Plastik və şüşə kolba: sınmağa davamlılıq fərqi
Polikarbonat kolba zərbəyə davamlıdır və qəlpə vermir, şüşə isə cızılmır və saralmır. Hər materialın harada üstün olduğunu və nə vaxt hansını seçməyi izah edirik.

Pilləkəndə lampanı dəyişərkən o əldən sürüşüb yerə düşür. Bir halda lampa sadəcə sıçrayıb kənara diyirlənir, digərində isə döşəmə iti qəlpələrlə dolur. Fərqin səbəbi kolbanın materialıdır. Müasir LED lampalarda həm plastik, həm də şüşə kolbalar geniş yayılıb və hər birinin öz güclü və zəif tərəfi var.
Kolbalar nədən hazırlanır
LED lampalarda «plastik» dedikdə adətən polikarbonat nəzərdə tutulur. Bu, şəffaf və ya tutqun hazırlana bilən, zərbəyə çox davamlı termoplastikdir. Klassik armud formalı LED lampaların çoxunda işığı səpələyən ağ günbəz məhz polikarbonatdandır.
Şüşə kolbalar isə filament lampalarda, dekorativ modellərdə və klassik görünüşə yaxın lampalarda istifadə olunur. Filament lampada şüşə sadəcə görünüş məsələsi deyil: kolba içindəki istilik ötürən qazı saxlamaq üçün kip olmalıdır, bunu isə şüşə təmin edir.
Bəzi istehsalçılar şüşə kolbanın üzərinə nazik şəffaf plastik örtük çəkir. Belə kolba sındıqda qəlpələr örtüyün içində qalır və ətrafa səpələnmir.
Zərbə və qəlpə riski
Polikarbonatın əsas üstünlüyü zərbəyə davamlılıqdır. Adi hündürlükdən düşən polikarbonat kolba çox vaxt sınmır, sınsa belə iti qəlpələrə parçalanmır. Bu, onu aşağıdakı yerlər üçün məntiqli seçim edir:
- uşaq otaqları və oyun sahələri, xüsusən top oyunları olan yerlər;
- idman zalları və emalatxanalar;
- qida istehsalı və anbarlar, harada şüşə qəlpəsinin məhsula düşməsi ciddi problemdir;
- titrəyişə məruz qalan yerlər — məsələn, avadanlıq yanındakı svetilniklər;
- lampanın tez-tez nərdivandan dəyişdirildiyi hündür tavanlar.
Şüşə kolba zərbəyə daha həssasdır və sındıqda iti parçalar yaradır. Filament lampada kolbanın sınması həm də içindəki qazın itməsi deməkdir; kiçik çat belə lampanın ömrünü qısalda bilər.
Bununla belə, plastik kolba da tamamilə «sınmaz» deyil. Şaxtada polikarbonat daha kövrək olur, uzun illər isti və günəşdə qalmış plastik zərbədən çatlaya bilər. Üstəlik, hündürdən beton döşəməyə düşən lampanın günbəzi salamat qalsa da, içindəki drayver və ya lehim birləşmələri zədələnə bilər. Düşmüş lampanı yenidən taxırsınızsa, ilk yandırmada titrəmə, səs və ya qızma olub-olmadığına diqqət yetirin.
Cızılma, saralma və görünüş
Şüşənin öz üstünlükləri var. O, sərt materialdır və adi təmizləmə zamanı cızılmır. Ultrabənövşəyi şüaların və istiliyin təsiri ilə rəngini dəyişmir, illər keçsə də şəffaflığını qoruyur. Buna görə şüşə kolba lampanın açıq göründüyü dekorativ svetilniklərdə və klassik interyerlərdə daha «təmiz» və canlı görünür.
Polikarbonat daha yumşaqdır, abraziv vasitə ilə silinəndə tutqunlaşa bilər. Keyfiyyətsiz polikarbonat uzun müddət günəş işığında və ya yüksək temperaturda qaldıqda saralmağa meyillidir — bu, həm görünüşü korlayır, həm də işığın çalarını bir az sarıya çəkir. Keyfiyyətli məhsullarda ultrabənövşəyi şüalara qarşı stabilləşdirilmiş material istifadə olunur və bu problem xeyli azalır.
İşıq və istilik
Tutqun polikarbonat günbəz LED çiplərin parlaq nöqtələrini gizlədir və işığı bərabər səpələyir. Bu zaman işığın müəyyən hissəsi materialda udulur. Şəffaf şüşə isə işığı az udur, amma parlaq mənbəni gizlətmir — ona görə şəffaf kolbalı lampalar birbaşa baxışda gözü daha çox qamaşdıra bilər.
İstilik baxımından adi LED lampanın temperaturu hər iki material üçün normal hədlərdədir. Plastik kolbalı lampanın istiliyi əsasən altlıq tərəfdəki radiatorla, filament lampanın istiliyi isə şüşə kolba vasitəsilə ətrafa verilir.
Təmizləmə və qulluq
- Lampanı yalnız söndürüb soyuduqdan sonra silin.
- Polikarbonat kolbanı quru və ya azca nəm yumşaq parça ilə təmizləyin; aseton, güclü həlledici və abraziv toz plastikdə çatlar və tutqunluq yarada bilər.
- Şüşə kolbanı nəm parça ilə silmək olar, amma suyun altlığa və patrona axmasına imkan verməyin.
- Lampanı burayarkən kolbanı yox, altlığa yaxın hissəni tutun.
Kolba sınarsa
Şüşə lampa patronda sınıbsa, əvvəlcə işığı açardan və mümkünsə elektrik lövhəsindən söndürün. Qəlpələri qalın əlcəklə toplayın, patronda qalan altlığı yalnız elektrik tamamilə kəsildikdən sonra kəlbətinlə ehtiyatla çıxarın. Döşəmədəki xırda parçaları nəm salfet və ya yapışqan lentlə yığmaq süpürgədən daha etibarlıdır.
Seçim ümumilikdə sadədir: təhlükəsizlik və zərbə riski öndədirsə plastik, görünüş, şəffaflıq və uzunmüddətli rəng sabitliyi öndədirsə şüşə kolba daha uyğundur.
Zaferoğlu Elektrik-in Zəfər İşığı kataloqunda həm adi LED lampalar, həm də şüşə kolbalı filament şam lampaları yer alır. Hansı modelin hansı kolba ilə gəldiyini məhsul səhifələrindən öyrənmək mümkündür.
Bütün Xəbərlər