Lampanı təhlükəsiz dəyişmək: açar, soyuma və nərdivan

Lampa dəyişmək sadə işdir, amma cərəyan, isti şüşə və yıxılma riski realdır. Addım-addım təhlükəsiz ardıcıllıq və tez-tez edilən səhvlər.

Evdə lampa dəyişmək ən adi işlərdən sayılır və elə buna görə də çox vaxt tələsik görülür: işıq söndürülür, yaxındakı stul çəkilir, lampa fırladılır. Bu ardıcıllıqda üç risk gizlənir — patronda qalan gərginlik, qızmış şüşə və müvazinətin itirilməsi. Hər birinin qarşısını almaq cəmi bir neçə dəqiqə əlavə vaxt tələb edir.

Divar açarı həmişə kifayət edirmi

Divar açarı svetilnikə gedən xəttin yalnız bir naqilini qırır. Düzgün quraşdırılmış xətdə bu faza naqilidir və açar sönülü olanda patron gərginliksiz qalır. Köhnə və ya səhv qoşulmuş naqillərdə isə açar sıfır naqilini qıra bilər; bu zaman patronun kontaktlarında gərginlik qalır və lampanın metal altlığına və ya patronun içinə toxunmaq təhlükəli olur.

Buna görə aşağıdakı hallarda elektrik lövhəsində müvafiq avtomatı söndürmək daha doğrudur:

• lampa patronda sınıb, yalnız altlığı qalıb;
• patron çatlayıb, qaralıb və ya yerində oynayır;
• svetilnikin naqilləri açıqdadır və ya plafonu sökmək lazımdır;
• evdə açarın hansı naqili qırdığını bilmirsiniz.

Avtomatı söndürəndə başqa otaqların işığının da sönə biləcəyini nəzərə alın və əlinizin altında fənər olsun. Gərginlik indikatoru varsa, işə başlamazdan əvvəl patronu yoxlamaq əlavə əminlik verir.

Soyumanı gözləyin

Közərmə və halogen lampalar işləyərkən çox qızır; təzəcə söndürülmüş lampaya çılpaq əllə toxunmaq yanıqla nəticələnə bilər. Bir neçə dəqiqə gözləmək adətən kifayətdir, qapalı plafonda isə bir az daha uzun. Gözləməyin başqa səbəbi də var: isti şüşə nəm parça və ya soyuq əllə təmasda qəfil temperatur fərqindən çatlaya bilər. LED lampalar xeyli az qızır, amma altlıq və radiator hissəsi yenə də isti ola bilər.

Halogen kapsul lampalarını (məsələn, G9 və ya xətti R7s) taxarkən şüşəsindən çılpaq barmaqla tutmayın: dərinin yağ izi işləmə zamanı şüşədə həddindən artıq qızan nöqtə yaradır. Onları qablaşdırma təbəqəsi və ya təmiz, quru parça ilə tutmaq tövsiyə olunur.

Nərdivan: stul üstündə stul yox

Yıxılma lampa dəyişərkən ən real risklərdən biridir. Stul, taburet, xüsusən təkərli ofis kreslosu və masanın üstünə qoyulmuş stul bu iş üçün yaramır.

• Möhkəm, açılan pilləkən-nərdivandan istifadə edin və ayaqları arasındakı kilidin tam açıldığına əmin olun.
• Nərdivanı düz və sürüşməyən səthə qoyun, xalçanın kənarına yox.
• Svetilnikə tam qarşıdan çatacağınız yerdə durun, bədəninizi yana əyərək uzanmayın.
• Ən üst pilləyə çıxmayın, bir əllə dayaq tutun.
• Hündür tavanda və ya pilləkən boşluğunda işi iki nəfər görün, yaxud mütəxəssisə müraciət edin.

Əllər quru olmalıdır, ayaqda isə altı sürüşməyən ayaqqabı olması məsləhətdir.

Lampanı düzgün çıxarmaq və taxmaq

Vintli E27 və E14 lampanı kolbasından yox, altlığa yaxın gövdəsindən tutun: bəzi LED lampalarda plastik kolba güclü fırladılanda ayrıla bilər. Lampanı saat əqrəbinin əksinə yavaş-yavaş burayın. Yenisini isə dayanana qədər burayın, amma sıxmayın — artıq güc patronun mərkəzi kontaktını əyə bilər.

GU10 spot lampası bir az içəri basılıb fırladılaraq çıxarılır. G5.3 lampada isə adətən spot çərçivəsindəki yaylı saxlayıcı halqa çıxarılır, lampa düz aşağı çəkilir və arxadakı konnektordan ayrılır; burada ştiftləri əymək olmaz.

Lampa patronda ilişibsə, quru rezin əlcək tutuşu yaxşılaşdırır. Kolba sınıbsa, işi yalnız avtomat sönülü olanda davam etdirin.

Çilçıraq və qapalı plafonda əlavə ehtiyat

Çoxqollu çilçıraqda lampanı bir əllə sıxıb fırlatmaq bütün svetilnikin yellənməsinə səbəb olur: şüşə detallar bir-birinə dəyir, tavan bərkitməsinə isə artıq yük düşür. Boş əlinizlə lampanın yerləşdiyi qolu tutun, digər əllə fırladın. Kristal asqıları olan çilçıraqlarda əvvəlcə lampaya yol bağlayan asqıları çıxarıb yumşaq qaba yığmaq işi asanlaşdırır.

Qapalı şüşə plafon çox vaxt vintlərlə və ya yaylı qarmaqlarla saxlanılır. Vintləri açarkən plafonu altdan əlinizlə dəstəkləyin, yoxsa sərbəst qalan şüşə düşüb sına bilər. Bu fürsətdə plafonun içində yığılmış tozu və həşəratları təmizləmək də faydalıdır, çünki onlar həm istiliyi saxlayır, həm də işığı zəiflədir. Plafonu geri taxarkən vintləri bərabər və həddən artıq sıxmadan bağlayın — şüşə bir nöqtəyə düşən gərginlikdən çatlaya bilər.

Son yoxlama

Lampanı taxdıqdan sonra əvvəlcə nərdivandan enin, sonra işığı yandırın. Titrəmə, cırıltı və ya yanıq iyi hiss etsəniz, dərhal söndürün və patronu yoxlayın. Yeni lampanın gücü patronda və ya svetilnikin etiketində yazılan maksimal həddən çox olmamalıdır.

Soketi əvvəlcədən dəqiq bilmək işi xeyli sürətləndirir. Zəfər İşığı kataloqunda E27, E14, GU10 və G5.3 altlıqlı lampaları soket tipinə görə süzüb köhnə lampanızla müqayisə etmək olar.