Lampa patronda laxlayır: titrəmə və qızmanın səbəbi

Laxlayan lampa sadəcə narahatlıq deyil: zəif kontakt qığılcım, qızma və patronun ərimisi ilə nəticələnə bilər. Səbəbləri tapmaq və düzəltmək yolları.

Lampaya toxunanda işıq yanıb-sönürsə, qapı çırpılanda titrəyirsə və ya bir müddət sonra patronun ətrafında qəhvəyi iz görünürsə, problem demək olar ki, həmişə eyni yerdədir — lampa ilə patron arasındakı kontaktda. Bunu gözardı etmək olmaz, çünki zəif kontakt tədricən özünü pisləşdirən prosesdir.

Zəif kontakt niyə qızır

İki metal səth sıx sıxılmayanda onların arasında təmas sahəsi kiçilir. Cərəyan bu dar yerdən keçərkən müqavimətlə qarşılaşır və həmin nöqtədə istilik ayrılır. İstilik metalı oksidləşdirir, oksid müqaviməti daha da artırır, nəticədə kontakt daha çox qızır.

Kontakt tam ayrılıb yenidən birləşəndə kiçik qövs — qığılcım yaranır. Gözə görünməsə də, qövs metal səthdə kiçik yanıq izləri qoyur və kontaktı daha da korlayır. Vaxt keçdikcə mərkəzi kontaktın dili qaralır, plastik patron yumşalır və əriyir. Ən pis ssenaridə patronun ətrafındakı materiallar alışa bilər.

LED lampa niyə daha tez «şikayət edir»

Közərmə lampası qısamüddətli kontakt qırılmasını çox vaxt hiss etdirmirdi: sap bir anlıq soyuyub yenidən qızır, gözə yalnız zəif sayrışma görünürdü. LED lampanın drayveri isə hər qırılmaya reaksiya verir. Nəticə aydın titrəmə, sönüb yenidən yanma və ya bəzən vızıltı səsidir.

Bundan əlavə, kontaktda yaranan qığılcım və gərginlik sıçrayışları drayverin elektron hissələrini yükləyir. Buna görə laxlayan patronda işləyən LED lampa vaxtından əvvəl sıradan çıxa bilər və bu, lampanın keyfiyyətindən yox, patrondan qaynaqlanır.

Səbəbləri harada axtarmalı

Laxlamanın bir neçə mümkün mənbəyi var və düzgün həll seçmək üçün hansının olduğunu anlamaq lazımdır.

• Lampa sona qədər burulmayıb. Ən sadə hal: lampa titrəmə, temperatur dəyişməsi və ya təmizlik zamanı bir az açılıb.
• Patronun mərkəzi kontakt dili əyilib və ya yorulub. Uzun illər lampa dəyişdikcə dil aşağı basılır və altlığa daha çatmır.
• Patronun vintli gilzası genişlənib və ya korroziyaya uğrayıb, xüsusən nəmli otaqlarda.
• Patronun özü svetilnikdə boşalıb və lampa ilə birlikdə fırlanır.
• Lampanın altlığı standartdan kənar ölçüdədir və ya adapter vasitəsilə qoşulub.

Addım-addım düzəltmək

İlk növbədə şitdə həmin xəttin avtomatını söndürün. Açarla kifayətlənməyin, çünki açarın hansı naqili kəsdiyini bilmirsiniz. Lampa közərmə və ya halogendirsə, soyumasını gözləyin.

Lampanı çıxarıb altlığına baxın. Mərkəzi kontaktda qara nöqtə, metal hissədə qaralma varsa, onu quru, yumşaq bezlə silin. Güclü yanıq izi olan lampanı yenidən istifadə etməmək daha doğrudur.

Sonra patrona baxın. Mərkəzi dil çox aşağıdadırsa, onu dielektrik saplı kiçik alətlə çox az — bir-iki millimetr — yuxarı əymək olar. Çox güclü əymək dili qıra bilər. Gilzanın içində qaralma, ərimə və ya çat görünürsə, patron dəyişdirilməlidir; onu təmizləyib saxlamağa çalışmaq riski aradan qaldırmır.

Patron svetilnikdə fırlanırsa, onun bərkidici qaykası və ya vinti sıxılmalıdır. Bunun üçün çox vaxt svetilniki qismən açmaq lazım gəlir.

Yeni lampanı dayanana qədər burayın, amma güc tətbiq etməyin. Həddən artıq sıxılmış lampa patronun keramika və ya plastik gövdəsini çatlada, mərkəzi dili isə əzə bilər.

Nə vaxt elektrikçi lazımdır

Bəzi əlamətlər problemin patrondan kənara çıxdığını göstərir:

• patronu dəyişdikdən sonra da titrəmə davam edir;
• eyni xətt üzərindəki başqa svetilniklərdə də oxşar problem var;
• açarda, rozetkada və ya divarda yanıq iyi hiss olunur;
• avtomat səbəbsiz yerə açılır.

Bu halda zəif kontakt paylayıcı qutuda, açarın içində və ya naqil birləşməsində ola bilər və onu tapmaq üçün peşəkar yoxlama lazımdır.

Patronu özünüz dəyişirsinizsə, yenisini köhnəsinin materialına və ölçüsünə görə seçin. Keramika patronlar istiyə daha davamlıdır və qapalı plafonlarda, güclü lampalar üçün üstünlük təşkil edir. Plastik patronlar yüngüldür, amma üzərində göstərilən maksimal güc və temperatur həddi aşılmamalıdır. Patronun svetilnikə bərkidilmə üsulu — vintli boğaz, sıxıcı halqa və ya kronşteyn — köhnəsi ilə eyni olmalıdır, əks halda yeni patron da tezliklə fırlanmağa başlayacaq. Naqilləri patronun klemmlərinə qoşarkən faza naqilinin mərkəzi kontakta getdiyinə əmin olun.

Profilaktika

Nəmli otaqlarda — vanna, mətbəx, zirzəmi — nəmə davamlı patronlu svetilnik seçmək, ağır lampanı nazik plastik patrona taxmamaq və adapterlərdən daimi həll kimi istifadə etməmək laxlama riskini azaldır. Zaferoğlu Elektrik-in Zəfər İşığı lampaları arasında standart E27 və E14 altlıqlı modellər var; düzgün soketli lampa adaptersiz, birbaşa patrona oturur.