Lampa ömrü: 15 000 saat gündəlik istifadədə neçə il edir

Qutuda yazılan saatlar gündəlik həyatda nə deməkdir? Ömrü illərə çevirməyin sadə hesabını və bu rəqəmin arxasındakı şərtləri izah edirik.

LED lampaların qutusunda tez-tez "15 000 saat", "25 000 saat" kimi yazılar görürük. Bu rəqəmlər təsirli səslənir, amma gündəlik həyatda nəyi ifadə etdiyini təsəvvür etmək çətindir. Bir lampa neçə il xidmət edəcək? Və niyə bəzən qutudakı rəqəmə baxmayaraq lampa çox daha tez sıradan çıxır? Aşağıda misal kimi 15 000 saatı götürürük — bu, konkret bir məhsulun göstəricisi deyil, sadəcə bazarda tez-tez rast gəlinən bir rəqəmdir.

Sadə hesab: saatları illərə bölmək

Hesab çox sadədir: ömür saatını gündəlik yanma saatına bölün, çıxan günləri 365-ə bölün.

• Gündə 3 saat yanan lampa (yataq otağı, qonaq otağı axşamlar): 15 000 ÷ 3 = 5000 gün, təxminən 13–14 il.
• Gündə 6 saat (mətbəx, ailənin çox vaxt keçirdiyi otaq): 2500 gün, təxminən 7 il.
• Gündə 12 saat (mağaza, ofis, pilləkən qəfəsi): 1250 gün, 3 ildən bir az çox.
• Gecə-gündüz 24 saat (anbar, girişin daimi işığı): 625 gün, 2 ilə yaxın.

Göründüyü kimi, eyni lampa bir yerdə on ildən çox, digər yerdə cəmi iki il xidmət edə bilər. Bu hesabın bir çatışmazlığı var: gündəlik saat ilin fəsillərinə görə dəyişir. Qışda axşamlar uzun olduğu üçün qonaq otağında işıq daha çox yanır, yayda isə az. Ona görə də "gündə neçə saat" sualına orta illik rəqəmlə cavab vermək daha doğrudur — məsələn, qışda 5, yayda 2 saat yanan lampa üçün təxminən 3,5 saat götürmək olar. Buna görə lampanın "neçə il" işləyəcəyini soruşmaq yox, "harada və gündə neçə saat" yanacağını soruşmaq lazımdır.

Ömür rəqəmi əslində nəyi bildirir

LED lampa közərmə lampası kimi bir anda "yanıb" sönmür. Onun işıq axını illər boyu yavaş-yavaş azalır. Buna görə LED-in ömrü adətən müəyyən şərtlə verilir. Texniki vərəqlərdə bu şərtlər belə işarələnir:

• L70 — lampanın ilkin işıq axınının 70 faizinə qədər zəiflədiyi müddət. Yəni qutuda yazılan saatdan sonra lampa hələ yana bilər, amma əvvəlkindən nəzərəçarpacaq dərəcədə zəif işıq verəcək.
• B50 — sınaqdan keçirilən lampaların yarısının bu göstəriciyə çatdığı və ya sıradan çıxdığı müddət. Bu, statistik anlayışdır: eyni partiyadan bəzi lampalar daha tez, bəziləri daha gec xarab olur.

Bu işarələr göstərilmirsə, qutudakı saat rəqəminin hansı şərtlə hesablandığı bəlli deyil. Müqayisə edərkən bunu nəzərə almaq lazımdır.

Ömrü nə qısaldır

Qutudakı rəqəm laboratoriya şəraitində, normal temperaturda və stabil gərginlikdə ölçülür. Evdə şərait çox vaxt başqa olur və bir neçə amil ömrü nəzərəçarpacaq dərəcədə qısalda bilər.

İstilik ən böyük düşməndir. LED çiplərinin və drayverin elektron hissələrinin ömrü temperatur yüksəldikcə azalır. Qapalı şüşə plafonun içində, havalandırılmayan asma tavan boşluğunda və ya mətbəx vytyajkası kimi isti yerlərdə lampa açıq yerdəkindən daha tez köhnəlir. Qapalı svetilniklər üçün istehsalçı bu cür istifadəyə icazə verirsə, həmin lampanı seçmək doğrudur.

Gərginlik sıçrayışları ikinci amildir. Şəbəkədə tez-tez kəsilmə və qalxmalar olan ərazilərdə drayverin kondensatorları daha çox yüklənir.

Dimmer uyğunsuzluğu üçüncü amildir. Tənzimlənməyə uyğun olmayan lampa dimmerlə işlədildikdə həm titrəyir, həm də daha tez sıradan çıxır.

Keyfiyyətsiz patron və zəif kontakt da lampa altlığının qızmasına səbəb olur və drayveri zədələyir.

Açıb-bağlamaq ömrə təsir edirmi

Lampanın ömrü saatlarla hesablanır, amma açılıb-bağlanma dövrləri də rol oynayır. Bunu közərmə lampası ilə müqayisə etmək faydalıdır: közərmə lampası çox vaxt məhz yandırılma anında, soyuq sap birdən qızanda yanıb qırılırdı. Hər yandırılma anında drayverdə qısa müddətli yük yaranır. Keyfiyyətli LED lampalar üçün bu təsir gündəlik normal istifadədə əhəmiyyətli deyil. Tez-tez işə düşən hərəkət sensorlu svetilniklərdə isə sensorla işləməyə uyğunluğu göstərilən lampa seçmək məsləhətdir.

Praktik nəticə

Ömür rəqəmini oxuyanda bu sualları verin: bu lampa harada, gündə neçə saat yanacaq? Svetilnik açıqdır, yoxsa qapalı? Dimmer və ya sensor varmı? Lampanın dəyişdirilməsi asandır, yoxsa hündür tavanda yerləşir? Ömür nə qədər uzun olsa, çətin əlçatan yerlərdə bu, bir o qədər çox əhəmiyyət kəsb edir.

Lampanın alındığı tarixi qutunun üzərinə və ya kiçik qeyd kağızına yazmaq sadə, amma faydalı vərdişdir: sonradan lampanın real olaraq nə qədər xidmət etdiyini bilmək asan olur.

Zəfər İşığı lampalarının model üzrə texniki göstəriciləri barədə sualı olanlar Gəncədə istehsal aparan Zaferoğlu Elektrik-ə saytdakı əlaqə forması ilə müraciət edə bilər.