T8 borular və G13 altlığı: LED borular necə uyğun gəlir

T8 borunun ölçüsü, G13 altlığının quruluşu və LED boru seçərkən svetilnikin sxeminə niyə baxmaq lazım olduğu barədə praktik izah.

Ofis dəhlizində, məktəb sinfində və ya qarajda tavandan uzun ağ borular asılıbsa, onların böyük ehtimalla T8 olduğunu demək olar. Bu borular onilliklər boyu floresan işığın əsas forması olub və indi eyni svetilniklərə LED borular taxılır. Lakin xarici oxşarlıq aldadıcıdır: LED boru eyni altlığa girir, amma svetilnikin daxilindəki sxemlə həmişə eyni cür işləmir.

T8 adı və ölçülər

"T" hərfi borulu (tubular) formanı göstərir, ondan sonrakı rəqəm isə diametri düymün səkkizdə biri ilə ifadə edir. T8 səkkiz səkkizdə bir, yəni təxminən bir düym, millimetrlə təqribən 26 mm deməkdir. Eyni qayda ilə T5 daha nazik, T12 isə daha qalın köhnə borudur.

Uzunluq boruların gücü ilə bağlı idi. Floresan T8 üçün ən yayğın ölçülər təxminən 600 mm, 1200 mm və 1500 mm-dir. Svetilnik bu uzunluqlardan birinə görə hazırlanır, ona görə yeni boru alarkən köhnə borunun uzunluğunu, altlıqların uc-uca məsafəsini ölçmək lazımdır. Tavan panelinə quraşdırılan kvadrat svetilniklərdə adətən qısa borular, uzun xətti svetilniklərdə isə 1200 və ya 1500 mm-lik borular olur.

G13 altlığı necə qurulub

Borunun hər iki ucunda iki metal ştift var. G13 adındakı rəqəm bu iki ştift arasındakı məsafənin təxminən 13 mm olduğunu bildirir. Boru svetilnikə yandan salınmır: ştiftlər patronun yarığına şaquli vəziyyətdə daxil edilir, sonra boru öz oxu ətrafında dörddə bir dövr fırladılır və ştiftlər kontaktlara oturur.

Bu sadə mexanizmin zəif yeri patronların özüdür. İllərlə istilik altında qalan plastik patronlar kövrəkləşir, yarıqları çatlayır, kontakt lövhələri boşalır. Borunu dəyişəndə patron əlinizdə ovulursa və ya boru fırlananda "tutmur"sa, əvvəlcə patronu dəyişmək lazımdır, əks halda yeni boru da titrəyəcək və ya ümumiyyətlə yanmayacaq.

LED boru floresan sxemə necə qoşulur

Floresan boru şəbəkəyə birbaşa qoşulmur: onun yanında drossel və starter və ya elektron ballast olur. LED borular isə üç əsas yanaşma ilə hazırlanır:

• Mövcud ballastla işləyən borular. Svetilnikdə heç nə dəyişmədən taxılır. Lakin onlar yalnız müəyyən ballast tipləri ilə uyğundur və köhnə ballast xarab olanda boru da işləməz.
• Şəbəkəyə birbaşa qoşulan borular. Ballast və starter sxemdən çıxarılır, faza və sıfır birbaşa altlığa gətirilir. Bəzi modellərdə qida borunun bir ucundan, bəzilərində isə iki ucundan verilir — bu, qutuda və borunun üzərində göstərilir.
• Hər iki rejimdə işləyən hibrid borular. Əvvəlcə ballastla, ballast sıradan çıxandan sonra isə birbaşa qoşulma ilə istifadə oluna bilər.

Ən çox səhv burada baş verir: şəbəkəyə birbaşa qoşulmalı borunu dəyişdirilməmiş svetilnikə taxmaq və ya əksinə. Nəticə yanmamaq, qısa qapanma və ya borunun tez sıradan çıxması ola bilər. Floresan borunun LED boru ilə əvəzlənməsinin addımları ayrıca bələdçimizdə izah olunub; burada əsas odur ki, alışdan əvvəl svetilnikdə hansı sxemin olduğunu bilmək lazımdır.

Almazdan əvvəl yoxlama siyahısı

• Köhnə borunun uzunluğu və diametri: T8-dirmi, yoxsa daha nazik T5?
• Svetilnikdə drossel və starter var, yoxsa elektron ballast?
• Seçilən LED boru hansı qoşulma tipi üçündür və qida bir ucdanmı verilir?
• Patronlar sağlamdırmı, boru fırladılanda möhkəm oturur?
• İşıq istiqaməti: bəzi LED borular işığı əsasən bir tərəfə verir, ona görə ucları fırladıla bilən modellər quraşdırmanı asanlaşdırır.
• Nəm və ya tozlu yerdə svetilnikin qoruma dərəcəsi.

Köhnə floresan boruları çıxararkən onları sındırmamağa çalışın: borunun içində az miqdarda civə buxarı olur. Çıxarılan boruları qutusuna və ya kağıza büküb adi zibillə yox, floresan lampaları qəbul edən məntəqəyə təhvil vermək lazımdır. Eyni svetilnikdə bir boru LED, digəri floresan qalmamalıdır — işığın rəngi və parlaqlığı fərqlənəcək, sxem də qarışacaq.

Qoşulma sxemini dəyişmək elektrik işidir. Əmin deyilsinizsə, bunu elektrikçiyə həvalə etmək və dəyişiklikdən sonra svetilnikin üzərinə hansı boru ilə işlədiyini yazan kiçik etiket yapışdırmaq sonrakı dəyişmələrdə çaşqınlığın qarşısını alır.

Zəfər İşığı kataloqunda LB-18 seriyasından floresan borular və S2 starter də təqdim olunur. Mövcud floresan svetilnikləri saxlamaq və ya LED-ə keçmək qərarını vermək üçün svetilnikin sxemini əvvəlcədən müəyyən etmək hər iki halda işə yarayır.