Keramik və plastik patron: hansı hallarda hansını seçməli

Keramik və plastik lampa patronlarının istiliyə, mexaniki yükə və nəmə münasibəti, LED dövründə hansının harada daha məqsədəuyğun olduğu.

Patron svetilnikin ən az diqqət çəkən hissəsidir, amma bütün elektrik yükü və lampanın istiliyi məhz ondan keçir. Mağazada eyni E27 və ya E14 ölçüsündə iki növ patronla qarşılaşırsınız: ağ və ya qəhvəyi keramik və qara, ağ plastik. Onlar arasında seçim zövq məsələsi deyil, işləmə şəraitindən asılıdır.

İstilik: əsas fərq

Keramik patron yüksək temperatura dözümlüdür. Keramika istidən yumşalmır, əriyib deformasiya olmur və uzun illər qızma-soyuma dövrlərindən sonra da formasını saxlayır. Közərmə və halogen lampaların hakim olduğu dövrdə güclü lampalar üçün məhz keramik patron tövsiyə olunurdu, çünki lampanın altlığı çox qızırdı və bu istilik birbaşa patrona ötürülürdü.

Plastik patronlar müxtəlif materiallardan hazırlanır. Keyfiyyətli istiliyə davamlı termoplastik və ya karbolit (bakelit) patronlar adi ev şəraiti üçün kifayət qədər davamlıdır. Lakin ucuz plastik uzun müddət istiyə məruz qalanda saralır, kövrəkləşir, kontakt lövhələrini saxlayan hissələr zəifləyir. Qaralmış və ya əriyib forması dəyişmiş plastik patron adətən məhz güclü közərmə lampası və ya zəif kontaktın nəticəsidir.

Bir çox patronun gövdəsində onun dözə biləcəyi temperatur həddini göstərən "T" hərfi ilə işarə olur. Bu işarəni görürsünüzsə, onu svetilnikin istifadə şəraiti ilə müqayisə etmək faydalıdır.

Mexaniki möhkəmlik

Keramikanın zəif tərəfi kövrəkliyidir. Keramik patron zərbədən, düşəndən və ya vintləri çox bərk sıxanda çatlaya bilər. Çatlamış keramik patron xarici görünüşcə sağlam qalsa da, içindəki kontaktlar yerindən oynaya bilər. Bərkidici vintləri sıxarkən ehtiyatlı olmaq lazımdır.

Patronun keyfiyyəti yalnız gövdənin materialı ilə ölçülmür. İçindəki kontakt lövhələrinin qalınlığı və yaylılığı da eyni dərəcədə vacibdir. Mərkəzi kontakt lampanın ucuna möhkəm sıxılmalı, yivli gilza isə laxlamamalıdır. Ucuz patronlarda nazik lövhə bir neçə dəfə lampa dəyişdikdən sonra əyilib yaylılığını itirir və kontakt zəifləyir. Mağazada patronu əlinizə götürüb mərkəzi kontaktı barmaqla basın: o, geri qayıtmalıdır. Klemma vintlərinin metal olması və naqili etibarlı sıxması da keyfiyyətin sadə göstəricisidir.

Plastik patron elastikdir, zərbəyə daha yaxşı dözür və yüngüldür. Asma svetilniklərdə, dekorativ kabellərdə, uşaq otağındakı masa lampalarında bu üstünlükdür. Bundan əlavə, plastik patronların çoxunda kabel sıxıcısı, abajur halqası üçün xarici yiv kimi rahat elementlər olur.

LED lampalar vəziyyəti necə dəyişdi

LED lampa közərmə lampası ilə müqayisədə çox az istilik yaradır, həm də istiliyin əsas hissəsi altlığa deyil, radiatora gedir. Bu səbəbdən adi ev svetilniklərində LED lampa ilə keyfiyyətli plastik patron uzun illər problemsiz işləyir. Keramik patronun istilik üstünlüyü burada əvvəlki qədər həlledici deyil.

Lakin "LED istilik vermir" fikri tam doğru deyil. Yüksək güclü LED lampaların altlıq hissəsi də isinir, xüsusilə qapalı plafonda. Bundan əlavə, patrondakı zəif kontakt lampanın növündən asılı olmayaraq qızma yaradır. Ona görə patron materialı hələ də əhəmiyyətlidir.

Hansı şəraitdə hansını seçmək

Keramik patron üstün olan hallar:

• qapalı, havalanmayan plafonlar və tavana yaxın dayaz svetilniklər;
• yüksək güclü lampalar, xüsusilə sex, anbar və qarajda;
• mətbəx sobası üstü, sauna yaxınlığı kimi isti yerlər;
• hələ də közərmə və ya halogen lampa istifadə olunan svetilniklər.

Plastik patron uyğun olan hallar:

• açıq asma lampalar, bra və masa lampaları;
• orta güclü LED lampalar olan adi yaşayış otaqları;
• zərbə və ya düşmə ehtimalı olan portativ svetilniklər;
• abajur halqası və kabel sıxıcısı lazım olan dekorativ modellər.

Nəm yerlər ayrıca sualdır. Vanna otağı və ya açıq hava üçün həlledici olan patronun materialı deyil, svetilnikin bütövlükdə nəmdən qorunma dərəcəsidir. Hermetik svetilnikin içində həm keramik, həm plastik patron ola bilər.

Patronu dəyişərkən

• Köhnə patronun ölçüsünü və bərkitmə üsulunu (vint, qoz, kronşteyn) yoxlayın.
• Naqillərin uclarında qaralma varsa, onları kəsib təmiz hissədən yenidən bağlayın.
• Fazanı mərkəzi kontakta, sıfırı yivli gilzaya bağlayın.
• Vintləri möhkəm, amma keramikanı çatlatmayacaq qədər sıxın.

Patron seçimi lampa ilə bağlı suallardan ayrı deyil. Zəfər İşığı kataloqunda E27 və E14 altlıqlı müxtəlif güclü LED lampaları svetilnikin şəraitini nəzərə alaraq seçmək mümkündür.