«Ekonom» kompakt floresan lampanı LED ilə dəyişmək

Spiral və ya U formalı «ekonom» lampalar bir vaxtlar qənaətin simvolu idi. İndi onları LED ilə əvəzləməyin səbəbləri, seçim qaydası və civəli lampanın düzgün utilizasiyası.

On-on beş il əvvəl közərmə lampasından imtina edən ailələrin çoxu ilk olaraq «ekonom» lampalara, yəni kompakt floresan lampalara keçdi. Spiral və ya bir neçə U formalı borudan ibarət bu lampalar E27 və E14 patrona burulur və közərmə lampasından xeyli az enerji sərf edirdi. Bu gün isə onların yerini demək olar ki, tamamilə LED lampalar tutub. Evdə hələ də belə lampalar yanırsa, onları dəyişmək üçün bir neçə tutarlı səbəb var.

Kompakt floresan lampa necə işləyir

Kompakt floresan lampa əslində bükülmüş floresan borudur. Onun altlığında kiçik elektron ballast yerləşir, borunun içində isə inert qaz və az miqdarda civə buxarı var. Elektrik boşalması civə atomlarını həyəcanlandırır, onlar ultrabənövşəyi şüalanma yayır, borunun daxili divarındakı fosfor örtüyü isə bu şüalanmanı görünən işığa çevirir.

Bu prinsip közərmə lampasından xeyli səmərəli idi, amma bəzi xüsusiyyətləri gündəlik istifadədə narahatlıq yaradırdı.

Niyə LED-ə keçmək məntiqlidir

• Tam parlaqlığa çatma vaxtı. Kompakt floresan lampa yandırıldıqdan sonra bir müddət tutqun yanır və tam işığa tədricən çatır, xüsusən soyuq otaqda. LED isə dərhal tam işıq verir.
• Tez-tez yandırıb-söndürməyə həssaslıq. Qısa müddətli işə salmalar floresan lampanın elektrodlarını yorur. Dəhliz, tualet və anbar kimi yerlərdə bu lampalar gözləniləndən tez sıradan çıxırdı. LED lampa üçün bu, xeyli az problemdir.
• Civə. Lampanın içində az miqdarda civə var, sındıqda ehtiyatlı davranmaq, istifadədən sonra isə xüsusi utilizasiya lazımdır. LED lampada civə yoxdur.
• Rəng keyfiyyəti. Bir çox ucuz kompakt floresan lampanın işığı rəngləri solğun və ya yaşılımtıl göstərirdi. Müasir LED lampalar arasında rəngləri yaxşı göstərən modelləri tapmaq asandır.
• Tənzimləmə. Adi kompakt floresan lampalar işıq tənzimləyicisi ilə işləmir. Tənzimlənən LED lampalar isə geniş yayılıb.
• Enerji. Eyni işıq miqdarı üçün LED lampa adətən kompakt floresan lampadan da az güc çəkir.

Düzgün LED lampa seçmək

Əvvəlcə köhnə lampanın qutusuna və ya altlığına baxın. Orada soket, güc və çox vaxt «közərmə lampasının ekvivalenti» göstərilir. Yeni LED lampanı seçərkən bu ekvivalenti əsas götürməkdənsə, qutudakı lümen göstəricisini müqayisə etmək daha dəqiqdir.

Rəng temperaturuna diqqət edin. Kompakt floresan lampalar həm isti, həm də soyuq ağ işıqla satılırdı. Evdə alışdığınız atmosferi saxlamaq istəyirsinizsə, köhnə lampanın kelvin göstəricisinə yaxın LED seçin. Əgər köhnə lampanın işığı həmişə xoşunuza gəlmirdisə, bu, dəyişiklik etmək üçün yaxşı fürsətdir.

Forma və ölçü də vacibdir. Spiral lampalar çox vaxt uzun olurdu və abajurlardan çıxırdı. Klassik armud formalı LED lampa adətən daha qısadır və abajur altında daha səliqəli görünür. Kiçik plafonlar üçün şam və ya kürə formalı LED lampalar da nəzərdən keçirilə bilər.

Köhnə lampanı çıxararkən və sındıqda

Kompakt floresan lampanı patrondan plastik altlığından tutaraq burayıb çıxarın, şüşə borulardan dartmayın. Borular nazikdir və təzyiq altında sına bilər.

Lampa sınarsa:

• otaqdakı insanları və ev heyvanlarını çıxarın, pəncərəni açıb otağı ən azı bir neçə dəqiqə havalandırın;
• qırıntıları tozsoranla yığmayın, bu, civə buxarını havaya yayır;
• qırıntıları qalın kartonla bir yerə toplayın, xırda hissəcikləri yapışqan lentlə götürün;
• hamısını bağlı şüşə qaba və ya möhkəm bağlanan paketə qoyun və adi zibillə qarışdırmayın.

Utilizasiya

İşlənmiş kompakt floresan lampalar, sınıq olsun-olmasın, adi məişət tullantısı deyil. Onları civəli lampaların qəbul olunduğu məntəqələrə təhvil vermək lazımdır. Bir neçə lampanı dəyişməyi planlaşdırırsınızsa, onları orijinal qutularında və ya sınmayacaq şəkildə karton qutuda toplayıb birlikdə aparmaq rahatdır.

LED-ə keçid həm də evdə saxlanılan ehtiyat kompakt floresan lampaları gözdən keçirməyə səbəbdir: istifadəsiz qalacaqlarsa, onları da eyni qaydada təhvil vermək düzgündür.

Spiral ekonom lampanın yerinə qoymaq üçün Zəfər İşığı seriyasında klassik formalı E27 və şam formalı E14 LED lampalar mövcuddur. «Ekonom» lampanın yerinə seçim edərkən soketi, işıq miqdarını və rəngi yuxarıdakı qaydada müqayisə etmək kifayətdir.