İri LED lampalar: E27 patronu ağırlığa davam gətirirmi

Yüksək güclü LED lampaların ağırlığı patrona, kabelə və svetilnikə necə təsir edir, hansı hallarda əlavə tədbir lazımdır.

Anbar, qaraj və ya mağaza üçün yüksək güclü LED lampa alan çoxları onu əlinə götürəndə təəccüblənir: bu lampa adi ev lampası ilə müqayisədə xeyli ağırdır. Sual təbii olaraq yaranır: köhnə patron, xüsusən kabeldən sallanan sadə patron bu yükü daşıya biləcəkmi? Cavab lampanın ağırlığından çox, onun necə və hansı vəziyyətdə asılmasından asılıdır.

Ağırlıq haradan gəlir

LED diodlar özləri çox yüngüldür. Lampanı ağırlaşdıran onların yaratdığı istiliyi aparmaq üçün lazım olan hissələrdir. Yüksək güclü lampalarda diodların altında alüminium lövhə və radiator olur, gövdə çox vaxt qabırğalı metal silindr şəklində hazırlanır. Güc artdıqca radiatorun səthi də böyüməlidir, əks halda lampa özünü qızdırar. Buna drayverin daha iri komponentləri və qalın səpələyici əlavə olunur.

Nəticədə yüksək güclü silindrik və ya qatlanan qanadlı LED lampa eyni E27 altlıqlı adi lampadan bir neçə dəfə ağır ola bilər. Közərmə dövründə E27 patronlarına belə yük düşmürdü: 200 vattlıq közərmə lampası belə nazik şüşədən ibarət idi.

Patronda nə baş verir

E27 patronunun vintli gilzası və mərkəzi kontaktı elektrik əlaqəsi üçün nəzərdə tutulub. Lampa patrona buranırkən onun ağırlığı yivlərin üzərinə düşür. Lampa şaquli vəziyyətdə, altlığı yuxarıda asıldıqda yük yivlər boyunca bərabər paylanır və keyfiyyətli patron üçün bu, adətən problem deyil.

Risk başqa hallarda artır:

• Lampa yana baxırsa. Divar svetilnikində və ya əyilmiş kronşteyndə ağır lampa patronu qol kimi əyir, yük yivin bir tərəfinə toplanır.
• Patron köhnə və qızmış plastikdəndirsə. İllərlə istiliyə məruz qalan plastik kövrəkləşir, gilzanın bərkidildiyi yer çatlaya bilər.
• Kontakt boşdursa. Ağırlıq lampanı yivdən azca "çəkir", kontakt zəifləyir, bu da qızma və titrəmə yaradır.
• Lampa titrəyişə məruz qalırsa. Ventilyator, darvaza və ya avadanlıq yaxınlığında yellənmə yivləri tədricən boşaldır.

Kabeldən sallanan patron

Ən həssas yer sadə asma patrondur: tavandan bir kabel enir, ucunda patron və lampa. Burada ağırlıq patrondan kabelə, kabeldən isə onun patron içindəki klemmalara ötürülür. Klemma elektrik kontaktı üçündür, yük daşımaq üçün deyil. Ağır lampanın çəkisi naqili klemmadan tədricən dartıb çıxara və ya kontaktı zəiflədə bilər.

Keyfiyyətli asma patronlarda kabeli içəridə sıxan xüsusi sıxıcı olur. Kabel bu sıxıcıdan keçirilməli, klemmalara isə sərbəst, dartılmadan çatmalıdır. Belə sıxıcı yoxdursa, ağır lampanı sadə kabel üzərində asmamaq, yükü qarmaq, zəncir və ya trosla tavana ötürmək lazımdır.

Nəyi yoxlamaq və necə qərar vermək

İri lampanı taxmazdan əvvəl bir neçə sadə yoxlama aparın:

• patron keramikdir, yoxsa plastik; plastikdirsə, rəngi dəyişməyib, çatı yoxdur ki?
• lampa patrona burananda yivlər hamar girir, laxlamır?
• patron svetilnikin gövdəsinə möhkəm bərkidilib, özü fırlanmır?
• asma patronda kabel sıxıcıdan keçirilib?
• lampa hansı vəziyyətdə işləyəcək: aşağı baxan, yana, yoxsa yuxarı?

Lampanın qutusunda onun çəkisi və tövsiyə olunan montaj vəziyyəti göstərilirsə, bunlara mütləq əməl edin. Bəzi istehsalçılar ağır modellər üçün yalnız altlığı yuxarıda olan vəziyyəti tövsiyə edir.

Alternativ həllər

Çox güclü işıq lazım olan yerlərdə tək ağır lampanı zəif patrona taxmaq yerinə başqa yollar da var. Bir güclü lampa əvəzinə iki-üç orta güclü lampa istifadə etmək yükü paylayır və işığı da bərabərləşdirir. Sənaye svetilniklərində E40 kimi daha iri patronlar mövcuddur və ağır lampalar üçün daha uyğundur. Bəzi hallarda isə lampa əvəzinə öz gövdəsi və bərkitmə elementləri olan hazır LED svetilnik quraşdırmaq daha etibarlıdır.

E27-dən bir neçə patrona ayıran "budaq" adapterləri ilə bir neçə ağır lampanı eyni patrona yükləmək isə məsləhət görülmür: həm ağırlıq, həm də istilik tək nöqtəyə toplanır.

Ağır lampanı quraşdırdıqdan sonra işi bitmiş saymayın. İlk həftələrdə bir-iki dəfə, işıq söndürülmüş və lampa soyumuş halda, onun patronda əvvəlki kimi möhkəm oturduğunu yoxlayın. Asma patronda kabelin sıxıcıdan sürüşüb-sürüşmədiyinə, patronun gövdəsinin bir tərəfə əyilib-əyilmədiyinə baxın. İşıq titrəməyə başlayıbsa və ya patronun yaxınlığında yanıq iyi hiss olunursa, lampanı dərhal söndürüb patronu və naqil birləşməsini yoxlamaq lazımdır. Bu sadə nəzarət kiçik problemi böyük nasazlığa çevrilməzdən əvvəl üzə çıxarır.

Zəfər İşığı kataloqunda 20 vattdan 70 vatta qədər T formalı yüksək güclü lampalar və qatlanan qanadlı 4+1 lampa təqdim olunur. Belə lampaları seçərkən patronun vəziyyətini və montaj üsulunu əvvəlcədən qiymətləndirmək həm lampanı, həm də svetilniki qoruyur.