Hərəkət sensoru ilə LED lampa düzgün işləmir: səbəblər

Közərmə lampası ilə illərlə problemsiz işləyən hərəkət sensoru LED lampa qoyulandan sonra qəribə davranırsa, səbəb adətən sensorun qoşulma sxemi və yük tipidir.

Pilləkən qəfəsində və ya dəhlizdə hərəkət sensoru illərlə közərmə lampası ilə səssizcə işləyib. Lampanı LED ilə əvəz edəndən sonra isə qəribəliklər başlayır: lampa sönük olanda zəif parıldayır, arabir yanıb-sönür, ya da ümumiyyətlə sönmür. Bu hallarda lampa çox vaxt nasaz deyil — sadəcə sensorun elektrik tələbləri LED-in xüsusiyyətləri ilə üst-üstə düşmür.

Sönük vəziyyətdə parıltı və titrəmə

Ən çox rast gəlinən şikayət budur. Səbəb sensorun qoşulma sxemindədir. Bir çox sensor, xüsusən açar qutusuna quraşdırılan modellər, iki naqillə qoşulur: sıfır xətti yoxdur, sensor özünün elektronikasını lampanın dövrəsindən keçən çox kiçik cərəyanla qidalandırır.

Közərmə lampası üçün bu cərəyan heç nədir — soyuq sapın müqaviməti azdır, cərəyan ondan keçir və heç bir işıq yaranmır. LED lampanın drayverində isə kondensator var. Kiçik sızma cərəyanı kondensatoru yavaş-yavaş doldurur, gərginlik müəyyən həddə çatanda drayver qısa müddət işə düşür, lampa bir anlıq yanır və kondensator boşalır. Sonra dövr təkrarlanır. Nəticədə ya zəif daimi parıltı, ya da bir neçə saniyədən bir «göz qırpma» görünür.

Həll yolları:

• sıfır naqili ilə qoşulan, üç naqilli sensora keçmək — ən etibarlı yoldur;
• sensor istehsalçısının tövsiyə etdiyi xüsusi yük modulunu (kompensator) lampaya paralel qoşmaq;
• dövrədə bir neçə lampa varsa, onlardan birini hələlik közərmə və ya halogen lampa ilə saxlamaq — bu, müvəqqəti çıxış yoludur.

Minimal və maksimal yük

Sensorun sənədində iki rəqəmə baxın. Birincisi, minimal yük: köhnə sensorlar müəyyən gücdən az yüklə düzgün işləmir. Bir-iki aşağı güclü LED lampa bu həddən aşağı qala bilər və sensor qeyri-sabit davranır.

İkincisi, maksimal yük. Burada paradoks var: sensor közərmə lampaları üçün böyük gücə icazə versə də, LED üçün icazə verilən güc xeyli az ola bilər. Səbəb başlanğıc cərəyanıdır. LED drayverinin kondensatoru yandırılma anında qısa, amma çox güclü cərəyan zərbəsi çəkir. Releli sensorda bu zərbə kontaktları qığılcımla «qaynaqlaya» bilər — nəticədə işıq heç vaxt sönmür. Buna görə sensorun LED yükü üçün ayrıca göstərilən həddinə baxmaq və onu aşmamaq lazımdır.

Tiristor və ya triak əsaslı elektron açarlı sensorlar isə bəzi LED drayverləri ilə uyğunsuzluq yaradır: lampa titrəyir və ya vızıldayır. Belə sensorların sənədində LED ilə uyğunluq ayrıca göstərilməlidir.

İşıq özbaşına yanır və ya tez sönür

Bəzən problem elektrik deyil, sensorun «gözü» ilə bağlıdır.

Passiv infraqırmızı (PIR) sensorlar istilik şüalanmasının dəyişməsinə reaksiya verir. Onları yanlış işə salan tipik mənbələr:

• qızdırıcı, kondisioner və ya ventilyasiya çıxışından gələn isti hava axını;
• pəncərədən düşən və buludla dəyişən günəş işığı;
• ev heyvanları;
• küləkdə tərpənən pərdə, bitki və ya küçədəki ağaclar (açıq havadakı sensorlarda).

Mikrodalğalı sensorlar isə nazik arakəsmələrdən və şüşədən «görə» bilir, qonşu otaqdakı hərəkətə də reaksiya verir. Belə sensorun həssaslığını azaltmaq lazımdır.

Başqa bir tipik hal: işıq yanır, bir müddət sonra sönür, dərhal yenidən yanır. Sensorun işıqlanma (lüks) ayarı varsa və lampanın öz işığı sensorun fotoelementinə düşürsə, sensor «hava artıq işıqlıdır» qərarına gəlib işığı söndürür, qaranlıqda isə yenidən yandırır. Lampanı və ya sensoru elə yerləşdirin ki, işıq birbaşa sensora düşməsin, ya da işıqlanma ayarını dəyişin.

Sensorun yerləşməsi və ayarları

PIR sensor hərəkəti ona doğru gələndən çox, önündən yan keçəndə daha yaxşı hiss edir. Dəhlizin sonunda, düz insanın gəldiyi istiqamətə baxan sensor adamı gec «görür» və işıq bir neçə addım gecikmə ilə yanır. Sensoru hərəkət xəttinə köndələn baxacaq şəkildə yerləşdirmək bu problemi aradan qaldırır.

Gecikmə vaxtı (işığın hərəkət kəsiləndən sonra nə qədər yanılı qalması) çox qısa qoyulubsa, vanna otağında və ya anbarda sakit dayanan adam qaranlıqda qalır. Bu, nasazlıq deyil, ayardır.

Yoxlama ardıcıllığı

• LED lampanı eyni sensora bağlı olmayan adi svetilnikdə yoxlayın — orada normaldırsa, lampa işləkdir;
• sensorun neçə naqillə qoşulduğunu öyrənin (elektrikçi vasitəsilə);
• sensorun sənədində LED üçün maksimal və minimal yükü tapın;
• işıq sönmürsə, rele kontaktlarının yapışma ehtimalını nəzərə alın — sensor dəyişdirilməlidir;
• yanlış işə düşmədə istilik mənbələrini, günəşi və sensorun baxış istiqamətini yoxlayın;
• lüks və gecikmə ayarlarını sənədə uyğun yenidən qurun.

Sensorun qoşulması və dəyişdirilməsi şəbəkə gərginliyi ilə işdir, bunu elektrikçiyə həvalə etmək lazımdır.

Zaferoğlu Elektrik sensor istehsal etmir; şirkətin Gəncə zavodunda Zəfər İşığı LED lampaları hazırlanır. Sensorlu dövrədə hansı soketli lampaya ehtiyac olduğunu müəyyən edəndən sonra uyğun modeli kataloqda tapmaq olar.