Qamaşma: gözü yoran parlaq işığın qarşısını necə almaq

Qamaşma işığın çoxluğundan yox, onun gözə hansı yolla düşdüyündən yaranır. Səbəbləri tanımaq və lampanı dəyişmədən vəziyyəti düzəltmək yolları.

Yeni LED lampanı taxdınız, otaq işıqlandı, amma divana uzananda gözünüzü qıymağa başlayırsınız. Kompüter ekranında ağ ləkə görünür, mətbəxdə tavana baxmaq narahatdır. Bu, qamaşmadır. Onun çox vaxt otaqdakı işığın ümumi miqdarı ilə əlaqəsi olmur: problem işığın gözə necə çatmasındadır.

Qamaşmanın iki növü

Mütəxəssislər adətən iki hal ayırır.

Narahatedici qamaşma. Görmə qabiliyyəti pisləşmir, amma göz yorulur, adam gözünü qıyır, başını kənara çevirir. Uzun müddət belə işıqda oturmaq baş ağrısına və gərginliyə səbəb ola bilər.

Görməni zəiflədən qamaşma. Güclü parlaq mənbə gözün içində işığın səpilməsinə səbəb olur və ətrafdakı detallar seçilmir. Qaranlıq yolda qarşıdan gələn maşının farası buna tanış nümunədir.

Evdə daha çox birinci növlə qarşılaşırıq, amma o da uzunmüddətli rahatlığı xeyli azaldır.

Əsas səbəblər

• Açıq lampa baxış xəttində. Plafonsuz asılan lampa, abajurun altından görünən lampa, göz səviyyəsindəki bra.
• Kiçik, çox parlaq mənbə. Eyni işıq geniş səthdən gəldikdə rahat, kiçik nöqtədən gəldikdə isə kəskin görünür. Şəffaf filament lampalar və çılpaq LED çiplər bu baxımdan daha həssasdır.
• Güclü kontrast. Qaranlıq otaqda parlaq ekran və ya tək parlaq lampa göz üçün ağırdır, çünki göz eyni anda iki fərqli parlaqlığa uyğunlaşmağa çalışır.
• Əks olunma. Parlaq masa üstü, şüşə, cilalanmış plitə və monitor ekranı lampanın əksini birbaşa gözə göndərir.
• Yanlış işıq bucağı. Dar şüalı spot divana, çarpayıya və ya oturacağa yönəldildikdə adam birbaşa şüanın içinə baxır.

Lampanı dəyişmədən nə etmək olar

Çox vaxt qamaşmanı aradan qaldırmaq üçün yeni lampa almaq lazım deyil.

• Lampanı gözün birbaşa görmədiyi yerə keçirin: asma lampanı qaldırın və ya abajuru dərinləşdirin ki, lampa kənardan görünməsin.
• Otaqda ümumi fon işığını artırın. Ekranın və ya tək lampanın yaratdığı kontrast azalanda eyni parlaqlıq daha az narahat edir.
• Tənzimlənən spotları divara və ya tavana çevirin. Əks olunmuş işıq yumşaq olur və otaqda daha bərabər paylanır.
• Parlaq səthləri nəzərə alın: monitoru pəncərə və lampaya nisbətən elə qoyun ki, əks ekranın üzünə düşməsin.
• Dimmer varsa, axşam saatlarında işığı azaldın; gözün qaranlığa uyğunlaşdığı vaxt eyni parlaqlıq daha kəskin hiss olunur.

Lampa və svetilnik seçərkən

Əgər dəyişiklik edəcəksinizsə, bunlara baxın:

• Mat kolba. Göz səviyyəsində və ya açıq svetilniklərdə mat kolbalı lampa işığı böyük səthə yayır və parlaq nöqtəni gizlədir.
• Səpələyici plafon. Opal şüşə və ya mat akril işığın parlaqlığını yumşaldır.
• Dərin oturan spotlar. Lampası svetilnikin içində dərin yerləşən modellər kənardan baxanda işıq mənbəyini görünməz edir.
• Geniş işıq bucağı. Ümumi işıq üçün geniş bucaqlı lampa istifadə edin, dar şüanı yalnız vurğu üçün saxlayın.
• Rəng temperaturu. Qaranlıq axşam otağında çox soyuq işıq bəzi insanlara daha sərt görünür; yaşayış otaqları üçün isti və ya neytral işıq daha rahat qəbul olunur.

İş yerlərində qamaşma

Ofis işıqlandırmasında qamaşma xüsusi göstərici ilə, UGR ilə qiymətləndirilir. EN 12464-1 standartı kompüterlə və yazı ilə işlənən ofislər üçün UGR 19 və daha aşağı dəyəri tövsiyə edir. Bu rəqəm svetilnik istehsalçısının məlumat vərəqində göstərilir və konkret otaq üçün hesablanır. Ev üçün belə hesablama tələb olunmur, amma prinsip eynidir: parlaq mənbə göz bucağından kənarda olmalı, işıq geniş səthdən gəlməlidir.

Qısa yoxlama

Otağınızda adi oturduğunuz yerlərə oturun və ətrafa baxın. Başınızı qaldırmadan çılpaq lampa görünürsə, ekranda və ya masada işığın əksi varsa, işığın düşdüyü səth ilə arxa fon arasında kəskin fərq varsa, qamaşma mənbəyi tapılıb. Bəzən yalnız lampanın yerini on-on beş santimetr dəyişmək kifayət edir. Yoxlamanı gündüz yox, axşam, bütün adi işıqlar yanarkən aparın; uşaq otağında isə uşağın uzandığı və oturduğu hündürlükdən baxmağı unutmayın.

Zaferoğlu Elektrik-in çeşidindəki tənzimlənən 3D spot lampa işığın istiqamətini dəyişməyə imkan verir; belə spotu oturacaqdan kənara, divara və ya iş səthinə yönəltmək qamaşmanın qarşısını almağın sadə yoludur.