İnfraqırmızı isitmə lampaları: LED ilə niyə əvəzlənmir

Toyuq fermasındakı qırmızı lampa və ya vanna isidicisi işıq üçün deyil, istilik üçündür. Onu LED ilə dəyişmək niyə məqsədi pozur, izah edirik.

LED-ə keçid haqqında məsləhətlərin çoxu belə başlayır: köhnə lampanı çıxarın, eyni soketli LED lampa taxın, enerjiyə qənaət edin. Bu, adi işıqlandırma üçün doğrudur. Lakin bəzi lampalar yalnız xarici görünüşcə işıq lampasına bənzəyir, əsl vəzifələri isə isitməkdir. İnfraqırmızı isitmə lampaları məhz belədir və onları LED ilə əvəz etmək istilik mənbəyini tamamilə aradan qaldırmaq deməkdir. Bu fərqi bilməmək həm heyvanlara zərər verə, həm də gözlənilən qənaət əvəzinə yeni problem yarada bilər.

İnfraqırmızı lampa nə üçündür

İnfraqırmızı isitmə lampası da közərmə prinsipi ilə işləyir: sap qızır və enerji şüalanma şəklində ətrafa yayılır. Adi közərmə lampasında bu enerjinin böyük hissəsinin istilik kimi itməsi çatışmazlıq sayılır. İsitmə lampasında isə həmin istilik məhz lazım olan nəticədir. Belə lampalar adətən bu yerlərdə işlədilir:

• quşçuluq və heyvandarlıqda cücə, bala heyvanlar üçün yerli isitmə;
• terrarium və bəzi ev heyvanlarının saxlandığı yerlərdə isti guşə;
• bəzi vanna otağı isidicilərində və qısa müddətli yerli isitmə qurğularında;
• qida saxlama vitrinlərində yeməyin isti saxlanması.

Onların şüşəsi çox vaxt qırmızı rəngli olur. Qırmızı şüşə görünən işığın parlaqlığını azaldır ki, heyvanlar gecə-gündüz kəskin işıq altında qalmasın, istilik şüalanması isə davam etsin.

Evdə və ya təsərrüfatda qalmış lampanın hansı növ olduğunu bilmirsinizsə, bir neçə əlamətə baxın. Kolbada adətən «IR» işarəsi və ya isitmə məqsədini bildirən yazı olur. Kolbanın içində güzgü kimi parlayan əksetdirici örtük istiliyi bir istiqamətə yönəldir. Lampanın gücü adi məişət lampalarından xeyli yüksək göstərilir və o, çox vaxt keramik patronda quraşdırılmış olur. Bu əlamətlər varsa, qarşınızdakı işıq mənbəyi deyil, isidicidir.

LED niyə eyni işi görə bilmir

LED lampanın bütün üstünlüyü ondadır ki, enerjinin daha çox hissəsini görünən işığa çevirir və infraqırmızı şüalanma demək olar ki, vermir. Lampanın gövdəsi qızsa da, bu istilik sürücüdən və çiplərdən gəlir, soyuducu vasitəsilə ətrafa yayılır və heyvanı və ya səthi isitmək üçün yönəlmiş şüalanma deyil.

Başqa sözlə, qırmızı rəngli LED lampa taxmaq infraqırmızı lampanın rəngini təkrarlayır, funksiyasını yox. Cücə yuvasında belə dəyişiklik gecə ərzində istiliyin kəskin düşməsinə gətirib çıxara bilər və bu, heyvanlar üçün təhlükəlidir.

Enerji qənaəti burada necə düşünülməlidir

İsitmə lampasının elektrik sərfi yüksəkdir və bu, təbii olaraq qənaət istəyi yaradır. Amma burada sual «hansı lampa daha az işlədir» deyil, «hansı üsul lazımi istiliyi daha səmərəli verir» olmalıdır. Seçimlər bunlardır:

• infraqırmızı lampanı termostatla idarə etmək, belə ki, temperatur yetərli olanda sönsün;
• lampanın hündürlüyünü düzgün tənzimləmək — çox yüksəkdə istilik boşa gedir, çox aşağıda həddindən artıq qızdırır;
• isidilən sahəni yan tərəflərdən qorumaq, cərəyanlı havanın istiliyi aparmasının qarşısını almaq;
• işıq tələb olunmayan hallarda keramik infraqırmızı isidicilərə baxmaq, onlar görünən işıq vermir.

İşıqlandırma və isitmə ayrı məsələlərdir. Tövlə və ya fermada ümumi işıq üçün LED lampa qoymaq, istilik üçün isə ayrıca isitmə mənbəyindən istifadə etmək məntiqli bölgüdür.

Təhlükəsizlik qaydaları

İnfraqırmızı lampa güclü qızır və yanlış quraşdırılanda yanğın riski yaradır. Əsas qaydalar:

1. Yalnız keramik patronlardan istifadə edin; plastik patron istidən əriyə bilər.

2. Lampanı kabeldən asmayın, ayrıca zəncir və ya tutucu ilə bərkidin.

3. Saman, taxta qırıntısı, yataq materialı kimi yanan maddələrdən kifayət qədər aralı saxlayın.

4. Qoruyucu tor istifadə edin ki, lampa düşsə birbaşa materiala toxunmasın.

5. Su damcısı düşə biləcək yerlərdə sıçrayışa davamlı şüşəli lampa seçin, yoxsa qızmış şüşə çatlaya bilər.

6. Lampanın və patronun gücünə uyğun kabel və açar işlədin.

Nəticə

İnfraqırmızı isitmə lampası LED-ə keçid planında ayrı sətirdə durmalıdır: onu dəyişmək yox, düzgün idarə etmək lazımdır. Evdə və təsərrüfatda adi işıqlandırma üçün isə LED həqiqətən daha səmərəli seçimdir.

Zaferoğlu Elektrik-in kataloqunda LED lampalarla yanaşı müxtəlif güclü közərmə lampaları da var. Hansı lampanın hansı tətbiq üçün nəzərdə tutulduğunu məhsul məlumatına baxaraq ayırd etmək, işıq və istilik ehtiyaclarını qarışdırmamaq vacibdir.