Halogen spotlarla dolu tavan: LED-ə keçəndə istehlak necə dəyişir

Asma tavanda onlarla halogen spot ümumi gücü bir neçə yüz vatta çatdırır. Mövcud spotların növünü müəyyən etməyi, istehlak fərqini hesablamağı və keçid zamanı tələləri izah edirik.

Asma tavan və gips tavanlarda çoxlu kiçik spot quraşdırmaq bir vaxtlar təmirin ən dəbli həllərindən idi. Mətbəxdə səkkiz, qonaq otağında on iki, dəhlizdə altı spot — və hamısında halogen lampa. Hər biri kiçik görünür, amma birlikdə onlar evin ən çox enerji aparan işıqlandırmasına çevrilir. Bu tavanları LED-ə keçirmək ən nəzərəçarpan qənaət addımlarından biridir, amma bir neçə texniki məqamı bilmədən başlamaq olmaz.

Əvvəlcə spotun növünü müəyyən edin

Evlərdə halogen spotların iki əsas növü var və onlar fərqli qaydada dəyişdirilir.

GU10 — altlığında iki qalın, ucları genişlənmiş ştift olan lampadır. Patrona itələnib bir az fırladılaraq bərkidilir. Bu lampalar birbaşa 220–230 V şəbəkəyə qoşulur, transformator tələb etmir.

GU5.3 (MR16) — iki nazik düz ştifti olan, adətən arxası açıq, əks etdirici kasalı lampadır. Patrona düz taxılır. Bu lampalar çox vaxt aşağı gərginlikdə, 12 V ilə işləyir və tavanın içində hər spot və ya spot qrupu üçün transformator olur.

Spotu çıxarmaq üçün əvvəlcə işığı söndürün, halogen lampanın tam soyumasını gözləyin. Bir çox svetilnikdə lampa yay halqası ilə saxlanılır; halqanı sıxıb çıxardıqdan sonra lampa sərbəst olur. Lampanın arxasında və ya kənarında gərginlik və güc yazılır.

İstehlak fərqini hesablamaq

Halogen spotların gücü adətən 20, 35 və ya 50 vatt olur. Eyni işıq üçün LED spot lampa isə bunun kiçik bir hissəsini sərf edir. Hesabı öz tavanınız üçün belə aparın:

1. Spotların sayını və hər birinin gücünü yazın.

2. Ümumi gücü tapın: say × güc.

3. Seçdiyiniz LED lampanın gücü ilə eyni hesabı aparın.

4. Bu fərqi bir gündə yanma saatına, sonra ildəki gün sayına vurub nəticəni mininə bölsəniz, illik qənaət kilovat-saatla çıxır.

Nümunə: on iki 50 vattlıq halogen spot birlikdə 600 vatt edir. Onları hər biri 7 vatt olan LED spotlarla əvəz etsək, ümumi güc 84 vatta düşür. Fərq 516 vattdır. Bu tavan gündə 4 saat yanırsa, il ərzində təxminən 750 kVt·saat qənaət alınır. Transformatorlu sistemlərdə transformatorun öz itkisi də azalır, yəni real fərq bir qədər böyük ola bilər.

Transformatorla bağlı tələ

GU5.3 spotlarda LED-ə keçid zamanı ən çox problem transformatordan çıxır. Halogen lampalar üçün quraşdırılmış elektron transformatorların minimum yük həddi var. 35–50 vattlıq halogen lampa bu həddi rahat keçir, 5–7 vattlıq LED lampa isə keçməyə bilər. Nəticə tanışdır: lampa titrəyir, ara-sıra sönür və ya ümumiyyətlə yanmır.

Həll yolları:

• LED lampalar üçün nəzərdə tutulmuş sabit gərginlikli drayverə keçmək;
• bir transformatora bir neçə spot qoşularaq ümumi yükü artırmaq (yalnız transformatorun imkan verdiyi həddə);
• svetilnikləri GU10 patronlu şəbəkə gərginliyi sisteminə çevirmək.

Hər üç həll elektrik dövrəsinə müdaxilədir və ixtisaslı elektrik tərəfindən aparılmalıdır. Hansı lampanın hansı gərginlik üçün olduğunu mütləq qablaşdırmadan yoxlayın: 12 V lampanı şəbəkəyə qoşmaq onu dərhal sıradan çıxarır.

İşığın xarakterini qorumaq

Halogen spotların işığı istidir və çox vaxt dar, aydın şüa verir. LED-ə keçəndən sonra otağın «soyuq» və ya «düz» görünməməsi üçün:

• Rəng temperaturu. Halogen işığına yaxın nəticə üçün isti ağ LED seçin. Mətbəx iş səthi üçün neytral işıq da uyğun ola bilər, amma eyni otaqda qarışdırmayın.
• İşıq bucağı. Köhnə lampanın bucağına baxın. Dar bucaqlı halogen yerinə geniş bucaqlı LED qoysanız, tavan bərabər işıqlanar, amma vurğu itər.
• Ölçü. Bəzi LED spotlar halogendən uzun olur və dayaz svetilnikə sığmaya bilər. Uzunluğu əvvəlcədən ölçün.
• Dimmer. Spotlar dimmerlə idarə olunursa, dimmerlənən LED lampa və LED yükünə uyğun dimmer lazımdır.

İstiliyin azalması da fayda verir

Halogen spotlar tavan boşluğunda çox istilik yaradır. Bu istilik gips tavanın içindəki naqilləri, transformatorları və ətraf materialları illərlə qızdırır. LED-ə keçiddən sonra tavan boşluğu xeyli soyuq olur. Buna baxmayaraq, LED spotların da istiliyi yaymaq üçün hava lazımdır — svetilnikin üstünü istilik izolyasiyası ilə sıx örtmək olmaz.

Keçidi mərhələli etmək

Bütün evin spotlarını bir gündə dəyişmək məcburi deyil. Ən uzun yanan otaqdan — adətən mətbəx və ya qonaq otağından — başlayın. Bir otağın bütün spotlarını eyni anda dəyişin ki, işığın rəngi və parlaqlığı bərabər olsun.

Halogen spotların LED qarşılığı — GU10 və G5.3 altlıqlı modellər — Zəfər İşığı seriyasında da buraxılır. Mövcud svetilniklərinizin altlığını və gərginliyini müəyyən etdikdən sonra uyğun modeli seçmək və ya Zaferoğlu Elektrik-dən dəqiqləşdirmək olar.