Otağın ölçüsünə görə çilçıraq və lampa sayı

Çox böyük çilçıraq otağı sıxır, çox kiçik isə itir. Çilçırağın ölçüsünü, asılma hündürlüyünü və lampa sayını otağa görə seçməyin praktik hesabı.

Çilçıraq mağazada gözəl görünür, evə gətiriləndə isə ya tavanı basdırır, ya da geniş otaqda oyuncaq kimi qalır. Səbəb sadədir: mağaza zalının hündür tavanı və böyük sahəsi ölçü hissini aldadır. İkinci problem işığın miqdarıdır — üç qollu kiçik çilçıraq geniş qonaq otağını işıqlandırmağa çatmır, on iki qollu model isə kiçik yataq otağında göz qamaşdırır. Aşağıdakı hesab bu iki sualı ayrı-ayrılıqda cavablandırmağa kömək edir.

Çilçırağın diametri: sadə qayda

Dizaynerlərin tez-tez istifadə etdiyi təxmini qayda belədir: otağın uzunluğu ilə eninin metrlə cəmini on ilə vurun — alınan rəqəm çilçırağın santimetrlə tövsiyə olunan diametridir. Məsələn, 4 × 5 metrlik otaq üçün 4 + 5 = 9, deməli, təxminən 90 sm diametr. 3 × 3,5 metrlik yataq otağı üçün isə təxminən 65 sm.

Bu qayda mütləq deyil, başlanğıc nöqtəsidir. Otaqda başqa iri mebel, hündür şkaflar, qalın pərdələr varsa, bir qədər kiçik model daha yüngül görünür. Minimalist interyerdə isə böyük tək çilçıraq məqsədli vurğu ola bilər.

Hündürlük: başa dəyməməli, tavanı basdırmamalı

Otağın ortasında, altından insanların keçdiyi yerdə çilçırağın aşağı nöqtəsi ilə döşəmə arasında rahat keçid üçün kifayət qədər məsafə qalmalıdır — adətən iki metrdən bir qədər çox tövsiyə olunur. Standart hündürlüklü, təxminən 2,7 metrlik tavanda bu o deməkdir ki, çilçırağın ümumi hündürlüyü kiçik olmalıdır və ya tavana yapışıq model seçilməlidir.

Hündür tavanlı otaqlarda əks problem yaranır: qısa asılan çilçıraq tavanın altında itir, işığın xeyli hissəsi tavanı işıqlandırmağa gedir. Belə otaqlarda zəncir və ya kabel uzadılır. Tez-tez istifadə olunan təxmini qayda: tavanın hər 30 sm hündürlüyü üçün çilçıraq tavandan təxminən 7–8 sm aşağı salınır, amma son qərarı yerində gözlə yoxlamaq daha etibarlıdır.

Yemək masasının üzərindəki çilçıraq isə keçid yolunda deyil, ona görə daha aşağı — masanın üzərindən təxminən 70–85 sm hündürlükdə — asıla bilər. Bu halda çilçırağın diametri masanın enindən xeyli az olmalıdır ki, oturanlar başı ilə toxunmasın.

Nə qədər işıq lazımdır: hesab məntiqi

Lampa sayını düzgün müəyyən etmək üçün vattdan yox, işıq miqdarından — lümendən çıxış etmək lazımdır. Hesab üç addımdan ibarətdir:

• Hədəf səviyyə. Otaq üçün istədiyiniz işıqlılığı lüks ilə seçin. Qonaq otağı və yataq otağında ümumi işıq üçün çox vaxt nisbətən aşağı səviyyə kifayət edir, mətbəx və iş sahələrində daha yüksək tələb olunur. Məsələn, tutaq ki, hədəf 150 lüksdür.
• Sahəyə vurun. 4 × 5 metrlik otağın sahəsi 20 m²-dir. 20 × 150 = 3000 lümen — otağa çatmalı olan təxmini işıq miqdarı.
• İtkiləri nəzərə alın. Tünd divarlar, abajurlar və mat plafonlar işığın bir hissəsini udur. Buna görə çilçıraqdan çıxan işıq bir qədər ehtiyatla götürülür.

Sonra lampanın qutusundakı lümen dəyərinə bölün. Əgər bir lampa təxminən 400 lümen verirsə, 3000 lümen üçün səkkiz lampa lazım olacaq. Çilçıraqda yalnız beş qol varsa, ya daha güclü lampa seçilir, ya da otağa əlavə işıq mənbəyi — bra, torşer, spot — əlavə olunur.

Unutmayın ki, bütün işığın çilçıraqdan gəlməsi vacib deyil. Çox vaxt çilçıraq ümumi işığın əsas hissəsini, yerli lampalar isə qalanını verir.

Qollar, qruplar və rəng

Çoxqollu çilçıraqda bütün lampaların eyni anda yanması hər zaman lazım deyil. Çilçırağın naqilləri iki qrupa bölünübsə və ikiklavişli açar varsa, gündəlik istifadədə lampaların bir hissəsi yanır, qonaq qəbulunda isə hamısı. Bu həm rahatlıq, həm də qənaət verir.

Eyni çilçıraqdakı bütün lampalar eyni model, eyni güc və eyni rəng temperaturunda olmalıdır. Fərqli lampalar qollarda fərqli çalarda yanır və bu, çilçırağın görünüşünü korlayır. Ehtiyat üçün bir-iki eyni lampa saxlamaq məsləhətdir.

Yoxlama siyahısı

• Çilçırağın diametri otağın ölçüsünə uyğundur.
• Keçid yolunda altından rahat keçmək olur.
• Lümen hesabı aparılıb, lazım olsa əlavə işıq planlaşdırılıb.
• Svetilnikin maksimal güc həddinə əməl olunub.
• Bütün lampalar eyni model və rəngdədir.
• Çilçıraq tavana etibarlı bərkidilib, ağırlığı nəzərə alınıb.

Ölçüsü müəyyən olunmuş çilçırağa lampa seçərkən Zəfər İşığı kataloqundakı mat və filament şam lampalarına (E14), eləcə də E27 LED modellərinə baxmaq olar; eyni modeli bir neçə ədəd almaq çilçıraqda vahid görünüş verir.