E27 və E14 soketləri: fərq nədir və necə tanımaq olar

Hər iki soket vintlidir, fərq diametrdədir. Harada hansının işləndiyini və köhnə lampanı necə səhvsiz tanımağı izah edirik.

Yanmış lampanı dəyişməyə gedəndə ən çox verilən sual budur: "Böyüyü lazımdır, yoxsa balacası?" Evlərdə rast gəlinən vintli lampaların böyük hissəsi iki standartdan birinə aiddir — E27 və ya E14. Onlar bir-birinə çox bənzəyir, amma bir-birini əvəz etmir: E14 lampa E27 patrona düşür, E27 isə E14 patrona ümumiyyətlə girmir.

Hərf və rəqəm nəyi bildirir

"E" hərfi vintli altlığın Edison tipi olduğunu göstərir. Bu, közərmə lampası dövründən qalan və bu gün LED lampalarda da saxlanılan ən yayğın bərkitmə üsuludur: lampa patrona fırladılaraq burulur, kontakt isə altlığın yan səthi və ucundakı mərkəzi nöqtə ilə yaranır.

Hərfdən sonrakı rəqəm vint hissəsinin təxmini diametridir, millimetrlə. E27-də bu, təxminən 27 mm, E14-də isə təxminən 14 mm-dir. Yəni fərq forma və ya texnologiyada deyil, məhz ölçüdədir. Eyni prinsiplə daha kiçik E10 (fənərlər, girlyandlar) və çox iri E40 (küçə və sənaye svetilnikləri) soketləri də var, lakin ev şəraitində əsasən E27 və E14 ilə qarşılaşırsınız.

Harada hansı soket olur

E27 ən "universal" altlıqdır. Onu adətən bu yerlərdə görürsünüz:

• tavan lampaları, sadə plafonlar və asma lampalar;
• masa lampaları və torşerlərin əksəriyyəti;
• dəhliz, vanna otağı və köməkçi yerlərdəki tavan svetilnikləri;
• anbar, qaraj və emalatxanalarda işlənən iri gövdəli lampalar.

E14 isə yerin məhdud olduğu və lampanın görünüşünün önəm daşıdığı yerlər üçündür:

• çoxqollu çilçıraqlar, xüsusən şam formalı lampalarla;
• bra və kiçik divar lampaları;
• dekorativ gecə lampaları və kiçik plafonlar;
• bəzi məişət cihazları — məsələn, vytyajka, soyuducu və ya tikiş maşını lampaları (bu cihazlar üçün adi lampa yox, onların şəraitinə uyğun modellər seçilməlidir).

Forma soketdən asılı deyil. Şam formalı lampa həm E14, həm də E27 altlıqla ola bilər; klassik armud formalı lampa da hər iki variantda satılır. Ona görə yalnız lampanın görünüşünə baxıb soket haqqında nəticə çıxarmaq olmaz.

Köhnə lampanı necə tanımaq olar

Ən etibarlı yol lampanın özünə baxmaqdır. Çox vaxt soket kodu altlığın metal hissəsində və ya kolbada çap olunur: "E27", "E14" kimi. Yazı silinibsə, sadə ölçmə kifayətdir. Xətkeş və ya ştangensirkulla vintin ən geniş yerini ölçün: təxminən 26–27 mm çıxırsa, bu E27-dir; təxminən 14 mm çıxırsa, E14.

Ölçü aləti yoxdursa, gözlə müqayisə də kömək edir. E27 altlığı kişi baş barmağından xeyli enlidir, E14 isə təxminən çəhrayı barmaq qalınlığındadır. Evdə eyni soketli ikinci lampa varsa, onları yan-yana qoymaq ən sürətli yoxlamadır.

Svetilnik açıqdırsa, patronun özünə də baxın. Bir çox patronun gövdəsində soket tipi və buraxıla bilən maksimal güc yazılır. Bu yazı həm də lampanın ölçüsünü, həm də istilik baxımından nə qədər güclü lampanın qoyula biləcəyini göstərir.

Mağazaya gedərkən köhnə lampanı özünüzlə aparmaq, yaxud onun şəklini altlığı görünəcək şəkildə çəkmək də səhvin qarşısını alır.

Adapter həll yoludurmu

Satışda E14-ü E27-yə və əksinə çevirən keçid adapterləri var. Onlar müvəqqəti çıxış yolu ola bilər, amma bir neçə məqamı nəzərə almaq lazımdır. Adapter lampanı patrondan bir neçə santimetr aşağı salır — nəticədə lampa plafondan çıxa və ya abajurdan görünə bilər. Əlavə keçid həm də əlavə kontakt deməkdir: keyfiyyətsiz adapterdə kontakt zəif olarsa, qızma və titrəmə yarana bilər. Çilçıraqda və ya qapalı plafonda daimi həll kimi düzgün soketli lampa seçmək daha doğrudur.

Lampanı dəyişərkən

Soketi müəyyən etdikdən sonra dəyişmə sadədir. İşığı açardan söndürün, lampa közərmə və ya halogen idisə soyumasını gözləyin. Yeni lampanı patrona sıxmadan, dayanana qədər burayın — həddindən artıq güc vintin və patronun zədələnməsinə səbəb ola bilər.

Soketin ölçüsü düzgün olsa belə, lampanın gövdəsi svetilnikə sığmalıdır. LED lampaların bəzi modelləri eyni soketli közərmə lampasından uzun və ya enli olur, xüsusən də yüksək güclü variantlar. Qapalı plafonlar üçün bu ölçünü əvvəlcədən yoxlamaq faydalıdır.

Zaferoğlu Elektrik-in Gəncədəki zavodunda istehsal olunan Zəfər İşığı lampaları arasında həm E27 altlıqlı standart LED lampalar, həm də E14 altlıqlı şam və filament lampalar var. Kataloqda məhsulları soket üzrə süzərək lazım olanı tapmaq olar.