Tikiş, rəsm və əl işi üçün işıq

Tikiş, rəsm, toxuma və modelçilik kiçik detalları və rəngləri dəqiq görməyi tələb edir. İş yeri üçün işığın istiqamətini, rəng keyfiyyətini və lampa seçimini izah edirik.

Qara parçada qara sapla tikiş tikmək, akvarel çalarlarını seçmək, muncuq düzmək və ya kiçik model yığmaq — bunların hamısı gözdən adi gündəlik işlərdən çox daha çox şey tələb edir. Belə işlərdə işıq sadəcə «kifayət qədər» deyil, düzgün istiqamətdə, düzgün rəngdə və kölgəsiz olmalıdır. Pis işıqda uzun saatlar işləmək gözü yorur, xətaları artırır və hobbidən alınan zövqü azaldır.

İşığın miqdarı və yaşın təsiri

Kiçik detallarla işləmək adi oxudan daha çox işıq tələb edir. Nə qədər incə iş — nazik sap, kiçik tikiş, xırda fırça — bir o qədər güclü lokal işıq lazımdır. Ümumi otaq işığı bu tələbi ödəmir; iş səthinə yönəlmiş ayrıca lampa lazımdır.

Yaş da rol oynayır. İllər keçdikcə göz lensi daha az işıq keçirir və yaxın məsafəyə fokuslanma çətinləşir. Ona görə yaşlı insan eyni işi görmək üçün gəncdən xeyli çox işığa ehtiyac duyur. Nənəsi üçün tikiş guşəsi quran nəvə bunu nəzərə almalıdır.

İstiqamət: kölgəni işdən kənara salın

İşıq mənbəyinin yeri onun gücündən az əhəmiyyət daşımır. Əsas qayda: işıq işləyən əlin əks tərəfindən düşməlidir. Sağ əllə işləyən üçün lampa sol tərəfdə, sol əllə işləyən üçün sağ tərəfdə olur. Belə olanda əlin və alətin kölgəsi işin üzərinə düşmür.

Digər məqamlar:

• lampa iş səthindən bir qədər yuxarıda və qabaqda olmalı, işığı bucaq altında salmalıdır;
• çılpaq lampa gözə görünməməlidir — başlıq və ya abajur işığı yalnız aşağıya yönəltməlidir;
• parlaq səthlərdə — atlas parça, parlaq kağız, metal — işığın əks olunması gözə düşməməlidir; lampanın bucağını dəyişərək bunu yoxlayın;
• bir güclü nöqtə əvəzinə ümumi otaq işığı və lokal lampa birlikdə işləməlidir ki, iş səthi ilə otaq arasında kəskin kontrast olmasın.

Tənzimlənən qollu masa lampası bu tələblərin hamısını ödəməyə imkan verir: qolu çevirərək işığı hər dəfə işin növünə görə yönəltmək olur.

Rəng: kelvin və rəngötürmə

Rəsm, tikiş, toxuma və rəngli muncuqla iş üçün rənglərin düzgün görünməsi əsasdır. Burada iki göstərici vacibdir.

Rəng temperaturu. Çox isti işıq sarı və qırmızı çalarları gücləndirir, göy və bənövşəyini tutqunlaşdırır. Rəssamlar və rəng ilə işləyən mütəxəssislər çox vaxt gün işığına yaxın, təxminən 5000K civarında neytral işıqdan istifadə edirlər. Evdə hobbi üçün 4000–5000K neytral-ağ işıq balanslı seçimdir.

Rəngötürmə indeksi (CRI/Ra). Bu göstərici lampanın rəngləri nə dərəcədə düzgün göstərdiyini ifadə edir. Rəng seçimi vacib olan işlərdə 90 və yuxarı indeksli lampa tövsiyə olunur. Aşağı indeksli lampa altında seçilmiş sap və ya boya gün işığında fərqli çıxa bilər.

Axşam çəkdiyiniz rəsmi səhər gün işığında yoxlamaq yaxşı vərdişdir — işığınızın rəngləri nə qədər düzgün göstərdiyini beləcə görəcəksiniz.

Titrəmə və parıltı

Kiçik detallara uzun müddət yaxından baxarkən lampanın titrəməsi gözü xüsusilə yorur, hətta titrəmə şüurlu şəkildə hiss olunmasa belə. Tikiş maşınının hərəkət edən iynəsi kimi fırlanan və ya titrəyən hissələr titrəyən işıqda qəribə görünə bilər. Titrəməsiz işıq verən keyfiyyətli lampa seçin və dimmer istifadə edirsinizsə, aşağı səviyyədə titrəmə olub-olmadığını yoxlayın.

Böyüdücü şüşəli lampalar çox incə işlər — tikmə, zərgərlik, miniatür rəsm — üçün faydalıdır. Onlarda işıq böyüdücünün ətrafında dairəvi yerləşir və kölgəni azaldır.

Tikiş maşını və iş masası

Bir çox tikiş maşınında öz kiçik lampası olur, amma o, adətən yalnız iynə ətrafını işıqlandırır. Parçanın qalan hissəsini görmək üçün maşının sol tərəfində əlavə masa lampası lazımdır. Maşının öz lampasını dəyişərkən onun soketini və gücünü maşının təlimatına görə seçin.

İş masasının səthi açıq rəngli və mat olsa, işığı bərabər əks etdirir. Tünd, parlaq masa üstü isə həm işığı udur, həm də parıltı yaradır.

Hobbi guşəsinin ümumi işığı üçün Zəfər İşığı kataloqunda E27 LED lampalar, tənzimlənən masa lampaları üçün isə E14 və E27 altlıqlı modellər var. Kataloqda lampaların rəng temperaturu göstərilir; neytral işıq variantını seçərkən saytdakı simulyatordan da istifadə edə bilərsiniz.