Köhnə çilçıraqda LED lampa: nələrə diqqət etməli

Nənədən qalan və ya uzun illər xidmət etmiş çilçırağa LED lampa taxmaq həm qənaət, həm də istilik baxımından faydalıdır. Amma forma, ölçü, rəng və patron vəziyyəti ayrıca yoxlanmalıdır.

Bir çox evdə çilçıraq yalnız işıq mənbəyi deyil, ailə tarixinin bir hissəsidir. Bürünc qollu, şüşə şamdanlı və ya kristal asqılı köhnə çilçırağı atmaq istəmirsiniz, amma içindəki közərmə lampaları həm çox işlədir, həm də tez-tez yanır. LED lampaya keçid məntiqlidir. Lakin köhnə çilçıraq müasir lampalar nəzərə alınmadan hazırlanıb və burada bir neçə məqam diqqət tələb edir.

Əvvəlcə çilçırağın özünü yoxlayın

Lampa dəyişməzdən əvvəl çilçırağın texniki vəziyyətinə baxmaq lazımdır, çünki köhnə lampalar onu illərlə qızdırıb.

• Patronlar. Köhnə karbolit və ya plastik patronlar istidən kövrəkləşir, çatlayır, rəngi dəyişir. Metal kontakt lövhələri oksidləşib qaralır. Çat və ya ərimə görsəniz, patronu dəyişdirin.
• Daxili naqillər. Qolların içindən keçən naqillərin izolyasiyası istidən bərkiyib ovula bilər. Patronun yanında naqilə yüngülcə toxunun: izolyasiya tökülürsə, çilçırağı yenidən naqilləmək lazımdır.
• Birləşmələr. Çilçırağın mərkəzi gövdəsindəki birləşmələr çox vaxt burulmuş və lentlənmiş olur. Onları terminal bloklarla əvəzləmək təhlükəsizliyi artırır.
• Bərkitmə. Asqı zənciri, qarmaq və gövdə vintləri möhkəm olmalıdır.

Bu yoxlama LED lampanın özündən daha vacibdir: yeni lampa köhnə patronun və naqilin problemlərini aradan qaldırmır.

Forma və ölçü: çilçıraq görünüşü qorunsun

Köhnə çilçıraqlar çox vaxt E14 və ya E27 soketli şam, kürə və ya kiçik armud formalı lampalar üçün hazırlanıb. LED seçərkən forma ilə yanaşı ölçüləri də müqayisə edin.

Bəzi LED şam lampaları eyni formalı közərmə lampasından bir qədər uzun və ya enli olur, çünki gövdədə drayver və radiator yerləşir. Şüşə şamdanlı və ya dar abajurlu qollarda lampa kənardan görünə, şamdanın içinə sığmaya bilər. Almadan əvvəl köhnə lampanın uzunluğunu və ən enli yerini ölçün, LED lampanın ölçüləri ilə müqayisə edin.

Lampanın başı yuxarı baxan çilçıraqlarda LED lampanın plastik gövdəsi görünə bilər. Bu hallarda gövdəsi kiçik və ya şüşə kolbalı filament lampa daha estetik seçimdir.

Şəffaf, yoxsa mat

Kristal və şüşə asqılı çilçıraqların gözəlliyi işığın parıltısındadır. Bu parıltını nöqtəvi, şəffaf işıq mənbəyi yaradır. Mat lampa isə işığı yayır və kristallarda parıltı zəifləyir.

Buna görə kristal çilçıraqlar üçün adətən şəffaf filament lampalar seçilir. Amma çilçıraq göz səviyyəsinə yaxın asılıbsa, şəffaf lampa qamaşdıra bilər. Bu halda mat və ya yarımşəffaf lampa, yaxud daha zəif güclü şəffaf lampa kompromis ola bilər.

Abajurlu, parça və ya mat şüşə plafonlu çilçıraqlarda isə kolba görünmədiyi üçün adi mat LED lampa işləyir.

İşığın rəngi və miqdarı

Köhnə çilçıraq közərmə lampasının isti işığı ilə görünməyə öyrəşib. Soyuq ağ LED lampa onun bürünc və qızılı hissələrini soyuq, boz göstərə bilər. Klassik çilçıraq üçün 2700K–3000K isti işıq adətən daha uyğun görünür.

İşığın miqdarını da düşünün. Çox qollu çilçıraqda hər lampanın gücü az olsa belə ümumi işıq çox ola bilər. Köhnə lampalara görə lümen hesablayın və ehtiyac olarsa, daha zəif LED lampa seçin. Çilçırağın üzərindəki «maks. 40 W» və ya «maks. 60 W» yazısı közərmə lampasına görədir; LED lampanın faktiki gücü bu həddən xeyli aşağı olur.

Bütün qollarda eyni modeldən, eyni partiyadan lampa istifadə edin. Fərqli istehsalçıların lampaları rəng tonunda fərqlənir və bu, çox lampalı çilçıraqda dərhal gözə çarpır.

Dimmer və idarəetmə

Köhnə çilçıraqlar çox vaxt divardakı sadə dimmerlə işləyir. Bu dimmerlər közərmə lampasının böyük yükü üçün hazırlanıb və LED lampalarla titrəmə, vızıltı və ya tam sönməməyə səbəb ola bilər. Dimmer saxlanacaqsa:

• qutusunda dimmerə uyğunluq göstərilən LED lampa seçin;
• dimmerin LED yükü ilə işləməyə uyğunluğunu yoxlayın, lazım olsa, onu LED üçün nəzərdə tutulmuş modellə dəyişin;
• minimal parlaqlıqda titrəmə varsa, dimmerin minimum səviyyəsini tənzimləyin.

Bəzi çilçıraqlarda qolları iki qrupa bölən iki düyməli açar olur. Bu sxem LED lampalarla problemsiz işləyir.

Qısa yoxlama siyahısı

• Patronları, daxili naqilləri və birləşmələri yoxlayın.
• Köhnə lampanın soketini, formasını və ölçülərini qeyd edin.
• Kristal çilçıraq üçün şəffaf, abajurlu üçün mat lampa seçin.
• İsti işıq seçin və bütün qollarda eyni modeldən istifadə edin.
• Dimmer varsa, uyğunluğu yoxlayın.

Köhnə çilçırağın patronlarına uyğun Zəfər İşığı modelləri də var: E14 altlıqlı düz və damcı filament lampalar, C37 E14 şam lampası və E27 altlıqlı kiçik C45 kürəsi. Köhnə lampanın soketini və formasını bilərək kataloqda uyğun modeli tapmaq olar.