Lampa yanmır: təhlükəsiz yoxlama ardıcıllığı

Açarı basırsınız, işıq yanmır. Səbəb yanmış lampadan tutmuş avtomata və naqilə qədər ola bilər. Sadədən mürəkkəbə doğru, təhlükəsiz yoxlama addımlarını izah edirik.

Axşam otağa girib açarı basırsınız — işıq yanmır. İlk fikir adətən lampanın yandığıdır və çox vaxt bu, doğrudur. Amma bəzən yeni lampa da yanmır, sonra başqa lampa da, və problem get-gedə qəlizləşir. Belə vəziyyətdə təsadüfi hərəkətlər həm vaxt aparır, həm də təhlükəli ola bilər. Səbəbi tapmaq üçün sadədən mürəkkəbə doğru müəyyən ardıcıllıqla getmək lazımdır.

Birinci addım: problem nə qədər genişdir

Lampaya toxunmazdan əvvəl ətrafa baxın:

• Evin digər otaqlarında işıq var? Rozetkalar işləyir?
• Qonşularda və ya binanın pilləkənində işıq yanır?
• Eyni açara bağlı başqa lampalar varsa, onlar da sönübmü?

Əgər bütün evdə və ya bütün binada elektrik yoxdursa, problem lampada deyil. Əgər yalnız bir otağın işıqları, yaxud evin bir hissəsi sönübsə, şitdə avtomat düşmüş ola bilər. Bir neçə lampalı çilçıraqda yalnız bir lampa yanmırsa, səbəb demək olar ki, həmin lampa və ya onun patronudur.

İkinci addım: şitə baxın

Paylayıcı şitdə aşağı düşmüş avtomat və ya diferensial qoruyucu olub-olmadığını yoxlayın. Düşmüş avtomatı bir dəfə yuxarı qaldırmaq olar.

Əgər avtomat dərhal və ya işığı yandıranda yenidən düşürsə, onu təkrar-təkrar qaldırmayın. Bu, xətdə qısaqapanma və ya sızma olduğunu göstərir. Belə halda həmin xətti söndürülmüş vəziyyətdə saxlayın və elektrik ustasına müraciət edin. Diferensial qoruyucunun düşməsi isə xüsusilə ciddi siqnaldır: o, cərəyanın insan bədəni və ya nəm vasitəsilə torpağa sızmasına reaksiya verir.

Üçüncü addım: lampanın özü

Şit qaydasındadırsa, lampanı yoxlayın. Əvvəlcə dövrəni açardan kəsin; köhnə lampa isti ola bilərsə, bir neçə dəqiqə soyumağa vaxt verin.

• Lampanı patronda yüngülcə sıxın: bəzən sadəcə kontakt boşalmış olur.
• Lampanı çıxarıb vizual yoxlayın: közərmə lampasında sap qırılıbmı, LED lampada qaralma, şişmə, yanıq iyi varmı.
• Ən etibarlı üsul: işlədiyinə əmin olduğunuz lampanı bu patrona, şübhəli lampanı isə işləyən başqa patrona taxmaq.

Əgər yaxşı lampa bu patronda yanırsa, köhnə lampa xarab olub. Əgər yaxşı lampa da yanmırsa, problem lampada deyil və növbəti addıma keçmək lazımdır.

Dördüncü addım: uyğunluq problemləri

Bəzən lampa sağlamdır, patron da işləyir, amma lampa bu sxemdə düzgün işləmir. Tipik hallar:

• Dimmer. Dimmerlə işləməyə uyğun olmayan LED lampa ümumiyyətlə yanmaya, titrəyə və ya yalnız maksimum vəziyyətdə yana bilər.
• Hərəkət sensoru və ya taymer. Bəzi sensorlar çox az güc tələb edən LED lampanı «görmür» və ya onu düzgün yandırmır.
• 12 voltluq transformator. Köhnə halogen MR16 və G4 sistemlərindəki elektron transformatorlar çox kiçik yükdə işə düşməyə bilər.
• Ağıllı açar. Bəzi ağıllı açarlar minimal yük tələb edir və LED ilə problemsiz işləmir.

Belə hallarda lampanın qutusundakı uyğunluq məlumatını və idarəetmə qurğusunun təlimatını yoxlayın. Məsələ tez-tez uyğun lampa və ya qurğu seçməklə həll olunur.

Beşinci addım: patron və naqillər — harada dayanmalı

Yaxşı lampa yanmırsa, şit qaydasındadırsa və uyğunluq problemi yoxdursa, səbəb patronda, açarda və ya naqillərdədir. Bu mərhələdə təhlükəsizlik birinci yerdədir.

Yalnız şitdə müvafiq avtomatı söndürüb, gərginliyin olmadığını indikatorla yoxladıqdan sonra patrona baxmaq olar. Közərmə lampası patronlarında mərkəzi kontakt lövhəsi zamanla basılıb aşağı düşür və lampanın ucuna çatmır; onu çox ehtiyatla bir qədər qaldırmaq bəzən problemi həll edir. Patronda qaralma, ərimə, çatlar görünürsə, patron dəyişdirilməlidir.

Açarı sökmək, naqilləri yoxlamaq, paylayıcı qutunu açmaq isə elektrik ustasının işidir. Bu mərhələdə yanıq iyi, isti açar, qırıq-qırıq yanan işıq və ya çırtıltı səsi varsa, həmin xəttin avtomatını söndürülmüş saxlayın.

Qısa yaddaş kartı

• Problemin genişliyini müəyyən edin.
• Şitdə avtomatı yoxlayın, təkrar düşürsə dayanın.
• Açarı söndürüb lampanı soyudun, yaxşı lampa ilə sınayın.
• Dimmer, sensor, transformator uyğunluğunu yoxlayın.
• Patron və naqillərə yalnız avtomat sönülü və gərginlik yoxlanıldıqdan sonra baxın; daha dərin işi ustaya verin.

Lampanı dəyişmək lazım gəlirsə, köhnə lampanın soketini və formasını qeyd edin. Yoxlama lampanın özünün yandığını göstərərsə, eyni altlıqlı yeni Zəfər İşığı modelini soket filtrindən tez tapmaq mümkündür.