T5 və T8 borular: diametr, uzunluq və altlıq fərqi

T5 və T8 floresan və LED boruların ölçü, altlıq və işləmə sxemi baxımından fərqləri, onların niyə bir-birini əvəz etmədiyi və seçimdə nəyə baxmaq lazımdır.

Uzaqdan baxanda iki boru eyni görünür: ağ, uzun, iki ucunda metal ştiftlər. Amma yanaşı qoyduqda fərq aydın olur: biri nəzərəçarpacaq dərəcədə nazikdir. Mağazada "boru lampa" istəyəndə satıcının ilk sualı da məhz budur: T5, yoxsa T8? Bu iki standart bir-birinə yaxın olsa da, eyni svetilnikdə əvəzlənmir.

Diametr: adın mənası

Borulu lampaların adındakı rəqəm diametri düymün səkkizdə biri ilə göstərir.

• T8 — səkkiz səkkizdə bir düym, təxminən 26 mm. Barmaq qalınlığından bir qədər qalındır.
• T5 — beş səkkizdə bir düym, təxminən 16 mm. Qələmdən bir az qalındır.

Bu fərq əllə tutanda dərhal hiss olunur. Köhnə svetilniklərdə daha qalın T12 borularına da rast gəlinir, lakin onlar artıq nadir hallarda istifadə olunur.

Altlıq: G13 və G5

Borular yalnız diametrlə deyil, ucundakı ştiftlərlə də fərqlənir.

• T8 boruları G13 altlığı ilə işləyir: iki ştift arasında təxminən 13 mm məsafə.
• T5 boruları G5 altlığı ilə işləyir: ştiftlər arasında təxminən 5 mm məsafə, ştiftlər də nazikdir.

Beləliklə, T5 borunu T8 patronuna, T8 borunu isə T5 patronuna fiziki olaraq taxmaq mümkün deyil. Bu, təsadüfi səhvin qarşısını alan faydalı fərqdir.

Uzunluq: yaxın, amma eyni deyil

Uzunluqlar da fərqlidir və bu, adapterlərlə bağlı suallarda həlledici olur. T8 boruları təxminən 600, 1200 və 1500 mm kimi "yuvarlaq" ölçülərə yaxındır. T5 boruları isə müvafiq T8-dən təxminən 50 mm qısadır; məsələn, 1200 mm-lik T8 svetilnikinə uyğun gələn T5 variantı təxminən 1150 mm-dir.

Bu fərq T5 svetilniklərinin əvvəldən başqa ölçü sistemi ilə layihələndirilməsi ilə bağlıdır. Nəticədə T5 borusu T8 svetilnikində patronlar arasındakı məsafəyə uyğun gəlmir.

İşləmə sxemi: drossel yoxsa elektron ballast

Floresan T8 boruları həm köhnə elektromaqnit drossel və starterlə, həm də elektron ballastla işləyə bilir. T5 floresan boruları isə yalnız elektron ballastla işləmək üçün hazırlanıb. Onların starteri yoxdur.

LED borulara keçəndə bu fərq yenidən ortaya çıxır:

• LED T8 boruları ən geniş çeşiddə mövcuddur: drosselli sxem üçün, elektron ballast üçün və şəbəkəyə birbaşa qoşulma üçün modellər var.
• LED T5 boruları daha az yayılıb. Onların çoxu ya konkret elektron ballastlarla uyğun, ya da birbaşa qoşulma tələb edir.

Hər iki halda svetilnikin daxilində hansı qurğunun olduğunu bilmədən boru almaq risklidir.

Svetilnikin daxilində nə olduğunu bilmək üçün həmişə onu sökmək lazım deyil. Çox vaxt svetilnikin qapağında və ya korpusun içində sxem və texniki məlumat olan etiket olur: orada boru tipi, gücü və ballast növü yazılır. Svetilnikin yanında kiçik silindrik starter görünürsə, bu drosselli sxemdir və boru T8-dir. Starter yoxdursa, sxem elektron ballastlıdır və boru həm T8, həm də T5 ola bilər. Etiket silinibsə, işıq söndürülmüş halda qapağı açıb ballastın üzərindəki yazını oxumaq kifayətdir.

T5-dən T8-ə və ya əksinə keçmək olarmı

Satışda T5 borunu T8 svetilnikinə yerləşdirməyə imkan verən adapter dəstləri var. Onlar T8 patronuna taxılır, içində isə kiçik elektron ballast olur. Keçmişdə bu dəstlər enerji qənaəti məqsədilə yayılmışdı. Bu gün isə T8 svetilnikini birbaşa LED T8 boruya keçirmək adətən daha sadə və etibarlıdır: əlavə qurğu, əlavə kontakt və əlavə nasazlıq nöqtəsi yaranmır.

Əks istiqamətdə, yəni T8 borunu T5 svetilnikinə taxmaq üçün məntiqli həll yoxdur. T5 svetilnikində LED-ə keçmək istəyirsinizsə, həmin svetilnikin ballastına uyğun LED T5 axtarmaq və ya svetilniki dəyişmək lazımdır.

Qısa müqayisə və seçim

• Diametr: T8 təxminən 26 mm, T5 təxminən 16 mm.
• Altlıq: T8 – G13, T5 – G5.
• Uzunluq: T5 müvafiq T8-dən bir qədər qısadır.
• Sxem: T5 floresan yalnız elektron ballastla, T8 hər ikisi ilə.
• LED seçimi: T8 üçün daha geniş.

Almazdan əvvəl köhnə borunu çıxarıb diametri, ucdan-uca uzunluğu ölçün və svetilnikin qapağındakı sxemə baxın.

Zəfər İşığı kataloqunda LB-18 seriyasından iki uzunluqda floresan boru və S2 starter təqdim olunur. Mövcud svetilniklərin hansı standartda olduğunu bilmək həm floresan, həm də LED borular arasında düzgün seçim etməyə imkan verir.