G9 soketli lampa: harada işlənir və LED ilə necə əvəzlənir

G9 — ilgək formalı iki ştiftli kiçik kapsul lampadır. Harada rast gəlindiyini, niyə tez qızdığını və LED variantına keçərkən nələrə baxmaq lazım olduğunu izah edirik.

Bəzi müasir çilçıraqların, kiçik bra-ların və şüşə abajurlu dizayn svetilniklərinin içinə baxanda adi vintli lampa əvəzinə barmaq boyda şəffaf kapsul görürsünüz. Onun altında vint yoxdur — iki ilgək formalı məftil ştift var. Bu, G9 altlığıdır. Yanan G9 lampanı dəyişmək istəyəndə çox adam onu G4 ilə və ya kiçik E14 lampa ilə qarışdırır.

G9 necə görünür

G9 altlığının əsas əlaməti ştiftlərin formasıdır: onlar düz deyil, ilgək kimi əyilmiş məftil tellərdir. İki ştift arasındakı məsafə təxminən 9 mm-dir, adı da buradan gəlir. Lampa patrona fırladılmadan, düz itələnərək taxılır və ilgəklər patronun içindəki yaylı kontaktlara ilişərək saxlanır.

Klassik G9 lampası halogen kapsuldur: kvars şüşə, içində sıx spiral. Onu G4-dən ayırmaq asandır — G4 daha kiçikdir və ştiftləri ilgək deyil, nazik düz məftillərdir.

Harada istifadə olunur

G9 kiçik ölçü ilə yüksək işıq tələb olunan yerlərdə yayılıb:

• çoxlu kiçik lampalı müasir çilçıraqlar və "yağış" tipli asma svetilniklər;
• şüşə və ya metal abajurlu bra-lar;
• kiçik tavan svetilnikləri və mebel içi işıqlar;
• bəzi aspiratorlar və məişət cihazları.

Ən vacib məqam: G9 adətən 220–240 V şəbəkə gərginliyində işləyir, yəni transformator tələb etmir. Bu onu 12 voltluq G4-dən prinsipial fərqləndirir.

Halogen G9-un zəif tərəfi

Halogen kapsul çox kiçik həcmdə çoxlu istilik yaradır. Kapalı şüşə abajurda bu istilik yığılır, patronun kontaktları və naqilin izolyasiyası zamanla sərtləşir və çatlayır. Köhnə G9 svetilniklərində qaralmış patron və kövrəlmiş naqil tez-tez rast gəlinən mənzərədir.

Halogen lampanı çılpaq barmaqla tutmaq da tövsiyə olunmur: dəriyə aid yağ izi kvars şüşənin səthində qızma nöqtəsi yaradır və lampanın ömrünü qısalda bilər. Dəyişərkən parça və ya əlcəkdən istifadə etmək daha doğrudur.

LED G9 seçərkən nəyə baxmalı

LED G9 lampası eyni işıq üçün xeyli az istilik buraxır və bu, xüsusən qapalı svetilniklərdə böyük üstünlükdür. Amma keçiddə bir neçə məqam var.

Ölçü. LED G9-lar içində elektron sürücü olduğuna görə halogen kapsuldan uzun və enli olur. Dar şüşə abajurda və ya lampanın dekorativ çərçivə içində durduğu svetilniklərdə yeni lampa sığmaya bilər. Köhnə lampanın uzunluğunu ölçüb yeni lampanın ölçüsü ilə müqayisə edin.

İşıq istiqaməti. Bəzi ucuz LED G9-larda diodlar yalnız bir və ya iki tərəfə baxır. Şəffaf, kristal asqılı çilçıraqda bu, işığın ləkə-ləkə düşməsinə səbəb olur. Diodları gövdə boyunca hər tərəfə düzülmüş və ya silikon örtüklü dairəvi modellər işığı daha bərabər paylayır.

Dimmer. Halogen G9 adi dimmerlə problemsiz tənzimlənir. LED G9 isə yalnız qutuda "dimmable" və ya "tənzimlənən" yazılıbsa dimmerlə işləyər. Tənzimlənməyən LED lampa dimmerli dövrədə titrəyə və ya vızıldaya bilər.

Gərginlik. Nadir hallarda 12 V-luq G9 da olur. Qutuda gərginliyin 220–240 V olduğuna əmin olun.

Dəyişmə qaydası

• İşığı açardan söndürün, halogen idisə soyumasını gözləyin.
• Lampanı fırlatmadan, düz aşağı çəkin; bərk oturubsa, yüngülcə yan-yana tərpədərək çıxarın.
• Patronun qaralmadığına və kontaktların boşalmadığına baxın. Qaralma və əriyən plastik izi varsa, əvvəl patronu dəyişdirin.
• Yeni lampanı ştiftlər tam oturana qədər düz itələyin.

Svetilnikin özünü dəyişmək nə vaxt məntiqlidir

Bəzən problem lampada deyil, svetilnikdədir. Əgər onlarla G9 lampası olan çilçıraqda patronların bir neçəsi artıq qaralıb, naqillər toxunanda ovulur və lampalar tez-tez sönürsə, hər lampanı ayrıca LED-lə əvəz etmək köhnə istilik zədələrini aradan qaldırmır. Belə vəziyyətdə ya çilçırağı elektrikçiyə yenidən naqilləmək üçün vermək, ya da onu daha az patronlu, adi vintli altlıqla işləyən svetilniklə əvəz etmək daha düzgün olur.

Bir də xərc məsələsi var: G9 kimi xüsusi lampalar adi E14 və E27 lampalardan daha az yayılıb və seçim imkanı məhduddur. Yeni svetilnik alarkən bu fərqi əvvəlcədən nəzərə almaq sonrakı illərdə lampa axtarışına sərf olunan vaxtı azaldır.

G9 kimi xüsusi altlıqlar üçün əvəzləyici axtaranda əvvəlcə ölçü, işıq bucağı və gərginliyi yoxlamaq ən çox vaxt qazandırır. G9 kimi nadir altlıq üçün əvəz axtararkən Zəfər İşığı məhsul filtrində hazırda hansı altlıqların olduğunu əvvəlcədən yoxlamaq vaxta qənaət edir.