Gizli işıqlandırma: karniz və nişlərdə dolayı işıq

Karnizdə və nişdə gizlədilmiş işıq tavanı və divarı yumşaq işıqla «yuyur», mənbəyin özü görünmür. Karnizin ölçüsünü, LED lentin seçimini və tipik səhvləri izah edirik.

Gizli, yaxud dolayı işıqlandırmada işıq mənbəyi görünmür: LED lent tavan karnizinin, nişin və ya mebel kənarının arxasında gizlənir, işıq isə səthə düşüb oradan otağa əks olunur. Nəticədə tavan sanki öz-özünə işıq saçır, otaq daha hündür və geniş görünür. Düzgün qurulanda bu, interyerin ən təsirli həllərindən biridir. Səhv qurulanda isə tavanda nöqtə-nöqtə işıq ləkələri, parlaq zolaqlar və görünən lent ilə nəticələnir.

Dolayı işıq nə üçündür

Gizli işıq adətən otağın əsas işığı deyil. Onun vəzifələri başqadır:

• tavanı və ya divarı işıqlandıraraq məkanı vizual genişləndirmək;
• axşamlar tavan lampası əvəzinə yumşaq, parıltısız fon işığı vermək;
• nişləri, rəfləri, arxa divarı arxitektura elementi kimi vurğulamaq;
• yataq otağında, qonaq otağında və dəhlizdə gecə üçün zəif işıq yaratmaq.

Oxu, yemək hazırlamaq və ya iş üçün isə dolayı işıq kifayət etmir; onu birbaşa işıqla birlikdə planlaşdırmaq lazımdır. Gizli işığı ayrıca açara və ya dimmerə qoşmaq onu müstəqil fon işığı kimi istifadə etməyə imkan verir.

Karnizin quruluşu və ölçüləri

Tavan karnizinin gizli işığı adətən gips tavanın kənarında yaradılan «rəf» və ya açıq kanal içində yerləşir. Uğurun əsas şərtləri həndəsədədir:

• Tavandan məsafə. Lent tavana çox yaxın olanda işıq yayılmağa imkan tapmır və tavanın kənarında parlaq zolaq yaranır. Məsafə artdıqca işıq tavan boyu daha geniş və bərabər yayılır.
• Karnizin kənarının hündürlüyü. Karnizin ön kənarı lenti otağın istənilən nöqtəsindən, xüsusən otağın uzaq küncündən baxanda gizlətməlidir. Kənar alçaq olanda lent görünür.
• Divardan məsafə. Lent divara çox yaxın olanda divarın yuxarı hissəsi həddən artıq parlaq olur. Adətən lent karnizin ön kənarına yaxın yerləşdirilir və işıq divara deyil, tavana yönəldilir.

Tavanın səthi mat və açıq rəngdə olmalıdır. Parlaq, laklı tavanda lentin özü güzgü kimi əks olunur.

LED lent seçimi

Gizli işıqda lampa yox, LED lent və ya xətti modul istifadə olunur. Seçim zamanı:

• Diod sıxlığı. Seyrək diodlu lentdə, xüsusən lent səthə yaxın olanda, işıq ləkə-ləkə görünür. Sıx diodlu və ya davamlı işıq verən lentlər bərabər zolaq yaradır.
• Alüminium profil. Lent alüminium profilə yapışdırılır. Profil istiliyi yayır, lentin ömrünü uzadır və mat örtüklə işığı yumşaldır.
• Rəng temperaturu. Gizli işığın rəngi otağın əsas işığı ilə uyğun gəlməlidir. Çox vaxt isti ağ seçilir. Rəngli (RGB) lentlər effekt yaradır, amma gündəlik istifadədə tez yorur.
• Bir partiyadan. Eyni karniz boyunca fərqli partiyalardan alınmış lentlər çalar fərqi verə bilər.

Drayver, qidalanma və əlçatanlıq

Əksər LED lentlər aşağı sabit gərginliklə işləyir və şəbəkəyə drayver (qidalanma bloku) vasitəsilə qoşulur. Bir neçə vacib qayda:

• drayverin gücü lentin ümumi gücündən ehtiyatla böyük seçilməlidir;
• drayver havası olan və sonradan əlçatan yerdə yerləşdirilməlidir — gips tavanın içində tam bağlanmış drayveri dəyişmək təmir tələb edir;
• uzun lent xəttində gərginlik düşür və xəttin sonu tutqun görünür; belə hallarda qidalanma bir neçə nöqtədən verilir;
• dimmer istifadə ediləcəksə, drayver və dimmer bir-birinə uyğun seçilməlidir.

Drayverin şəbəkəyə qoşulması və karniz içindəki naqil işləri ixtisaslı elektrik tərəfindən aparılmalıdır.

Nişlər və mebel

Divar nişlərində gizli işıq adətən nişin yuxarı daxili kənarında və ya yan tərəflərində yerləşdirilir. İşıq nişin arxa divarını yuyur və içindəki əşyaları vurğulayır. Burada da lentin özü baxış bucağından görünməməlidir.

Yataq başlığının arxasında, divan arxasında, televizor stendinin altında və mətbəx şkaflarının üstündə gizli işıq eyni prinsiplə qurulur: mənbə gizli, səth işıqlı. Mebel içində istifadə zamanı lent və drayverin istiliyini nəzərə alın.

Gizli işıq fon rolunu oynayanda otağın əsas svetilniklərinə daha az yük düşür. Gizli işıqla yanaşı otağın əsas svetilnikləri üçün Zəfər İşığı seriyasındakı E27 və E14 LED lampaları, vurğu nöqtələri üçün GU10 və G5.3 spotları seçmək olar; onları gizli işığın rəng temperaturu ilə uyğunlaşdırmaq otaqda vahid görünüş yaradır.