R50 və R63 reflektor lampalar: spotlardan fərqi nədir

R50, R63 və R80 reflektor lampaların quruluşu, işıq bucağı və altlığı, GU10 və MR16 spotlardan fərqi və seçim zamanı nəzərə alınmalı məqamlar.

Bəzi tavan svetilniklərində, xüsusilə 2000-ci illərin əvvəllərində quraşdırılmış daxili "banka" tipli spotlarda adi spot lampa əvəzinə arxası gümbəzli, ön üzü düz lampa görürsünüz. Onun altlığı isə GU10 kimi ştiftli deyil, adi vintli E14 və ya E27-dir. Bu, reflektor lampadır və onun R50, R63 kimi adları çox vaxt spot lampalarla qarışdırılır.

"R" və rəqəm nə deməkdir

"R" hərfi ingiliscə reflector sözündəndir. Rəqəm lampanın ön hissəsinin təxminən millimetrlə diametrini göstərir:

• R39 — kiçik, E14 altlıqlı, dar svetilniklər və vitrin üçün;
• R50 — adətən E14 altlıqlı, daxili spotlarda ən çox yayılmış ölçü;
• R63 — adətən E27 altlıqlı, daha iri daxili spotlar və tavan svetilnikləri;
• R80 — E27 altlıqlı, daha böyük svetilniklər və geniş sahələr üçün.

Altlıq ölçüdən asılıdır, lakin bu qayda mütləq deyil. Seçim zamanı həm diametri, həm də altlığı ayrıca yoxlamaq lazımdır.

Reflektor lampa necə işləyir

Közərmə dövründə R lampanın şüşə kolbasının arxa, gümbəz hissəsinin daxili səthi güzgü kimi örtülürdü. Sapdan çıxan işıq bu örtükdən əks olunaraq irəli, lampanın düz ön üzünə yönəlirdi. Ön üz mat olduğundan işıq yumşaq, geniş konus şəklində yayılırdı.

LED reflektor lampalarda eyni forma saxlanılır, lakin prinsip dəyişir. Diodlar artıq özləri müəyyən istiqamətə işıq verir, gövdədə isə radiator və drayver yerləşir. Ön hissədə səpələyici və ya linza olur. Nəticədə forma və altlıq köhnə lampa ilə eyni qalır, işıq da irəliyə yönəlir.

Spot lampalardan fərqi

Gündəlik danışıqda istənilən istiqamətli lampaya "spot" deyilir, lakin R lampalar GU10 və MR16 spotlardan bir neçə baxımdan fərqlənir:

• Altlıq. R lampalar vintli E14 və E27 ilə işləyir, GU10 bayonet ştiftli, MR16 isə nazik ştiftlidir.
• İşıq bucağı. Klassik R lampaların işığı geniş və yumşaqdır. Spotlarda isə dar bucaqlı variantlar çoxdur və onlar vurğulu işıq üçün daha uyğundur.
• Ölçü və forma. R63 və R80 kimi lampalar GU10-dan xeyli iri və uzundur, ona görə eyni svetilnikə sığmır.
• Gərginlik. R lampalar şəbəkəyə birbaşa qoşulur; MR16 isə çox vaxt 12 V transformatorla işləyir.

Başqa sözlə, R50 və GU10 eyni diametrdə olsa belə, onlar bir-birini əvəz etmir. Svetilnikdəki patron həlledicidir.

Satışda R lampalarla yanaşı PAR işarəli lampalar da görəcəksiniz, məsələn PAR20, PAR30 və ya PAR38. Onlar da reflektorludur, amma işığı daha dar və güclü şüa şəklində toplamaq üçün hazırlanır. Közərmə dövründə PAR lampanın şüşəsi qalın, ön üzü linzalı idi və o, açıq havada, vitrinlərdə və uzaq məsafəyə işıq salmaq üçün seçilirdi. PAR lampaların rəqəmi isə millimetrlə deyil, düymün səkkizdə biri ilə diametri göstərir. Buna görə R və PAR lampaları yalnız rəqəmə baxaraq müqayisə etmək olmaz, ölçünü qutuda millimetrlə yoxlamaq lazımdır.

Harada işlədilir və nəyə baxmaq

R lampalar əsasən bu yerlərdə qarşımıza çıxır:

• asma tavandakı iri daxili spotlar, xüsusilə köhnə quraşdırmalarda;
• divara və ya rəfə bərkidilən istiqamətləndirilə bilən E14 və E27 spotlar;
• mağaza vitrinləri, rəflərin işıqlandırılması;
• qapalı dayaz plafonlar, harada işığın aşağıya yönəlməsi istənilir.

Köhnə reflektor lampanı LED ilə əvəz edərkən bu məqamlar önəmlidir:

• Uzunluq. LED versiya radiator hesabına bir qədər uzun ola bilər. Daxili spotun dərinliyini yoxlayın.
• İşıq bucağı. Qutuda göstərilən bucağı köhnə lampanın işığı ilə müqayisə edin; çox dar bucaq işığı ləkə şəklində toplayar.
• Rəng temperaturu. Bir otaqda bir neçə R lampa varsa, hamısı eyni olmalıdır.
• Istilik. Dərin, qapalı daxili svetilnikdə LED lampanın radiatoru üçün hava boşluğu qalmalıdır.

Dəyişmək, yoxsa saxlamaq

Əgər svetilnik sağlamdırsa və patron yaxşı vəziyyətdədirsə, R lampanı uyğun LED versiya ilə əvəz etmək ən sadə yoldur. Lakin svetilnik köhnəlib, patronu qaralıbsa və ya tavanda yenidən təmir planlaşdırılırsa, iri R spotları GU10 və ya hazır LED svetilniklərlə əvəz etmək daha çevik həll ola bilər — lampa seçimi genişlənir və işıq bucağını dəqiqləşdirmək asanlaşır.

Zəfər İşığı kataloqunda GU10 altlıqlı spot lampalar, həmçinin tənzimlənən 3D spot təqdim olunur. Tavan işığını yeniləyərkən svetilnikin altlığına uyğun lampanı kataloqda soket üzrə axtarmaq olar.