E40 soketli güclü lampaları LED-ə keçirmək

Sex, anbar, idman zalı və həyətlərdə hələ də E40 soketli güclü közərmə və halogen lampalar işləyir. Onları LED-ə keçirərkən ölçü, çəki, istilik və svetilnik uyğunluğuna baxmaq lazımdır.

Köhnə sexin tavanında, idman zalının yuxarısında və ya zavod həyətindəki projektorda iri vintli E40 soketli lampalar asılıb. Onların arasında yüz vattlarla ölçülən közərmə lampaları və eyni altlıqlı güclü halogen lampalar da var. Bu lampalar böyük sahəni işıqlandırır, amma çox enerji işlədir və istilik buraxır. LED-ə keçid məntiqlidir, lakin E40 dünyasında bu keçid ev lampasını dəyişməkdən bir qədər mürəkkəbdir.

E40 nədir və harada qalır

E40 vintli Edison soketinin ən iri geniş yayılmış ölçüsüdür, diametri təxminən 40 mm-dir. O, adətən yüksək güclü lampalar üçün işlənir: iri közərmə lampaları, halogen lampalar, həmçinin küçə və sənaye svetilniklərindəki qaz boşalmalı lampalar.

Bu məqalə əsasən közərmə və halogen E40 lampalarından bəhs edir. Civəli, natrium və metal-halogen lampalar isə drossel və alışdırıcı ilə işləyir və onların LED-ə keçirilməsi ayrıca sxem yoxlaması tələb edir. Közərmə və halogen lampalar isə şəbəkəyə birbaşa qoşulur, buna görə LED lampa ilə əvəzlənməsi elektrik sxemi baxımından daha sadədir.

Nə üçün LED-ə keçmək

Güclü közərmə və halogen lampaların əsas çatışmazlıqları aydındır:

• enerjinin böyük hissəsi istiliyə gedir, yayda sexin və zalın istiləşməsinə əlavə olunur;
• xidmət müddəti qısadır, hündür tavanda hər dəyişmə qaldırıcı və vaxt tələb edir;
• kolba çox qızır, toz və yağla örtüləndə yanğın riski artır;
• işığın bir hissəsi yuxarıya və yanlara israf olunur.

Eyni miqdarda işıq üçün LED bir neçə dəfə az elektrik sərf edir, gövdəsi az isinir və xidmət müddəti uzundur. Hündür tavanlı binalarda xidmətə qənaət çox vaxt enerji qənaəti qədər vacibdir.

Seçim: vatt deyil, lümen

Köhnə lampanın gücünə görə LED seçmək səhvdir. Əvvəlcə köhnə lampanın verdiyi işığı, yəni lümeni müəyyən edin. Közərmə lampasında lümen qutuda göstərilməyə bilər; bu halda istehsalçının məlumatına və ya oxşar lampaların texniki vərəqinə baxmaq lazımdır. Halogen lampalar eyni güclü közərmə lampasından bir qədər çox işıq verir.

Sonra LED lampanın lümenini müqayisə edin. Amma yalnız rəqəm kifayət deyil, işığın paylanması da vacibdir. Közərmə lampası işığı hər tərəfə yayır. Bir çox güclü LED lampa isə işığı əsasən aşağıya və ya yanlara yönəldir. Reflektorlu svetilnikdə bu fərq nəticəni xeyli dəyişə bilər: bəzən eyni lümenli LED lampa reflektorla daha yaxşı, bəzən isə daha pis işləyir.

İşığın rəngini də düşünün. Közərmə və halogen işığı isti, sarımtıldır. Sexdə və anbarda çox vaxt neytral ağ işıq daha rahatdır, amma dekorativ və ya tarixi binalarda isti ton saxlamaq istənilə bilər.

Ölçü, çəki və svetilnik

E40 LED lampaların iri gövdəsi və radiatoru olur. Buna görə bu məqamları yoxlayın:

• Ölçü. LED lampa köhnə lampadan uzun və enli ola bilər. Reflektorlu və qapalı svetilnikə sığmalı, qoruyucu şüşə bağlanmalıdır.
• Çəki. Güclü LED lampalar ağır olur. Patronun və svetilnikin bu çəkini daşıya biləcəyinə, xüsusən də lampanın başı aşağı asıldığı vəziyyətdə, əmin olun.
• İstilik. LED az qızır, amma drayver istiyə həssasdır. Tam qapalı, havasız svetilnikdə LED lampanın ömrü qısalır. İstehsalçı qapalı svetilnikdə istifadəyə icazə verirmi, yoxlayın.
• Qoruma. Nəm, toz və ya açıq hava şəraitində svetilnikin qoruma dərəcəsi saxlanmalıdır; LED lampanı taxmaq üçün conta və şüşəni çıxarıb saxlamamaq olmaz.
• Patronun vəziyyəti. Uzun illər isti lampa ilə işləmiş keramik patronlarda kontaktlar oksidləşmiş, yaylar zəifləmiş ola bilər. Yeni lampa ilə yanaşı patronu da yoxlayın.

Adapterlər və alternativ

Satışda E40-ı E27-yə çevirən adapterlər var. Onlar müvəqqəti həll ola bilər, amma iri və ağır LED lampa ilə adapter əlavə mexaniki yük və əlavə kontakt deməkdir. Daimi quraşdırma üçün birbaşa E40 soketli lampa seçmək daha etibarlıdır.

Bəzi hallarda lampanı deyil, svetilnikin özünü dəyişmək daha məntiqlidir. Köhnə svetilnikin reflektoru pozulubsa, gövdəsi korroziyaya uğrayıbsa və ya çox isti işləyibsə, inteqrasiyalı LED svetilnik və ya LED projektor daha yaxşı nəticə verir. Qərarı svetilnikin vəziyyəti və tavana çatmağın çətinliyi müəyyən edir.

Keçid addımları

• Mövcud lampaların növünü, gücünü və sayını siyahıya alın.
• Közərmə və halogen lampaları qaz boşalmalı lampalardan ayırın.
• Hər svetilnik üçün ölçü, qapalılıq və çəki imkanlarını yoxlayın.
• Əvvəlcə bir-iki svetilnikdə sınaq quraşdırması edin, işığın paylanmasını və parlaqlığını yerində qiymətləndirin.
• Sınaq uğurludursa, bütün sahəni eyni model və eyni rəng temperaturu ilə dəyişin.

Zaferoğlu Elektrik-in kataloqunda E40 altlıqlı 500 W közərmə lampası və JTT halogen lampa ilə yanaşı böyük sahələr üçün yüksək güclü T formalı LED lampalar da var. Konkret svetilnikə uyğun modeli seçərkən məhsulun texniki məlumatını şirkətdən dəqiqləşdirmək olar.