Gün işığından maksimum istifadə: süni işığa ehtiyacı azaltmaq

Gündüz yandırılan lampaların çoxu gün işığının otağa düzgün paylanmaması ilə bağlıdır. Pəncərə, səthlər, mebel düzümü və idarəetmə ilə süni işığı necə azaltmağı göstəririk.

Günorta vaxtı pərdələri çəkilmiş otaqda tavan lampası yanır — bu mənzərə çox evdə və ofisdə adi haldır. Ən qənaətcil lampa belə yandırılmamış lampadan çox sərf edir. Gün işığı isə pulsuzdur, rəngləri yaxşı göstərir və insanın gün ritmi üçün faydalıdır. Onu otağın dərinliyinə qədər çatdırmaq üçün çox vaxt təmir lazım deyil — bir neçə vərdiş və düzgün seçim kifayət edir.

Gün işığı niyə otağın dərinliyinə çatmır

Pəncərədən gələn işıq məsafə artdıqca sürətlə zəifləyir. Pəncərənin yanında kitab oxumaq üçün həddindən artıq işıq ola bilər, otağın arxa divarında isə eyni anda lampa yandırmaq lazım gəlir. Göz isə bu kontrastı sevmir: parlaq pəncərə fonunda otağın dərinliyi daha qaranlıq görünür və insan refleks olaraq işığı yandırır.

Ona görə məqsəd sadəcə «daha çox gün işığı» deyil, onun otaqda bərabər paylanmasıdır.

Pəncərədən başlayın

İlk addımlar ən ucuz addımlardır:

• Şüşəni təmiz saxlayın. Toz və çirk qatı xüsusən şəhər mühitində və yol kənarındakı binalarda keçən işığı nəzərə çarpacaq qədər azaldır.
• Pəncərə önünü boşaldın. Pəncərə altında iri bitkilər, hündür əşyalar və yığılmış qutular işığın ən dəyərli hissəsini kəsir.
• Pərdəni qatlarla seçin. Qalın qaraldıcı pərdə ilə yanaşı nazik, işıq keçirən tül və ya jalüz olsun. Günəşin kəskin düşdüyü saatlarda qalın pərdəni tam bağlamaq əvəzinə tül işığı səpələyir və otaq qaranlıqlaşmır.
• Jalüz lövhələrini yuxarıya çevirin. Üfüqi jalüzlərdə lövhələr bucaq altında yuxarıya yönəldilərsə, günəş işığı tavana əks olunur və otağın dərinliyinə yayılır, göz isə birbaşa parıltıdan qorunur.

Səthlər işığı ya udur, ya da ötürür

Otağa daxil olan işıq divarlardan, tavandan və döşəmədən əks olunaraq yayılır. Açıq rəngli, mat səthlər bu işığın xeyli hissəsini geri qaytarır, tünd səthlər isə udur.

• Tavanı ağ və ya çox açıq rəngdə saxlamaq ən effektiv addımdır, çünki tavan pəncərədən yuxarıya əks olunan işığı otağa paylayır.
• Pəncərəyə qarşı divarın açıq rəngdə olması otağın arxa hissəsini xeyli işıqlandırır.
• Tünd döşəmə və tünd mebel işığı udur; hamısını dəyişmək şərt deyil, amma açıq rəngli xalça və ya masaüstü fərq yaradır.
• Pəncərəyə yan tərəfdə qoyulmuş güzgü işığı otağın qaranlıq küncünə yönəldə bilər. Güzgünü günəş şüasını birbaşa gözə əks etdirməyəcək şəkildə yerləşdirin.

Mebeli işığa görə yerləşdirin

İş masasını pəncərəyə yan tərəfdən qoymaq ən yaxşı variantdır: işıq yandan düşür, ekranda əks olunma və gözə parıltı az olur. Sağ əllə yazan üçün pəncərənin sol tərəfdə olması əlin kölgəsinin kağıza düşməsinin qarşısını alır. Masanı pəncərəyə arxa ilə qoymaq kölgə yaradır, üzü pəncərəyə tərəf qoymaq isə gözü yorur.

Hündür şkafları və rəfləri pəncərəyə perpendikulyar deyil, işığın yolunu kəsməyəcək divarlar boyunca yerləşdirin. Açıq planlı mənzildə şüşəli və ya alçaq arakəsmələr gün işığının daxili zonalara keçməsinə imkan verir.

Süni işığı gün işığı ilə «tanış edin»

Gün işığından həqiqətən faydalanmaq üçün süni işıq da buna uyğun qurulmalıdır:

• Zonalar üzrə ayrı açarlar. Pəncərə yanındakı lampa ilə otağın arxa hissəsindəki lampa eyni açarda olmasın. Gündüz yalnız arxa zonanı yandırmaq kifayətdir.
• İşıq səviyyəsi sensoru. Ofislərdə və geniş məkanlarda gün işığı kifayət edəndə svetilnikləri azaldan və ya söndürən sistemlər istifadə olunur. Evdə sadə fotorele ilə idarə olunan dəhliz işığı eyni məntiqlə işləyir.
• Dimmer. Buludlu gündə tam güc lazım olmaya bilər; dimmerlənən sistemdə işığı gün işığını tamamlayacaq qədər açmaq olar.

Gün işığının öz ölçüsü

Gün işığından istifadə həm də düzgün ölçü tələb edir. Cənub pəncərələrində yay günorta işığı otağı qızdırır və kondisionerin işini artırır. Belə hallarda xarici günlük, jalüz və ya işıq keçirən, amma istiliyi azaldan pərdə daha düzgündür. Məqsəd otağı həm işıqlı, həm də rahat saxlamaqdır.

Gün batdıqdan sonra isə süni işığın keyfiyyəti önə keçir. Zəfər İşığı kataloqundakı LED lampaların rəng temperaturunu seçməzdən əvvəl saytdakı simulyatorda eyni otağın isti və soyuq işıqda necə göründüyünü müqayisə etmək olar.