LED-ə keçdikdən sonra otaq qaranlıq görünür: səbəblər

Köhnə lampanı LED ilə dəyişdiniz, amma otaq tutqunlaşdı? Bunun ən çox rast gəlinən səbəblərini və hər birini necə yoxlamağı sıralayırıq.

Yeni LED lampanı taxıb açarı basırsınız və ilk hiss belə olur: otaq əvvəlkindən qaranlıqdır. Bu, çox yayılmış şikayətdir və əksər hallarda LED texnologiyasının özündə deyil, seçimin və ya svetilnikin xüsusiyyətlərində gizlənir. Səbəbi tapmaq üçün aşağıdakı ardıcıllıqla getmək rahatdır — ən sadə yoxlamadan ən az rast gəlinənə doğru.

Vatt ilə yox, lümen ilə müqayisə edilməlidir

Közərmə lampası dövründə «60 vatt» həm enerji sərfi, həm də parlaqlıq anlamına gəlirdi. LED lampada vatt yalnız nə qədər elektrik işlədildiyini göstərir. İşığın miqdarı lümenlə ölçülür. Adi 60 W közərmə lampası təxminən 700–800 lümen verir; yerinə gələn LED lampanın qutusunda da təxminən bu qədər lümen yazılmalıdır.

Problem ondadır ki, bəzi qablaşdırmalarda iri hərflərlə yazılan «60 W ekvivalent» ifadəsi real lümen göstəricisi ilə üst-üstə düşmür. Qutunun arxa tərəfindəki kiçik cədvələ baxın: orada lümen yoxdursa və ya ekvivalentdən xeyli aşağıdırsa, səbəb artıq tapılıb. Köhnə lampa 100 W idisə, müqayisə üçün təxminən iki dəfə çox işıq axtarmaq lazımdır.

İşığın yayılma bucağı və svetilnikin forması

Közərmə lampası işığı demək olar ki, bütün istiqamətlərə yayır. Bir çox LED lampada isə çiplər lövhənin bir üzündə yerləşir və işığın böyük hissəsi aşağıya, lampanın ucuna tərəf gedir. Nəticədə eyni lümen göstəricisi ilə belə işığın paylanması dəyişir:

• tavana və divarların yuxarı hissəsinə düşən işıq azalır, otaq «alçaq» və tutqun görünür;
• yuxarıya açılan torşer və ya abajurlu lampada işıq tavandan əks olunmadığı üçün ümumi fon zəifləyir;
• dar bucaqlı spot lampa ümumi işıqlandırma üçün qoyulubsa, altında parlaq ləkə, ətrafında isə kölgə yaranır.

Belə hallarda eyni vattlı başqa model yox, işığı geniş yayan lampa (bəzən «omni-directional» və ya geniş bucaqlı kimi göstərilir) və ya filament tipli lampa daha yaxşı nəticə verir.

Rəng temperaturu parlaqlıq hissini dəyişir

Otağın necə görünməsi təkcə lümendən asılı deyil. İsti ağ (təxminən 2700–3000 K) işıqdan soyuq ağ işığa (6000 K civarı) keçən bəzi insanlar mühiti daha solğun, «boz» qəbul edir, hərçənd ölçülən işıq miqdarı az deyil. Əksinə, illərlə soyuq işıqda yaşayıb isti işığa keçənlər otağı zəif işıqlı hesab edə bilər.

Rəngi ötürmə indeksi (CRI) də rol oynayır. Aşağı CRI-li lampada rənglər solğun görünür, göz bunu tez-tez «işıq azdır» kimi yozur. Qutuda Ra 80 və daha yuxarı göstərilməsi ev üçün normal başlanğıc nöqtəsidir.

Qapalı plafon, istilik və dimmer

LED lampanın ən həssas yeri sürücüsü və çiplərin istiliyidir. Havası dövr etməyən qapalı plafonda lampa qızır. Keyfiyyətli sürücülərin bir qismi həddindən artıq qızmanın qarşısını almaq üçün cərəyanı azaldır — bu, bir müddət işlədikdən sonra işığın hiss olunacaq qədər zəifləməsi kimi görünür. Lampanı açıq svetilnikdə sınayın: orada problem yoxdursa, səbəb plafondadır.

Dimmerə qoşulmuş xəttə adi, dimmerlənməyən LED lampa taxılıbsa, işıq zəif, titrək və ya qeyri-sabit ola bilər. Dimmerli xəttə yalnız qablaşdırmasında dimmerlənə bilən olduğu göstərilən lampa qoyulmalıdır.

Addım-addım yoxlama siyahısı

1. Köhnə və yeni lampanın lümen göstəricisini müqayisə edin.

2. Lampanın işıq bucağına və svetilnikin işığı hansı istiqamətə yönəltdiyinə baxın.

3. Rəng temperaturunu əvvəlkinə yaxın seçin, sonra fərqi qiymətləndirin.

4. Qapalı plafonda işığın vaxt keçdikcə azalıb-azalmadığını müşahidə edin.

5. Xəttdə dimmer, hərəkət sensoru və ya işıqlı açar olub-olmadığını yoxlayın.

6. Abajur və ya şüşənin tozlu, saralmış olmadığını nəzərdən keçirin — köhnə plafon da işığın bir hissəsini udur.

Bəzən səbəb bir neçə amilin birləşməsidir: bir az aşağı lümen, dar bucaq və tutqun şüşə birlikdə hiss olunan fərq yaradır. Hər amili ayrıca aradan qaldırmaq çox vaxt otağı əvvəlkindən də işıqlı edir.

Bir lampa, yoxsa bir neçə mənbə

Böyük qonaq otağında tək tavan lampası ilə kifayətlənmək çətindir, lampanın tipindən asılı olmayaraq. Közərmə lampası isti, sarımtıl işığı ilə bu çatışmazlığı bir qədər gizlədirdi. LED-ə keçid bəzən sadəcə bu köhnə problemi üzə çıxarır. Belə otaqda tavan işığına bir torşer və ya divar lampası əlavə etmək, tək lampanın gücünü artırmaqdan daha rahat və bərabər nəticə verir.

Zaferoğlu Elektrik-in Zəfər İşığı çeşidində E27 soketli müxtəlif güclü klassik LED lampalar var. Otaq üçün seçim edərkən vatt yazısından çox, köhnə lampanın verdiyi işıq miqdarını və svetilnikin tipini əsas götürmək məsləhətdir.