LED lampa açarı basandan bir az sonra yanır: niyə

Açarı basırsınız, işıq isə bir an sonra gəlir. Bu gecikmənin drayverlə bağlı normal səbəblərini və narahatlıq doğuran hallarını ayırd etməyi öyrədirik.

Közərmə lampası ilə böyümüş adam açarı basan kimi işığın yanmasına öyrəşib. LED lampaya keçəndə isə bəzən qəribə bir fasilə hiss olunur: açar basılır, bir an heç nə olmur, sonra işıq gəlir. Bəzən bu fasilə o qədər qısadır ki, yalnız diqqətlə baxanda sezilir, bəzən isə vaxt keçdikcə uzanır. Hər iki vəziyyətin öz izahı var.

Közərmə lampası niyə dərhal yanır

Közərmə lampasında elektronika yoxdur. Cərəyan volfram teldən keçən kimi tel qızır və işıq saçır; bu proses göz üçün praktik olaraq anidir. Halogen lampalar da eyni prinsiplə işləyir.

LED lampada isə şəbəkə ilə işıq verən çiplər arasında drayver dayanır. Açar basılanda drayver əvvəlcə öz daxili kondensatorlarını doldurmalı, idarəedici mikrosxemi işə salmalı və yalnız bundan sonra LED-lərə cərəyan verməlidir. Bu ardıcıllıq adətən saniyənin kiçik bir hissəsini aparır, lakin bəzi sxemlərdə gözlə seçiləcək qədər uzanır.

Normal gecikmənin səbəbləri

Bir sıra hallarda qısa fasilə nasazlıq deyil, konstruksiyanın nəticəsidir:

• Yumşaq işəsalma. Bəzi drayverlər LED-ləri və özlərini qorumaq üçün cərəyanı bir anda deyil, tədricən artırır. İşıq «sıçrayışla» deyil, rəvan gəlir.
• Titrəməni azaldan böyük kondensator. İşığı daha sabit etmək üçün drayverə tutumu böyük kondensator qoyulursa, onun dolması da bir qədər vaxt aparır.
• Ağıllı lampalar. Wi-Fi və ya Bluetooth ilə idarə olunan lampanın içində kiçik kompüter var. Elektrik verilən kimi o, proqramını yükləyir və yalnız sonra işığı yandırır.
• Dimmerlə işləmə. Dimmer minimum səviyyədə qalıbsa, drayver işə düşmək üçün kifayət qədər enerji ala bilmir və lampa gecikmə ilə və ya zəif yanır.

Bu halların hamısında gecikmə hər dəfə təxminən eyni olur və zamanla dəyişmir.

Eyni kondensatorlar əks hadisəni də izah edir. Bəzi LED lampalar söndürüləndə dərhal qaralmır, bir anlıq zəif işıqla sönür. Bu, drayverdə yığılmış enerjinin LED-lərə sərf olunmasıdır və nasazlıq sayılmır. Əgər lampa söndürüldükdən sonra uzun müddət zəif parıldayırsa və ya qaranlıqda arabir yanıb-sönürsə, bu, başqa mövzudur — çox vaxt işıqlı açar və ya naqillərdəki induksiya ilə bağlıdır.

Narahatlıq doğuran əlamətlər

Diqqət tələb edən mənzərə başqadır. Əgər lampa əvvəllər dərhal yanırdısa, indi isə bir-iki saniyə gözlədirsə və bu müddət həftədən həftəyə artırsa, çox güman ki, drayverdəki elektrolit kondensatorlar köhnəlir. Bu kondensatorlar zamanla, xüsusən istidə, tutumunu itirir. Belə lampa bir müddət sonra titrəməyə, sönüb-yanmağa və nəhayət tamam sıradan çıxmağa başlayır.

Gecikməyə bu əlamətlər də qoşulursa, lampanı dəyişməyi planlaşdırın:

• işıq yanandan sonra ilk saniyələrdə titrəyir;
• lampa bəzən ümumiyyətlə yanmır, açarı bir neçə dəfə basmaq lazım olur;
• eyni svetilnikdəki başqa lampalar dərhal yanır, yalnız biri gecikir;
• altlıq nahiyəsi əvvəlkindən daha isti hiss olunur.

Soyuq, gərginlik və qapalı svetilnik

Temperatur da işəsalmaya təsir edir. Qışda qızdırılmayan qarajda, anbarda və ya eyvanda lampa otaqdakından daha ləng yana bilər, çünki elektrolit kondensatorların xüsusiyyətləri soyuqda pisləşir. Otaq qızdıqca gecikmə azalırsa, səbəb məhz budur.

Şəbəkə gərginliyi aşağı düşəndə də drayver işə düşmək üçün daha çox vaxt tələb edə bilər. Axşam saatlarında, xəttin sonunda yerləşən evlərdə və ya bağ evlərində bu, xüsusilə hiss olunur. Əgər gecikmə yalnız müəyyən saatlarda yaranırsa, gərginliyin ölçülməsi faydalı olar.

Qapalı plafonda daim yüksək temperaturda işləyən lampanın kondensatorları açıq svetilnikdəkindən daha tez köhnəlir. Nəticədə eyni model qapalı plafonda daha tez gecikmə və titrəmə əlamətləri göstərə bilər.

Hərəkət sensoru və pilləkən işığı

Hərəkət sensoru ilə işləyən dəhliz və pilləkən işıqlarında gecikmə daha çox narahatlıq yaradır: insan artıq pilləkəndə olur, işıq isə hələ yoxdur. Burada iki gecikmə toplanır — sensorun hərəkəti aşkar etməsi və lampanın işə düşməsi. Belə yerlər üçün:

• sensorun aşkar etmə zonasını qapıya və ya pilləkənin başlanğıcına yönəldin;
• sensorun LED yükü ilə uyğunluğunu təlimatda yoxlayın;
• eyni xəttdə müxtəlif modelli lampaları qarışdırmayın, çünki onlar fərqli vaxtda yanacaq.

Qısa yoxlama

• Gecikmə yeni lampada da varmı, yoxsa zamanla yaranıb?
• Başqa lampa eyni patronda dərhal yanırmı?
• Dimmer və ya sensor dövrədə varmı?
• Gecikmə soyuqda və ya axşam saatlarında artırmı?

Bu suallara cavab çox vaxt problemin lampada, svetilnikdə, yoxsa şəbəkədə olduğunu göstərir.

Zəfər İşığı lampalarını Zaferoğlu Elektrik 2021-ci ilin sonundan Gəncədə buraxır. Evinizdəki svetilniklər üçün uyğun lampa tipini müəyyən etmək üçün şirkətin kataloquna baxmaq olar.