Dimmer enerjiyə qənaət edirmi

İşığı azaltmaq istehlakı da azaldır, amma nə qədər — lampa növündən və dimmerdən asılıdır. Közərmə və LED lampalarda dimmerin real təsirini və gizli itkiləri izah edirik.

Dimmer çox vaxt rahatlıq üçün quraşdırılır: axşam işığı yumşaltmaq, film izləyərkən otağı qaranlıqlaşdırmaq. Bəzən isə onu qənaət vasitəsi kimi təqdim edirlər. Sual sadə görünür: işıq azdırsa, elektrik də az gedirmi? Cavab «bəli, amma» ilə başlayır və bu «amma» lampanın və dimmerin növündən asılıdır.

Köhnə dimmerlər niyə qənaət etmirdi

Bir neçə onillik əvvəl bəzi dimmerlər reostat prinsipi ilə işləyirdi: lampaya gedən cərəyanın yoluna müqavimət qoyulurdu. Lampa zəifləyirdi, amma azalan enerjinin bir hissəsi sadəcə dimmerin özündə istiliyə çevrilirdi. Belə cihaz işığı azaldırdı, hesabı isə gözlənilən qədər yox.

Müasir divar dimmerləri başqa prinsiplə işləyir: dəyişən cərəyanın hər dalğasının bir hissəsini «kəsir». Kəsilmiş hissə dövrədən heç keçmir və itki kimi istiliyə çevrilmir. Ona görə bu gün «dimmer özü enerji yandırır» fikri köhnə cihazlara aiddir. Yalnız dimmerin elektronikası və ağıllı modellərdə simsiz modul kiçik bir güc sərf edir.

Közərmə lampasında: qənaət var, amma səmərəsiz

Közərmə lampasını azaldanda onun çəkdiyi güc azalır, deməli, istehlak da düşür. Amma burada bir tələ var. Sapın temperaturu aşağı düşdükcə lampa enerjinin daha böyük hissəsini görünən işığa deyil, infraqırmızı şüalanmaya — istiliyə verir. Nəticədə işıq gücdən daha sürətlə azalır.

Praktik mənası belədir: közərmə lampasını yarım işığa endirəndə güc yarıdan xeyli az azalır. Siz vatt başına daha az işıq alırsınız. Yəni dimmer közərmə lampasında qənaət edir, amma bu, zəif işıq almağın səmərəli yolu deyil. Eyni zəif işığı aşağı güclü LED lampa xeyli az enerji ilə verərdi.

LED lampada: istehlak işıqla birlikdə azalır

Dimmerlənən LED lampada vəziyyət daha düzgündür. LED-in işıq axını cərəyanla təxminən mütənasib dəyişir, drayver də buna uyğun daha az güc çəkir. Ona görə işığı azaltdıqca istehlak da təxminən eyni nisbətdə düşür.

Tam dəqiq mütənasiblik yoxdur. Drayverin səmərəliliyi çox aşağı parlaqlıqda bir qədər zəifləyə bilər, yəni minimum səviyyədə lampa gözləniləndən bir az çox sərf edir. Amma ümumi mənzərə aydındır: LED-i azaltmaq real qənaət verir.

Gözün xüsusiyyəti qənaətə kömək edir

İnsan gözü işığın miqdarını xətti qəbul etmir. Ölçü cihazına görə yarıya endirilmiş işıq gözə yarıdan xeyli parlaq görünür. Bu o deməkdir ki, işığı bir qədər azaltmaq çox vaxt hiss olunmur, istehlakı isə birbaşa azaldır.

Praktikada bundan belə istifadə etmək olar:

• dimmerlənən sistemdə işığı tam gücdə deyil, bir qədər aşağı saxlamağı vərdiş edin;
• gün ərzində tam güc, axşam isə azaldılmış səviyyə üçün sabit mövqe seçin;
• ofis və mağazada ilkin quraşdırmada ehtiyatla yüksək seçilmiş işığı dimmerlə real tələbə endirin.

Gizli problemlər və itkilər

Dimmerin faydası yalnız düzgün uyğunluqla alınır. Tipik problemlər bunlardır:

• Dimmerlənməyən LED dimmer dövrəsində. Lampa titrəyir, səs çıxarır və drayveri tez sıradan çıxa bilər. Qablaşdırmada lampanın dimmerlənən olduğu açıq yazılmalıdır.
• Köhnə dimmer və kiçik LED yükü. Közərmə lampaları üçün nəzərdə tutulmuş dimmerin minimum yük həddi var; bir-iki LED lampa bu həddən aşağı qala bilər. Nəticə aşağı səviyyədə titrəmə və ya sönmədir.
• Ağıllı dimmer və lampaların gözləmə istehlakı. Tətbiqlə idarə olunan dimmer və ya ağıllı lampa söndürüləndə də şəbəkədə qalır. Az istifadə olunan otaqda bu gözləmə istehlakı qənaətin bir hissəsini «yeyə» bilər.
• Aşağı səviyyədə titrəmə. Bəzi LED lampalar çox aşağı parlaqlıqda kamerada və ya periferik görmədə hiss olunan titrəmə verir. Uşaq otağı və iş yeri üçün bunu nəzərə alın.

Dimmer quraşdırmaq və ya dəyişmək elektrik dövrəsi ilə işdir və ixtisaslı elektrik tərəfindən aparılmalıdır.

Nəticə: dimmer nə vaxt qənaət vasitəsidir

Dimmer LED lampalarla və işığın həqiqətən tez-tez azaldıldığı yerlərdə — qonaq otağı, yemək zonası, restoran zalı — faydalı qənaət vasitəsidir. Közərmə və halogen lampalarla isə qənaətin əsas yolu dimmer deyil, LED-ə keçiddir. Əgər işığı demək olar ki, həmişə tam güclə işlədirsinizsə, dimmer sadəcə rahatlıq aləti olaraq qalacaq.

Zəfər İşığı brendli lampalar Gəncədə hazırlanır. Dimmer dövrəsinə lampa seçməzdən əvvəl konkret modelin dimmerlənən olub-olmadığını şirkətdən soruşun; dimmersiz qənaəti isə saytdakı hesablayıcıda yoxlaya bilərsiniz.