Ağıllı lampalar söndürülüb də enerji işlədirmi

Tətbiqdən söndürülən ağıllı lampa əslində tam sönmür: şəbəkə modulu siqnal gözləyir. Bu gözləmə sərfiyyatını necə qiymətləndirmək olar.

Ağıllı lampanı telefondan söndürəndə otaq qaralır, amma lampa elektrik şəbəkəsindən ayrılmır. Divardakı açar açıq qalır, lampanın içindəki kiçik radio modulu isə növbəti əmri gözləməyə davam edir. Deməli, bu vəziyyətdə müəyyən qədər enerji sərf olunur. Sual onun nə qədər olduğu və nəzərə alınmağa dəyib-dəyməməsidir.

Niyə tam sönmür

Adi LED lampada açar söndürüləndə dövrə qırılır və cərəyan kəsilir. Ağıllı lampada isə vəziyyət başqadır. Onun içində işıq verən diodlardan və drayverdən əlavə Wi-Fi, Bluetooth və ya Zigbee kimi simsiz rabitə modulu var. Tətbiqdən və ya səsli köməkçidən «söndür» əmri verildikdə yalnız diodlar sönür. Modul isə oyaq qalmalıdır ki, «yandır» əmrini qəbul edə bilsin. Bunun üçün drayverin bir hissəsi də işləməyə davam edir.

Bu rejimə gözləmə və ya şəbəkə gözləmə rejimi deyilir. Onun gücü işıq verən rejimdəki güclə müqayisədə çox kiçikdir, amma sutka boyu, il boyu fasiləsiz davam edir.

Rabitə növü də rol oynayır. Birbaşa ev routerinə qoşulan Wi-Fi lampaları hər biri öz bağlantısını saxlayır. Zigbee kimi protokollarda isə lampalar mərkəzi blok vasitəsilə işləyir və bu halda blokun özü də daim şəbəkədə qalır. Bluetooth ilə idarə olunan sadə modellərdə modul adətən daha az enerji tələb edir, amma idarəetmə məsafəsi məhduddur. Yəni eyni «ağıllı lampa» adı altında gözləmə baxımından fərqli sistemlər gizlənir.

Nə qədər ola bilər

Gözləmə gücü modeldən, rabitə protokolundan və drayverin keyfiyyətindən asılıdır. Bir çox ölkədə şəbəkəyə qoşulan cihazların gözləmə gücü üçün yuxarı hədd tətbiq olunur və müasir ağıllı lampalar adətən bir vatdan xeyli aşağı olur. Dəqiq rəqəm üçün məhsulun texniki sənədinə baxmaq lazımdır.

Hesablama məntiqi sadədir. Tutaq ki, lampanın gözləmə gücü yarım vatdır və o, gündə iyirmi saat sönülü, amma şəbəkədə qalır. Bir ildə bu, təxminən üç yarım kilovat-saata yaxın enerji edir. Bir lampa üçün bu, çox cüzi rəqəmdir. Lakin evdə iyirmi-otuz ağıllı lampa varsa, cəmi artıq nəzərə alınası səviyyəyə çatır — xüsusən də həmin lampalar az yandırılırsa.

Nə vaxt əhəmiyyət kəsb edir

Gözləmə sərfiyyatı əsasən iki halda diqqət tələb edir:

• Lampa nadir hallarda yandırılır. Məsələn, qonaq otağında ayda bir neçə dəfə işlədilən dekorativ işıq il boyu gözləmə rejimində qalır. Burada gözləmə enerjisi işıq verməyə sərf olunan enerji ilə müqayisə oluna bilər.
• Sistemdə çox sayda cihaz var. Ağıllı lampalara əlavə olaraq rozetkalar, sensorlar və mərkəzi idarəetmə bloku da daim şəbəkədədir.

Gündə bir neçə saat işləyən əsas işıqda isə gözləmə payı ümumi sərfiyyatın kiçik hissəsidir və ağıllı idarəetmənin verdiyi rahatlıq — cədvəl, uzaqdan söndürmə, parlaqlığı azaltma — bunu çox vaxt artıqlaması ilə kompensasiya edir.

Gözləmə sərfiyyatını azaltmağın yolları

• Ağıllı funksiya lazım olmayan yerlərdə — kiler, vanna otağı, köməkçi otaqlar — adi LED lampa istifadə edin.
• Uzun müddət istifadə olunmayacaq lampaları, məsələn, səfər zamanı, divar açarı ilə tam söndürün. Unutmayın ki, bundan sonra onları tətbiqdən yandırmaq mümkün olmayacaq.
• Bir otaqda çoxlu ağıllı lampa əvəzinə ağıllı açar və ya rele düşünün: bir modul bir neçə adi lampanı idarə edir.
• Məhsul seçərkən texniki sənəddə gözləmə gücünün göstərilib-göstərilmədiyinə baxın. Bu rəqəmi açıq yazan istehsalçı müqayisə imkanı verir.
• Proqram təminatını yeniləyin; bəzi yeniləmələr enerji rejimini yaxşılaşdırır.

Sayğacla yoxlamaq mümkündürmü

Ev sayğacı bu qədər kiçik yükü ayrıca göstərmir. Dəqiq ölçmək istəyirsinizsə, rozetkaya taxılan enerji ölçən cihaz və masa lampası vasitəsilə yoxlama aparmaq olar, amma çox aşağı güclərdə ucuz ölçü cihazlarının dəqiqliyi məhduddur. Praktik baxımdan istehsalçının sənədindəki rəqəmə əsaslanmaq daha etibarlıdır.

Ağıllı idarəetmə hər yerdə lazım deyil. Açarla idarə olunan adi LED lampa gözləmə rejimi olmadığı üçün söndürüləndə enerji sərf etmir. Gəncədə Zaferoğlu Elektrik-in buraxdığı Zəfər İşığı lampaları da bu qrupa aiddir: onlar divar açarı ilə yandırılıb-söndürülən adi LED lampalardır və gözləmə rejimində enerji çəkmir.