Pəncərəsiz otaq: gün işığı olmayanda işıq necə qurulur

Pəncərəsiz vanna otağı, dəhliz, anbar və ya zirzəmi otağında süni işıq gün işığının bütün vəzifəsini daşıyır. Belə məkanı darısqal və tutqun göstərməyən işıq sxemini izah edirik.

Mənzillərdə pəncərəsiz otaqlar düşündüyümüzdən çoxdur: vanna otağı, tualet, dəhliz, garderob, anbar, bəzən isə yenidən planlaşdırma nəticəsində yaranan kabinet və ya qonaq otağı. Evlərdə zirzəmi otaqları da çox vaxt təbii işıqdan məhrumdur. Belə yerlərdə süni işıq təkcə axşam deyil, gün boyu işləyir və gün işığının bütün vəzifələrini daşıyır. Səhv qurulduqda otaq dar, tutqun və yorucu görünür.

Problem: gün işığının üç vəzifəsi

Gün işığı otaqda üç iş görür və pəncərəsiz otaqda onların hər birini ayrıca həll etmək lazımdır.

• Ümumi işıq səviyyəsi. Pəncərədən gələn işıq otağı gündüz bərabər doldurur.
• Tavan və divarların işıqlanması. Gün işığı səthlərə düşür, otaq geniş və açıq hiss olunur.
• Zaman hissi. Gün ərzində işığın rəngi və parlaqlığı dəyişir, insan vaxtı hiss edir.

Tək tavan lampası bunların yalnız birincisini, o da qismən həll edir.

Tavanı və divarları işıqlandırın

Pəncərəsiz otağı «açmağın» ən effektiv yolu işığın bir hissəsini tavana və divarlara yönəltməkdir. İnsan beyni işıqlı tavanı və divarları açıq məkan kimi qəbul edir. Bunun üçün:

• tavana yönəlmiş divar svetilnikləri və ya torşerlər;
• tavan karnizi boyu gizli işıq;
• divarı yuxarıdan aşağı yuyan spotlar və ya divar boyunca xətti işıq;
• işığı həm aşağı, həm yuxarı buraxan asma svetilniklər.

Birbaşa aşağı yönəlmiş tək spot sırası isə döşəməni işıqlandırır, tavanı qaranlıq qoyur və pəncərəsiz otağı mağara kimi göstərir.

Açıq, mat səthlər

Pəncərəsiz otaqda səthlərin rəngi işığın taleyini müəyyən edir. Açıq rəngli, mat divarlar və tavan işığı bərabər əks etdirir, lampalar isə az güclə daha çox iş görür. Tünd divarlar işığı udur, parlaq səthlər isə lampanın əks olunmasını göstərir və parıltı yaradır.

Güzgü pəncərəsiz otaqda xüsusilə faydalıdır: o, işığı əks etdirir və məkanı vizual olaraq genişləndirir. Güzgünü işıq mənbəyini birbaşa əks etdirməyəcək yerdə yerləşdirin.

Rəng temperaturu və gün ritmi

Gün işığından məhrum otaqda işığın rəngi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bir neçə yanaşma var:

• Otağın funksiyasına görə. Vanna otağı və dəhliz üçün isti və ya neytral-isti işıq rahatdır. İş və ya oxu üçün istifadə olunan pəncərəsiz kabinetdə neytral-ağ işıq diqqəti saxlamağa kömək edir.
• Günün saatına görə. Rəng temperaturu tənzimlənən sistemlər gündüz daha neytral və parlaq, axşam isə isti və zəif işıq verə bilər. İnsan uzun saatlar qaldığı pəncərəsiz otaqda bu, gün işığının dəyişkənliyini qismən təqlid edir.
• Qonşu otaqlarla uyğunluq. Pəncərəsiz dəhliz pəncərəli otaqlar arasında keçiddirsə, işığın rəngi onlarla kəskin fərqlənməməlidir.

Pəncərəsiz otaqda uzun müddət işləyən adam üçün gündüz saatlarında kifayət qədər parlaq işıq da vacibdir: tutqun işıqda gün boyu qalmaq yorğunluq hissini artırır.

Rahatlıq: parıltı və kölgə

Pəncərəsiz otaqda gözün dincəldiyi uzaq pəncərə mənzərəsi olmadığı üçün parıltı və sərt kölgələr daha çox narahat edir. Bunu azaltmaq üçün:

• çılpaq lampaları görünən yerdə qoymayın, mat plafon və ya diffuzor istifadə edin;
• işığı bir güclü nöqtəyə deyil, bir neçə zəif mənbəyə bölün;
• iş yerində yan tərəfdən düşən əlavə işıq qoyun ki, əlin kölgəsi işin üzərinə düşməsin.

Vanna otağı və tualet

Ən çox rast gəlinən pəncərəsiz otaq vanna otağıdır. Burada ümumi tavan işığı ilə yanaşı güzgü ətrafında üzü önündən işıqlandıran lampa lazımdır. Nəm mühit üçün svetilniklərin qorunma dərəcəsi (IP) zonaya uyğun olmalıdır; bu zonaların müəyyən edilməsi və quraşdırma ixtisaslı elektrikin işidir. Hərəkət sensoru pəncərəsiz tualetdə işığın unudulmasının da qarşısını alır.

Pəncərəsiz otaqda işıq gün boyu yandığı üçün burada LED lampaların fərqi ən çox hiss olunur. Dəhliz və anbarda sensorlar, yaşayış otağında isə zonalar üzrə açarlar lazımsız yanma saatlarını azaldır.

Pəncərəsiz otaqda həm ümumi, həm də istiqamətli işıq qurmaq üçün Zəfər İşığı seriyası E27 və E14 LED lampaları, eləcə də GU10 və G5.3 spotları təklif edir. Rəng temperaturunu seçməzdən əvvəl saytdakı simulyatordan istifadə etmək faydalıdır.