2G11 və G23: kompakt floresan lampaların altlıqları

2G11, G23, G24 və 2G7 kimi kompakt floresan altlıqlarını tanımaq, iki və dörd ştiftli variantların fərqi və LED əvəzləyici seçərkən sxemi nəzərə almaq.

Ofislərin tavan panellərində, xəstəxana dəhlizlərində, köhnə vanna otağı svetilniklərində və masa lampalarında vintli altlığı olmayan, plastik "başlıqlı" iki və ya dörd borulu lampalar görürsünüz. Onlar kompakt floresan lampalardır və altlıqlarının adları — 2G11, G23, G24, 2G7 — ilk baxışdan şifrəyə bənzəyir. Bu kodları başa düşmək həm düzgün əvəzləyicini tapmağa, həm də LED-ə keçid imkanlarını qiymətləndirməyə kömək edir.

Vintli "ekonom" lampalardan fərqi

Evdə işlənən vintli kompakt floresan lampalarda, yəni "ekonom" lampalarda, işə salma qurğusu lampanın öz gövdəsində yerləşir. Altlığı adi E27 və ya E14-dür və lampa istənilən patrona taxılır.

Ştiftli kompakt floresan lampalar isə peşəkar svetilniklər üçün nəzərdə tutulub. Onlarda işə salma sxeminin bir hissəsi və ya hamısı svetilnikin içində qalır. Lampa köhnələndə yalnız boru hissəsi dəyişdirilir, drossel və ya ballast svetilnikdə qalır. Buna görə altlıq həm də svetilnikdəki sxemin tipini bildirir.

İki ştift və dörd ştift: əsas fərq

Ştiftlərin sayı ən vacib göstəricidir:

• İki ştiftli lampalar (məsələn, G23 və iki ştiftli G24d) daxilində starter olur. Onlar svetilnikdəki elektromaqnit drossellə işləyir. Lampanın plastik başlığının içində starter və kiçik kondensator gizlənir.
• Dörd ştiftli lampalar (məsələn, 2G11, 2G7 və dörd ştiftli G24q) daxili starter olmadan hazırlanır. Onlar əsasən svetilnikdəki elektron ballastla işləyir, bəzən də ayrıca starterli sxemdə.

İki ştiftli lampanı dörd ştiftli yuvaya və ya əksinə taxmaq mümkün deyil, çünki altlıqlar fiziki olaraq fərqlidir.

Əsas altlıqların tanınması

G23. İki ştiftli, bir cüt nazik borudan ibarət kiçik lampalar. Masa lampalarında, köhnə vanna otağı və güzgü svetilniklərində, təcili çıxış işıqlarında geniş yayılıb. Ştiftlər plastik başlığın bir tərəfində yan-yana durur.

2G7. G23-ə bənzəyir, amma dörd ştiftlidir. Elektron ballastlı yığcam svetilniklərdə işlədilir.

G24. Daha iri, çox vaxt dörd və ya altı borulu lampalar. Adında "d" hərfi iki ştiftli, "q" hərfi isə dörd ştiftli variantı göstərir. Ardından gələn rəqəm (1, 2, 3) başlıqdakı açarın mövqeyini bildirir: bu açar müxtəlif güclü lampaların səhvən bir-birinin yuvasına taxılmasının qarşısını alır.

2G11. Uzun, yastı, iki paralel borudan ibarət dörd ştiftli lampalar. Ofislərin tavan panellərində, uzun divar svetilniklərində və tibbi müəssisələrdə tez-tez rast gəlinir. Uzunluqları fərqlidir, ona görə əvəzləyici seçərkən ölçmək lazımdır.

Altlığı tanımaq üçün lampanın plastik başlığına diqqətlə baxın: kod çox vaxt elə orada, bəzən də borunun şüşəsində kiçik hərflərlə yazılır. Başlıqda kod silinibsə, ştiftlərin sayını hesablayın, başlığın formasını və boruların sayını qeyd edin, lampanın ümumi uzunluğunu ölçün. Bu dörd məlumat, üstəlik svetilnikin etiketinin şəkli, satıcıya düzgün lampanı tapmaq üçün kifayət edir. Eyni svetilnikə fərqli güclü lampa taxmaq olmaz, çünki drossel və ballast konkret güc üçün hesablanır.

LED əvəzləyiciyə keçid

Bu altlıqlar üçün LED lampalar da satılır, lakin burada "taxdım, işlədi" həmişə keçərli deyil. LED əvəzləyicinin necə işləyəcəyi svetilnikdəki sxemdən asılıdır:

• Drosselli sxem üçün LED lampa. İki ştiftli G23 və G24d yerinə, bəzən lampanın içindəki starteri əvəz edən xüsusi elementlə.
• Elektron ballastla uyğun LED lampa. Ballastı saxlayaraq taxılır, lakin yalnız müəyyən ballast modelləri ilə uyğun ola bilər.
• Şəbəkəyə birbaşa qoşulan LED lampa. Drossel və ya ballast sxemdən çıxarılır, lampa birbaşa şəbəkəyə bağlanır.

Birinci iki variant ən sadə görünür, amma köhnə drossel və ballast sistemdə qaldığı üçün itkilər və nasazlıq riski də qalır. Üçüncü variant daha təmiz nəticə verir, lakin svetilnikdə dəyişiklik tələb edir.

Svetilniki saxlamaq, yoxsa dəyişmək

Seçimi bu suallar asanlaşdırır:

• Svetilnikin korpusu, reflektoru və qapağı yaxşı vəziyyətdədirmi?
• Svetilnikdə drossel, yoxsa elektron ballast var? Etiketdə yazılıb?
• LED əvəzləyici üçün qutuda uyğun sxem göstərilib?
• Eyni otaqda neçə belə svetilnik var? Çoxdursa, hamısını eyni qaydada dəyişmək daha səliqəlidir.
• Sxemdə dəyişiklik edəcək elektrikçi varmı?

Çox köhnə, saralmış və kontaktları zəifləmiş svetilniklərdə lampanı dəyişmək əvəzinə hazır LED svetilnik quraşdırmaq çox vaxt daha az zəhmət tələb edir.

Kompakt floresan lampaların tərkibində az miqdarda civə olduğunu da unutmayın: köhnə lampaları sındırmadan çıxarın və adi zibilə atmayın.

Zaferoğlu Elektrik-in Zəfər İşığı kataloqunda floresan borular və starter də təqdim olunur. Kompakt floresan svetilnikləri yeniləyərkən isə sxemi əvvəlcədən müəyyən etmək düzgün lampa və ya svetilnik seçiminin əsasıdır.