Evdə iş masası: göz yormayan işıq necə qurulur

Evdən işləyərkən göz yorğunluğunun səbəbi çox vaxt ekran yox, masa ətrafındakı işıqdır. Ekran, sənəd və otaq işığını balanslaşdırmağın yolları.

Evdən işləmək adiləşdikcə yataq otağının küncü, qonaq otağındakı masa və ya balkonun yanındakı kiçik stol ofisə çevrildi. Lakin evin işığı adətən istirahət üçün qurulub, səkkiz saatlıq ekran işi üçün yox. Günün sonunda gözlərin yanması, baş ağrısı, boyun gərginliyi çox vaxt ekrandan yox, onun ətrafındakı işığın balanssızlığından yaranır. Yaxşı xəbər odur ki, bunu düzəltmək üçün böyük təmir lazım deyil — əsasən yer, istiqamət və işıq qatlarının düzgün seçilməsi kifayətdir.

Masanın yeri və pəncərə

Gün işığı ən yaxşı işıq mənbəyidir, amma yanlış istiqamətdə olarsa, ən böyük problemə çevrilir. Pəncərə ekranın arxasındadırsa, göz parlaq fonla nisbətən tutqun ekran arasında daim uyğunlaşmağa məcbur olur. Pəncərə sizin arxanızdadırsa, işıq ekranda əks olunur və parıltı yaradır.

Ən rahat vəziyyət pəncərənin yan tərəfdə olmasıdır: işıq masaya yandan düşür, nə ekranda əks olunur, nə də gözə birbaşa gəlir. Günün müəyyən saatlarında birbaşa günəş şüası düşürsə, yüngül tül pərdə və ya jalüz işığı səpələyir, amma otağı qaranlıq etmir.

Ekran və otaq arasında kontrast

Qaranlıq otaqda parlaq ekrana baxmaq gözü tez yorur. Göz bəbəyi ekrandakı parlaq sahəyə uyğunlaşır, sonra klaviaturaya və ya kağıza baxanda qaranlığa uyğunlaşmalı olur. Bu daimi keçid yorğunluq yaradır.

Buna görə axşam işləyərkən yalnız masa lampası ilə kifayətlənməyin — otaqda zəif də olsa ümumi işıq yansın. Ekranın arxasındakı divarın da bir qədər işıqlı olması, məsələn, divar bra və ya ekranın arxasında yumşaq fon işığı ilə, kontrastı azaldır. Ekranın parlaqlığını da otağın işığına uyğun tənzimləmək lazımdır: gündüz daha parlaq, axşam daha zəif.

Masa lampası: harada və necə

Kağız sənədlər, qeyd dəftəri və ya klaviatura ilə işləyərkən ayrıca masa lampası vacibdir. Seçərkən bir neçə məqama baxın:

• Tənzimlənən başlıq. İşığı kağıza yönəltmək, ekrana düşməsinin qarşısını almaq üçün.
• Mövqe. Sağ əllə yazan üçün sol tərəfdə, sol əllə yazan üçün sağ tərəfdə; lampa başlığı göz səviyyəsindən aşağıda olmalıdır ki, işıq mənbəyi birbaşa görünməsin.
• Ekrandan yer. Lampa ekranın qarşısında olarsa, işıq ekranda əks olunur. Onu ekranın yanında, işığı masanın səthinə yönəldərək qoyun.
• Örtük. Açıq diod və ya şəffaf lampa əvəzinə mat örtük və ya dərin abajur parıltını azaldır.

Monitorun üstünə quraşdırılan xüsusi işıq panelləri də var; onlar işığı yalnız masaya salır və ekranda əks olunmur. Kiçik masalarda bu, yer qənaəti baxımından rahatdır.

Rəng temperaturu və gün ritmi

İş vaxtı üçün neytral ağ işıq diqqəti dəstəkləyir və mətn ilə rəngləri aydın göstərir. Axşam isə iş bitməyə yaxınlaşanda işığı daha isti və zəif etmək bədənin istirahətə keçməsinə kömək edə bilər. Rəng temperaturu dəyişən lampa bu keçidi asanlaşdırır; belə lampa yoxdursa, gündüz üçün neytral, axşam üçün isti işıqlı iki ayrı mənbə də işi görür.

Eyni anda yanan lampaların rəng temperaturu bir-birindən çox fərqli olmamalıdır. Masa lampası soyuq ağ, otaq isə sarı işıqla işıqlanırsa, göz yenə də daimi uyğunlaşma rejimində qalır.

Titrəmə və keyfiyyət

Uzun müddət eyni lampanın altında işləyəndə gözə görünməyən titrəmə də yorğunluğa səbəb ola bilər. Sadə yoxlama: telefon kamerasını lampaya tutun və ekranda qaçan zolaqların olub-olmadığına baxın. Zolaqlar varsa, başqa lampa və ya daha keyfiyyətli drayverli model seçmək məsləhətdir. Parlaqlığı tənzimlənən lampalarda bu yoxlamanı ən aşağı parlaqlıqda da edin, çünki titrəmə çox vaxt məhz orada özünü göstərir.

Gündəlik yoxlama siyahısı

• Pəncərə yan tərəfdədir, ekranda parıltı yoxdur.
• Axşam masa lampası ilə yanaşı otağın ümumi işığı da yanır.
• Masa lampası ekranın qarşısında deyil, işığı səthə yönəlib.
• Lampa başlığı göz səviyyəsindən aşağıdadır.
• Rəng temperaturları bir-birinə uyğundur.
• Kamera testində nəzərəçarpan titrəmə yoxdur.
• Hər 20–30 dəqiqədən bir baxışı ekrandan uzaq nöqtəyə çevirmək vərdişi var.

İşığın özü qədər iş mövqeyi də vacibdir: ekranın yuxarı kənarı göz səviyyəsində və ya bir qədər aşağıda olmalı, arxa və qollar dayaqlı olmalıdır. İş guşəsi üçün Zəfər İşığı kataloqunda həm tavan işığına uyğun E27 LED lampalar, həm də masa lampası üçün E14 və E27 variantları seçmək mümkündür.