də vacibdir

LED lampanın az enerji işlətməsi bəzən "söndürməyə dəyməz" düşüncəsi yaradır. Amma az sərfiyyat sıfır sərfiyyat deyil. Evdə on beş lampa varsa və onların bir neçəsi hər gün lazımsız yerə bir neçə saat yanırsa, il ərzində bu, nəzərəçarpan kilovatt-saata çevrilir. Üstəlik, hər lampanın ömrü yanma saatları ilə ölçülür: lazımsız yanan saatlar lampanı daha tez dəyişməyə aparır.

Tez-tez eşidilən başqa bir fikir də var: "Lampanı yandırıb-söndürmək onu xarab edir." Bu, köhnə luminessent lampalar üçün qismən doğru idi. Müasir LED lampalar üçün isə qısa müddətə otaqdan çıxanda belə işığı söndürmək ümumilikdə daha sərfəlidir. Keyfiyyətli LED lampa açılıb-bağlanma dövrlərinə yaxşı dözür.

Bəzən əks sual da verilir: "Bu qədər az işlədirsə, bəlkə dəhlizdə gecə boyu yansın?" Burada söhbət rahatlıq və təhlükəsizlikdən gedirsə — məsələn, yaşlı ailə üzvü gecə qalxırsa — işıq lazımdır. Amma bu halda da güclü tavan lampası əvəzinə aşağıda yerləşən zəif gecə işığı və ya hərəkət sensoru daha ağıllı seçimdir: məqsəd əldə olunur, sərfiyyat isə minimuma enir.

Ailə üçün sadə qaydalar

Qaydalar nə qədər sadə olsa, bir o qədər tez vərdişə çevrilir. Evdə bu siyahı ilə başlamaq olar:

• Otaqda heç kim qalmırsa, çıxan son adam işığı söndürür.
• Gündüz pərdələr açılır; işıq yalnız həqiqətən qaranlıq olanda yandırılır.
• Televizor izləyərkən və ya söhbət zamanı bütün çilçıraq yox, bir qrup və ya torşer yandırılır.
• Oxumaq, dərs hazırlamaq və tikiş kimi işlər üçün bütün otağın deyil, masa lampasının işığından istifadə olunur.
• Yatmazdan əvvəl ev boyu qısa "işıq yoxlaması" edilir: dəhliz, vanna otağı, mətbəx.
• Balkon və həyət işığı səhərə qədər yanmır; lazım olarsa, sensorlu və ya taymerli işıq qoyulur.

Uşaqları necə öyrətmək

Uşaqlar qaydaları izahatla daha yaxşı qəbul edir. "İşığı söndür" əmri tez unudulur, amma kiçik bir təcrübə yadda qalır. Məsələn, uşaqla birlikdə sayğacın impuls lampasına baxın: bütün işıqlar yanarkən necə tez yanıb-söndüyünü, söndürdükdən sonra necə yavaşladığını görmək onun üçün maraqlı kəşfdir.

Bəzi ailələr "işıq növbətçisi" oyunundan istifadə edir: hər həftə bir uşaq axşam ev boyu lazımsız işıqları yoxlayır. Kiçik uşaqlar üçün açarın yanına sadə şəkil yapışdırmaq — məsələn, çıxış qapısının yanında yatmış günəş rəsmi — da xatırlatma rolunu oynayır.

Vacib məqam: uşaq otağında gecə tamamilə qaranlıqdan qorxan uşağı məcbur etməyin. Bunun əvəzinə tavan işığını açıq qoymaq yerinə çox zəif gecə lampası seçin. Bu, həm yuxu üçün daha yaxşıdır, həm də sərfiyyatı dəfələrlə azaldır.

Evin özünü vərdişə kömək edəcək şəkildə qurmaq

Vərdişi yalnız iradəyə tapşırmaq çətindir. Bir neçə texniki həll onu avtomatik edir:

• Dəhliz, kiler və vanna otağında hərəkət sensorlu işıq — insan çıxanda işıq özü sönür.
• Balkon və həyət üçün qaranlıq sensoru və ya taymer.
• Çilçıraq üçün ikiklavişli açar, qonaq otağında əlavə torşer.
• Açarların qapının yanında, əlin çatacağı yerdə olması; açarı axtarmaq lazım gələn otaqda işıq çox vaxt açıq qalır.
• Açarın üzərindəki işıq göstəricisi qaranlıqda onu tapmağı asanlaşdırır, amma bəzi LED lampaların söndürülmüş halda zəif parıldamasına səbəb ola bilər; belə halda göstəricisiz açar seçilməlidir.

Nəticəni görmək motivasiya verir

Qənaət vərdişlərinin davamlı olması üçün nəticəni görmək faydalıdır. Bir ay ərzində hər həftə eyni gündə sayğacın göstəricisini soyuducunun üzərindəki kağıza yazın. Həftəlik fərqlərin azaldığını görmək ailəyə, xüsusən də uşaqlara, səylərinin boşa getmədiyini göstərir. Hesabın yalnız işıqdan asılı olmadığını da izah edin, amma işıq hissəsinin ən asan idarə olunan hissə olduğunu vurğulayın.

Evdə hələ köhnə lampalar qalıbsa, onları mərhələli dəyişmək olar: əvvəlcə ən çox yanan yerlər. Ailə üzvlərinin vərdişinə uyğun güc seçmək istəyirsinizsə, Zəfər İşığı LED lampalarının hansı vatt variantlarında buraxıldığını saytdakı kataloq göstərir.