Balkon və eyvan üçün işıq: nəm, toz və rahatlıq

Balkon evin içi ilə çölü arasındadır: nəm, toz, temperatur fərqi və həşəratlar. Açıq və şüşəli balkon üçün svetilnik və lampa seçimi qaydaları.

Balkon və eyvan bir çox mənzildə ayrıca otaq kimi istifadə olunur: axşam çay içmək üçün kiçik masa, paltar qurutmaq, bitkilər, bəzən isə iş küncü. Amma işıq baxımından balkon nə tam ev içidir, nə də tam çöl. Açıq balkona yağış düşür, küləklə toz dolur, qışda soyuq, yayda isə günəş altında həddindən artıq isti olur. Şüşəli balkonda belə nəm kondensat şəklində yığılır. Otaq üçün nəzərdə tutulmuş adi plafon bu şəraitdə tez korlanır və təhlükəli ola bilər.

Açıq və şüşəli balkon fərqi

Svetilnik seçimi balkonun tipindən başlayır.

Açıq balkon və eyvan. Burada svetilnik birbaşa yağışa, küləyə, tozun hər növünə məruz qalır. Qoruma dərəcəsi (IP) yüksək olan, açıq hava üçün nəzərdə tutulmuş svetilnik lazımdır. Yağışın birbaşa düşə biləcəyi yerlər üçün su şırnağına davamlı modellər, məsələn IP65 və yuxarısı, tavanın altında, yağışdan qismən qorunan yerlər üçün isə sıçrayışa davamlı modellər seçilir.

Şüşəli balkon. Birbaşa yağış yoxdur, amma temperatur fərqi səbəbindən şüşədə və tavanda kondensat yaranır, qışda soyuq, yayda isti olur. Burada ən azı sıçrayışa və toza qarşı qorunan, qapalı konstruksiyalı svetilnik rahat seçimdir.

Bu kodu svetilnikin qablaşdırmasında və ya pasportunda axtarın. Yalnız görünüşə görə «qapalı» hesab edilən plafon həmişə nəmə davamlı deyil.

Temperatur və lampa seçimi

Balkonda temperatur bir neçə ay ərzində geniş diapazonda dəyişir. Qışda soyuq, yayda birbaşa günəş altında qalan qapalı plafonda lampa çox qıza bilər. LED lampaların istilik həssaslığı drayverdə və diodlarda özünü göstərir: yüksək temperaturda onların ömrü qısalır, çox soyuqda isə bəzi modellər gecikmə ilə yanır.

Praktik tövsiyələr:

• birbaşa günəş düşən divarda svetilnik yerləşdirməkdən mümkün qədər qaçın;
• qapalı plafonda həddindən artıq güclü lampa istifadə etməyin;
• istehsalçının göstərdiyi iş temperaturu aralığına baxın;
• plastik svetilnikin UV şüalarına davamlı olub-olmadığını yoxlayın — günəş altında keyfiyyətsiz plastik saralır və çatlayır.

İşıq və həşəratlar

Yay axşamları balkonda işıq yandırılanda həşəratlar dərhal toplanır. Həşəratlar işığın müəyyən hissəsinə, xüsusən qısa dalğalı — mavi və ultrabənövşəyiyə yaxın — işığa daha həssasdır. Bu səbəbdən bir çox insan açıq havada isti işığın daha az həşərat cəlb etdiyini müşahidə edir. Tamamilə qarşısını almasa da, balkonda isti rəng temperaturlu lampa seçmək və işığı oturacaq yerindən bir qədər kənara, məsələn, divarın küncünə yerləşdirmək narahatlığı azalda bilər.

Qapalı plafonun içinə həşəratların dolması da tez-tez rast gəlinən problemdir. Sıx bağlanan, toza qarşı qorunan svetilnik bunun da qarşısını alır.

Yerləşdirmə və rahatlıq

Balkonda işıq çox vaxt axşam istirahəti üçündür, ona görə gözə batan parlaq işıq əvəzinə yumşaq, aşağı yönəlmiş işıq daha uyğundur. Divar svetilniki oturacaq yerindən bir qədər yuxarıda və yan tərəfdə olarsa, həm masanı işıqlandırır, həm də gözə birbaşa düşmür.

Qonşular da nəzərə alınmalıdır: yuxarıya və ya qonşu pəncərəyə yönələn güclü işıq narahatlıq yaradır. Aşağıya yönəlmiş, kənarları örtülü svetilnik işığı yalnız balkonun özündə saxlayır.

Balkonda bitki yetişdirilirsə və ya paltar qurudulursa, bu hissələr üçün ayrıca işıq nöqtəsi lazım olmaya bilər, amma axşam iş görmək üçün ümumi işığın kifayət etdiyinə əmin olun.

Elektrik təhlükəsizliyi

• Balkondakı dövrə qoruyucu avtomat və mümkünsə sızma cərəyanı qoruyucusu ilə təchiz olunmalıdır.
• Kabellər açıq balkonda UV və nəmə davamlı qoruyucu borularla çəkilməlidir.
• Açar və rozetkalar nəmə davamlı modeldən, yağış düşməyən yerdə olmalıdır.
• Uzadıcı kabel ilə müvəqqəti işıq çəkmək, xüsusən yağışlı mövsümdə, təhlükəlidir.
• Svetilniki quraşdırmaq və birləşdirmək işini səlahiyyətli ustaya həvalə edin.

Qısa yoxlama siyahısı

• Balkonun tipinə uyğun qoruma dərəcəsi seçilib.
• Svetilnik birbaşa günəş altında deyil, UV-yə davamlıdır.
• Lampa isti rəngdədir, gücü plafona uyğundur.
• İşıq aşağıya yönəlib, qonşulara düşmür.
• Elektrik dövrəsi qorunub, kabellər örtülüdür.

Balkon plafonlarında adətən E27 soketli lampalar istifadə olunur. Belə qapalı svetilnikin içinə Gəncə istehsalı olan E27 altlıqlı Zəfər İşığı LED lampası qoymaq olar; lampanı svetilnikin maksimal gücünə və iş şəraitinə uyğun götürmək lazımdır.