Həyət və bağın işıqlandırılması: yollar, qapı, istirahət yeri

Həyət işığı təhlükəsizlik, rahat hərəkət və axşam istirahəti üçündür. Zonalar üzrə planlaşdırma, svetilnik seçimi və elektrik təhlükəsizliyi qaydaları.

Fərdi evdə axşam düşəndən sonra həyət ya tamamilə qaranlığa gömülür, ya da divara bərkidilmiş bir güclü projektor bütün sahəni sərt ağ işığa boğur. Hər iki vəziyyət narahatdır. Birincisində darvazadan evə qədər yolu el fənəri ilə keçmək lazım gəlir, ikincisində isə eyvanda oturmaq xoş olmur, qonşuların pəncərəsinə işıq düşür, həşəratlar yığılır. Yaxşı həyət işığı bir mənbədən yox, funksiyalara bölünmüş bir neçə sakit qatdan ibarətdir.

Əvvəlcə zonaları müəyyən edin

Həyətin planını çəkib orada axşam nə baş verdiyini qeyd edin. Adətən bu zonalar ortaya çıxır:

• Giriş və darvaza. Gələni tanımaq, açarı tapmaq, qapı zəngini görmək.
• Piyada yolları və pillələr. Evdən qaraja, bağ evinə, hovuza keçid.
• Maşın girişi və dayanacaq. Manevr zamanı kənarları və maneələri görmək.
• İstirahət yeri. Eyvan, çardaq, manqal və masa.
• Bağ və dekorativ elementlər. Ağaclar, kollar, fəvvarə.
• Təsərrüfat yerləri. Anbar, zibil qabları, su kranı.

Hər zonanın işıq tələbi fərqlidir və onları eyni açarla, eyni güclə idarə etmək mənasızdır.

Giriş və yollar: təhlükəsizlik qatı

Darvazada və evin qapısında işıq gələnin üzünü görməyə imkan verməlidir. Qapının yan tərəfində, göz səviyyəsindən bir qədər yuxarıda yerləşən divar svetilniki bunu yaxşı edir; yalnız yuxarıdan düşən işıq üzü kölgəyə salır.

Piyada yolları üçün aşağı yerləşdirilmiş, işığı yerə yönəldən svetilniklər — alçaq dirəkciklər, divarın aşağı hissəsinə quraşdırılan kiçik svetilniklər — ən rahat həlldir. Onlar gözü qamaşdırmır, yolun kənarını göstərir və bağın görünüşünü pozmur. Pillələr, səviyyə dəyişən yerlər, hovuz kənarı mütləq işıqlandırılmalıdır.

Maşın girişində hərəkət sensorlu işıq həm qənaətli, həm də praktikdir: maşın yaxınlaşanda yanır, bir müddət sonra sönür.

İstirahət yeri: yumşaq və isti işıq

Eyvanda və ya çardaqda axşam oturmaq üçün güclü projektor uyğun deyil. Burada isti rəng temperaturlu, zəif və dağınıq işıq atmosfer yaradır. Masanın üzərində asılan svetilnik, divar bra və ya dekorativ girlyand kifayətdir. Manqal zonasında isə bişirmə prosesini görmək üçün ayrıca, bir qədər güclü yerli işıq faydalıdır.

İsti işığın başqa bir üstünlüyü də var: həşəratlar mavi və ultrabənövşəyiyə yaxın qısa dalğalı işığa daha çox cəlb olunur, isti işıq isə adətən daha az həşərat yığır. İşığı birbaşa oturacaq yerinin üzərinə yox, bir qədər kənara qoymaq da kömək edir.

Bağ və dekorativ işıq

Ağacın gövdəsinə aşağıdan yönəldilmiş işıq, kolların arasında gizlədilmiş kiçik spotlar həyətə axşam dərinlik verir. Rəngli işıq bayram və tədbirlərdə əyləncəli effekt yaradır, amma gündəlik istifadədə təbii çalarlar daha sakit görünür. Dekorativ işığı ayrıca açar və ya taymerlə idarə etmək, gecə yarısından sonra söndürmək həm enerji, həm də gecə səmasının qaranlığı baxımından doğrudur.

İşığın yuxarıya, qonşu həyətə və ya küçəyə yönəlməsinin qarşısını alın. İşıq çirklənməsi yalnız qonşuları narahat etmir, həm də quşların və həşəratların təbii ritmini pozur.

Svetilnik seçimi: şərait sərtdir

Açıq havada svetilnik yağışa, toza, suvarma sisteminin suyuna, qışda şaxtaya, yayda günəşə məruz qalır. Buna görə:

• açıq hava üçün nəzərdə tutulmuş, yüksək qoruma dərəcəli (IP) svetilnik seçin — birbaşa yağış və su şırnağı düşən yerlərdə daha yüksək dərəcə lazımdır;
• yerə basdırılan və torpaqla təmasda olan svetilniklər ayrıca, daha sərt tələblərə cavab verməlidir;
• korroziyaya davamlı materiallara, xüsusən dəniz kənarı ərazilərdə, üstünlük verin;
• plastik hissələrin UV şüalarına davamlı olduğunu yoxlayın.

Elektrik təhlükəsizliyi

Həyət işıqlandırması evin daxili elektrikindən daha çox risk daşıyır: torpaq, su və mexaniki zədə ehtimalı var.

• Həyət dövrəsi ayrıca qoruyucu avtomat və sızma cərəyanı qoruyucusu ilə təchiz olunmalıdır.
• Yeraltı kabellər uyğun tipdə olmalı, qoruyucu boruda və kifayət qədər dərinlikdə çəkilməli, yeri qeyd edilməlidir ki, sonradan qazıntı zamanı zədələnməsin.
• Metal svetilniklər və dirəklər torpaqlanmalıdır.
• Hovuz və fəvvarə ətrafında yalnız bu şərait üçün icazə verilən avadanlıq istifadə olunmalıdır.
• Bütün işləri səlahiyyətli elektrik ustası aparmalıdır.

İdarəetmə də təhlükəsizlik qədər düşünülməlidir, çünki həyət işığı uzun saatlar yanır. Praktik bölgü belədir:

• Giriş və yollar üçün qaranlıq sensoru və ya taymer.
• Maşın girişi və təsərrüfat yerləri üçün hərəkət sensoru.
• İstirahət və dekorativ işıq üçün ayrıca əl açarı.
• Bütün nöqtələrdə LED lampa — açıq havada uzun saatlar yanan işıqda sərfiyyat fərqi xüsusilə hiss olunur.

Bağdakı qapalı, nəmdən qorunan svetilniklərə Zəfər İşığı seriyasının E27 LED lampalarını, bəzək effekti üçün isə 9 vattlıq rəngli modeli qoymaq olar. Lampanı svetilnikin tələblərinə uyğun seçmək lazımdır.