B22 bayonet soket: nədir və E27-dən nə ilə fərqlənir

B22 bayonet altlığının quruluşu, harada yayğın olduğu, E27 vintli soketdən fərqləri və xaricdən gətirilən svetilniklərlə bağlı praktik məsləhətlər.

Xaricdən, xüsusilə Böyük Britaniyadan gətirilmiş çilçıraq və ya masa lampası evdə quraşdırılanda bəzən gözlənilməz problem çıxır: adi vintli lampa patrona girmir. Patronun içinə baxanda yiv yox, iki yan yarıq görünür. Bu, B22 bayonet soketidir və Azərbaycanda nadir rast gəlinsə də, onu tanımaq lazımsız alış-verişin qarşısını alır.

B22 necə qurulub

"B" hərfi bayonet bərkitmə üsulunu, "22" isə altlığın diametrinin təxminən 22 mm olduğunu göstərir. Lampanın metal altlığında yiv yoxdur, hamar silindrin iki tərəfində bir-birinin qarşısında iki kiçik ştift çıxır. Altlığın ucunda isə mərkəzdə deyil, yan-yana iki kontakt lövhəciyi olur.

Lampa patrona belə taxılır: ştiftlər patronun içindəki uzununa yarıqlara uyğunlaşdırılır, lampa içəri itələnir və bir az fırladılır. Patrondakı yay lampanı geri itələyir və ştiftlər yarığın sonundakı "L" formalı cibə oturur. Çıxarmaq üçün lampanı içəri basıb əks istiqamətə fırlatmaq kifayətdir.

B22DC kimi işarələr də rast gəlinir. Burada "DC" iki kontaktı ifadə edir. Daha kiçik B15 altlığı isə eyni prinsiplə, amma kiçik ölçüdə, bəzi bra və məişət cihazlarında işlədilir.

Lampanı əlinizdə tutarkən onu tanımaq çox asandır. Altlığı yivsiz, hamar metal silindrdirsə və yanlarından iki kiçik «qulaq» çıxırsa, bu bayonetdir. Diametrini xətkeşlə ölçmək B22 ilə B15-i ayırmağa kömək edir: birincisi təxminən kişi baş barmağının eni qədər, ikincisi isə xeyli nazikdir. Patronu yoxlayarkən isə içəridə iki uzununa yarıq və dibdə yaylı iki kontakt axtarın. Bu əlamətləri görmək üçün heç bir alət lazım deyil, yalnız svetilniki söndürüb yaxşı işıqda baxmaq kifayətdir.

Harada yayğındır

Bayonet altlıq tarixən Böyük Britaniya, İrlandiya, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Hindistan və keçmiş Britaniya təsiri olan bir sıra ölkələrdə standart ev altlığı olub. Fransada da müəyyən dərəcədə yayılıb. Azərbaycan, Türkiyə, Rusiya və kontinental Avropanın əksər hissəsində isə evlərdə E27 və E14 vintli soketlər üstünlük təşkil edir.

Buna görə B22 ilə adətən bu hallarda qarşılaşılır:

• xaricdən alınıb gətirilmiş svetilniklər;
• onlayn mağazadan sifariş edilmiş dekorativ lampalar;
• xarici mənşəli avtomobil, qayıq və ya xüsusi texnikanın bəzi daxili işıqları (burada adətən kiçik ölçülü bayonet altlıqlar olur);
• köhnə idxal avadanlıqları.

E27-dən əsas fərqləri

İki soket eyni funksiyanı yerinə yetirir, amma bir neçə mühüm fərq var:

• Bərkitmə. E27 burulur, B22 itələnib fırladılır. Bayonet vibrasiyadan özbaşına açılmaya daha davamlıdır, ona görə titrəyişli yerlərdə üstünlüyü var.
• Kontakt. E27-də kontaktlardan biri yivli gilzadır. B22-də isə metal gövdə cərəyan keçirmir, hər iki kontakt ucdakı lövhəciklərdədir. Bu, lampanı dəyişəndə təsadüfən gövdəyə toxunmaq baxımından bir qədər təhlükəsizdir.
• Ölçü. B22 diametrcə E27-dən bir qədər kiçikdir və heç biri digərinin patronuna girmir.
• Seçim. Bizim bazarda E27 lampa çeşidi qat-qat genişdir; B22 lampanı tapmaq çətin ola bilər.

Xaricdən gələn svetilniklə nə etməli

Üç əsas yol var və seçim svetilnikin dəyərindən, istifadə müddətindən asılıdır.

B22 lampa axtarmaq. Svetilnik müvəqqəti və ya az istifadə olunursa, uyğun LED lampa tapmaq ən sadə yoldur. Lampanın 220–240 V şəbəkə gərginliyi üçün olduğunu yoxlayın; Böyük Britaniya və Avstraliyada şəbəkə gərginliyi buradakı ilə uyğundur, lakin başqa ölkələrdən gələn məhsullarda fərqli ola bilər.

B22–E27 adapteri. Satışda bayonet patronu vintliyə çevirən keçidlər var. Onlar lampanı bir neçə santimetr uzadır, ona görə abajurlu və qapalı svetilnikdə lampa görünə və ya sığmaya bilər. Keyfiyyətsiz adapter zəif kontakt və qızma mənbəyidir.

Patronu dəyişmək. Svetilnik uzun illər istifadə olunacaqsa, B22 patronunu E27 patronla əvəz etmək ən davamlı həll yoludur. Bu, svetilnikin konstruksiyasına baxmaq, naqilləri düzgün bağlamaq və patronu möhkəm bərkitmək tələb edir, ona görə elektrikçiyə həvalə etmək məsləhətdir.

Xaricdən svetilnik alarkən əvvəlcədən patron tipini soruşmaq bütün bu məsələləri başlamadan həll edir.

Zəfər İşığı lampaları Azərbaycanda geniş yayılmış E27 və E14 vintli altlıqlarla istehsal olunur. Patronu E27-yə çevrilmiş svetilnik üçün kataloqda müxtəlif güc və formalarda lampa seçmək mümkündür.