İşıq qrupları və açarlar: lazım olan yeri işıqlandırmaq

Bütün lampaları bir açara bağlamaq həm yorucu, həm israfçıdır. İşığı zonalara bölməyin məntiqini və praktik sxemləri izah edirik.

Axşam divanda kitab oxumaq üçün tavandakı altı lampanın hamısını yandırırsınızsa, problem lampada deyil, açarın məntiqindədir. Bir çox mənzildə işıq nöqtələri elə qoşulub ki, otaqda ya hər şey yanır, ya heç nə. Nəticədə lazım olmayan küncə də enerji gedir, göz isə həddindən artıq parlaq fonda yorulur. İşıq qruplarına bölmək bu vəziyyəti həm rahatlıq, həm də sərfiyyat baxımından dəyişir.

İşıq qrupu nədir

İşıq qrupu eyni açarla birlikdə yanıb-sönən lampalar dəstidir. Məsələn, çilçıraq bir qrup, tavanın perimetri boyunca spotlar ikinci qrup, divardakı bra üçüncü qrup ola bilər. Qrupların sayı otağın ölçüsündən çox, orada nə edildiyindən asılıdır. Yalnız keçid üçün istifadə olunan dar dəhlizə bir qrup kifayətdir, mətbəx-qonaq otağı kimi çoxfunksiyalı məkana isə üç-dörd qrup lazım ola bilər.

Əsas sual budur: bu otaqda gün ərzində neçə müxtəlif fəaliyyət olur və hər biri üçün hansı hissənin işıqlı olması kifayətdir? Cavab qrupların sayını və yerini özü göstərir.

Zonalara bölməyin praktik faydası

Qənaət burada sadə hesabdır. Otaqda cəmi altı lampa varsa və axşamların çoxunda yalnız ikisi lazımdırsa, qalan dördü üçün sərf olunan enerji tamamilə artıqdır. Lampaların gücü nə qədər aşağı olsa da, bu fərq hər gün təkrarlanır və ay sonunda sayğacda görünür.

Digər faydalar da az deyil:

• göz daha az yorulur, çünki işıq işin aparıldığı yerə yönəlir, bütün məkan eyni dərəcədə parlaq olmur;
• otaq axşam daha sakit görünür — yumşaq zonalar kontrast yaradır;
• bir qrupda lampa yanıb sıradan çıxanda digər qruplar işləməyə davam edir;
• lampaların ümumi iş saatı azaldığı üçün onların dəyişdirilmə tezliyi də azalır.

Açar növləri və harada işlənir

Qrupları idarə etmək üçün bir neçə sadə həll var. İkiklavişli açar ən geniş yayılmış variantdır: bir divar qutusunda iki müstəqil dövrə idarə olunur. Çilçıraq üçün bu, məsələn, lampaların bir hissəsini və ya hamısını yandırmağa imkan verir — bunun üçün çilçırağın naqilləri də iki qrupa ayrılmış olmalıdır.

Üçklavişli açarlar geniş qonaq otaqlarında və mətbəxdə rahatdır. Uzun dəhliz və ya pilləkən üçün isə iki yerdən idarə olunan keçid açarları seçilir: dəhlizin girişində yandırılan işıq digər başda söndürülə bilir. Nadir istifadə olunan köməkçi yerlərdə — kiler, qarderob, anbar — hərəkət sensoru və ya qapı açarı işığın unudulmasının qarşısını alır.

Bra, torşer və masa lampası kimi yerli işıqlar adətən öz açarı ilə gəlir. Onları ümumi qruplara qoşmaq əvəzinə müstəqil saxlamaq çox vaxt daha çevik olur.

Mövcud evdə qrupları necə yaratmaq olar

Təmir planlaşdırılmırsa da, vəziyyəti yaxşılaşdırmaq mümkündür. Əvvəlcə hər otaqda bir həftə ərzində işığın necə istifadə olunduğunu müşahidə edin: hansı lampalar həqiqətən lazımdır, hansılar sırf açar ümumi olduğu üçün yanır.

Sonra ən sadə addımlardan başlayın:

• tavan işığının əvəzinə axşam istifadəsi üçün divara bra və ya torşer əlavə edin;
• çoxqollu çilçıraqda lampaların bir hissəsini daha zəif güclü LED lampa ilə əvəz edin ki, tam parlaqlıq hər zaman lazım olmasın;
• tək klavişli açarı ikiklavişli ilə əvəz etmək lazımdırsa, divardakı qutuda və tavandakı birləşmədə kifayət qədər naqil olub-olmadığını elektrikə yoxlatdırın.

Açar dəyişmək elektrik işidir: yeni dövrə üçün əlavə naqil çəkmək, fazanın açardan keçməsini təmin etmək və birləşmələri düzgün izolyasiya etmək lazımdır. Bu işi səlahiyyətli ustaya həvalə etmək təhlükəsizlik baxımından doğru seçimdir.

Qrup planlayarkən yoxlama siyahısı

• Hər otaqda əsas fəaliyyətləri yazın: oxu, yemək, televizor, təmizlik.
• Hər fəaliyyət üçün hansı işıq nöqtəsinin kifayət etdiyini qeyd edin.
• Açarları otağa girişdə, əl ilə axtarmadan tapılacaq hündürlükdə yerləşdirin.
• Uzun keçidlərdə iki yerdən idarəetməni nəzərdə tutun.
• Eyni qrupdakı lampaların rəng temperaturu eyni olsun, əks halda zona ala-bula görünür.

Qruplar düzgün qurulandan sonra lampa seçimi də asanlaşır: hər zona üçün lazım olan gücü ayrıca düşünmək olur. Hər açar qrupuna ayrıca lampa seçmək üçün Zəfər İşığı çeşidində fərqli vattlı E27, şam formalı E14 və spot modellər mövcuddur.