Asma tavanda spotların yerləşdirilməsi: aralıq və sıra

Spotları tavanda gözəl nizamla düzmək hələ yaxşı işıq demək deyil. İşıq bucağı, divardan məsafə və aralığı hesablamağın praktik qaydaları.

Asma tavan quraşdırılanda spotların yeri çox vaxt tavan ustası tərəfindən «gözə gözəl görünsün» prinsipi ilə seçilir: bərabər sıralar, simmetrik şəbəkə. Nəticədə tavan səliqəli görünür, amma döşəmədə işıq ləkələri, divarlarda qaranlıq zolaqlar, iş masasının üstündə isə kölgə yaranır. Spotlar çilçıraqdan fərqli olaraq işığı dar konus şəklində verir, ona görə onların yeri və aralığı işığın keyfiyyətini birbaşa müəyyən edir. Tavan bağlandıqdan sonra dəyişiklik etmək çətin və bahalı olduğu üçün planı əvvəlcədən hesablamaq lazımdır.

İşıq bucağı: hər şeyin başlanğıcı

Hər spot lampanın işıq paylama bucağı var və o, qablaşdırmada dərəcə ilə göstərilir. Dar bucaqlı lampa işığı kiçik, parlaq ləkədə toplayır — şəkil, rəf və ya dekorativ element üçün uyğundur. Geniş bucaqlı lampa işığı böyük sahəyə yayır — ümumi işıq üçün bu daha yaxşıdır.

İşıq ləkəsinin diametrini təxmini hesablamaq olar: diametr ≈ 2 × məsafə × tan(bucaq ÷ 2). Məsələn, 2,7 metrlik tavandan 36 dərəcəlik spotun işığı döşəmədə təxminən 1,75 metr diametrli dairə yaradır. Masanın səthinə qədər məsafə təxminən 1,9 metrdirsə, orada dairə təxminən 1,2 metr olur. Bu hesab spotların nə qədər sıx qoyulmalı olduğunu anlamağa kömək edir.

Bucaq məlum deyilsə, sadə sınaq da işə yarayır. Lampanı uyğun soketli istiqamətli masa lampasına taxın, tavan hündürlüyünə bərabər məsafədən divara yönəldin və divarda yaranan işıq dairəsinin ölçüsünə baxın. Bu, istehsalçının göstəricisini əvəz etmir, amma plan üçün kifayət qədər real təsəvvür yaradır və fərqli lampaları müqayisə etməyə imkan verir.

Aralıq: işıq dairələri qovuşmalıdır

Ümumi işıq üçün spotlar elə yerləşdirilməlidir ki, qonşu işıq dairələri iş səviyyəsində, məsələn, masa və ya döşəmə hündürlüyündə bir-birinə qovuşsun və ya bir qədər üst-üstə düşsün. Aralıq işıq dairəsinin diametrindən böyük olarsa, aralarda tutqun zolaqlar qalır.

Praktikada geniş yayılmış təxmini yanaşma belədir:

• spotlar arasındakı məsafə otağın hündürlüyündən çox olmamalıdır, geniş bucaqlı lampalarda bir qədər böyük ola bilər, dar bucaqlılarda isə kiçik olmalıdır;
• divara ən yaxın spot ilə divar arasındakı məsafə spotlararası məsafənin təxminən yarısı qədər götürülür;
• divardan çox uzaq spot divarı qaranlıq, çox yaxın spot isə divarda kəskin «ox» formalı işıq ləkəsi yaradır.

Bu rəqəmlər başlanğıc nöqtəsidir. Seçilmiş lampanın bucağına görə yuxarıdakı hesabı apararaq aralığı dəqiqləşdirin.

Şəbəkə yox, funksiya

Simmetrik şəbəkə boş otaqda məntiqlidir, amma real otaqda mebel var. Spotların yerini mebelin planına görə seçmək daha düzgündür:

• mətbəxdə spotları tavanın ortasına yox, iş səthinin ön kənarının üzərinə yerləşdirin — işçi kölgə salmasın;
• yataq otağında spotu birbaşa yastığın üzərinə qoymayın — yatarkən gözə düşür;
• qonaq otağında televizor ekranında əks olunacaq nöqtələrdən qaçın;
• qarderobun və şkafların önündə işığı şkafın qapısına yönəldin, içi görünsün;
• dəhlizdə spotları uzunluq boyu, keçid yolunun ortasında bir sıra ilə düzün.

Şkaf qapılarının, pərdə karnizinin, kondisionerin və havalandırma çıxışlarının yerini planda əvvəlcədən qeyd edin ki, spot onlarla toqquşmasın.

Texniki məqamlar: dərinlik, istilik, drayver

Asma tavanın arxasında spot korpusu və lampa üçün kifayət qədər dərinlik olmalıdır. GU10 soketli spotlar birbaşa şəbəkə gərginliyində işləyir. G5.3 (MR16) soketli lampalar isə adətən aşağı gərginlikli sistemdə işləyir və transformator və ya drayver tələb edir; bu bloklar tavanın içində əl çatan, havalandırılan yerdə yerləşdirilməlidir. Lampanın alçıpan və ya izolyasiya materialı ilə sıx əhatə olunması istiliyin çıxmasına mane olur və onun ömrünü qısaldır.

Spotları bir neçə qrupa bölüb ayrı açarlarla idarə etmək də planın bir hissəsidir: ümumi sıra, mətbəx iş səthi, dekorativ vurğu.

Planlaşdırma yoxlama siyahısı

• Lampanın işıq bucağı məlumdur, işıq dairəsinin diametri hesablanıb.
• İş səviyyəsində dairələr qovuşur.
• Divardan məsafə spotlararası məsafənin təxminən yarısıdır.
• Spotların yeri mebel planına uyğundur.
• Tavanın arxasında dərinlik və havalandırma var.
• Transformator və drayverlər əl çatan yerdədir.
• Qruplar və açarlar əvvəlcədən müəyyən olunub.

Spotların yerini planlaşdırdıqdan sonra içlərinə qoyulacaq lampaları seçmək qalır; Zaferoğlu Elektrik kataloqunda asma tavan üçün GU10 və G5.3 altlıqlı modellər təqdim olunub. Lampanı seçərkən işıq bucağını və rəng temperaturunu məhsul səhifəsindən yoxlamaq məsləhətdir.