LED lampanın plastik kolbası niyə saralır

Ağ plastik kolbanın saralması istilik, günəş şüası, kimyəvi təsir və materialın keyfiyyəti ilə bağlıdır. Səbəbi necə tanımaq və nə etmək lazımdır.

Bir neçə il işləmiş LED lampanı çıxarıb yenisinin yanına qoyanda fərq aydın görünür: köhnəsinin ağ kolbası krem və ya açıq sarı rəngə çalır. Bəzən bu dəyişiklik lampa yanarkən də hiss olunur — işıq əvvəlkindən isti və tutqun görünür. Saralma plastik kolbalı lampaların ən çox rast gəlinən köhnəlmə əlamətlərindən biridir və onun bir neçə səbəbi var.

Kolba nədən hazırlanır

Məişət LED lampalarının əksəriyyətində kolba polikarbonat və ya akril kimi şəffaf plastikdən hazırlanır və işığı səpələmək üçün içinə və ya səthinə mat edici əlavə vurulur. Bu materiallar şüşədən yüngüldür, düşəndə qəlpə vermir və forma baxımından çevikdir. Lakin plastik polimer zəncirlərindən ibarətdir və bu zəncirlər istilik, ultrabənövşəyi şüa və bəzi kimyəvi maddələrin təsiri ilə yavaş-yavaş dəyişir. Saralma da bu dəyişikliyin görünən nəticəsidir.

İstehsalçılar bu prosesi ləngitmək üçün plastikə stabilizatorlar əlavə edir. Stabilizatorların növü və miqdarı materialın qiymətinə təsir etdiyi üçün müxtəlif lampalarda kolbanın davamlılığı fərqli olur.

Əsas səbəblər

1. İstilik. LED lövhəsi kolbanın altında yerləşir və onun yaratdığı istiliyin bir hissəsi kolbaya da keçir. Lampa qapalı plafonda, kiçik abajurda və ya başıaşağı vəziyyətdə işləyəndə isti hava kolbanın ətrafında qalır, temperatur yüksəlir və plastik daha sürətlə köhnəlir. Uzun müddət fasiləsiz işləyən lampalarda bu təsir daha çox hiss olunur.

2. Günəş şüası. LED çiplərin özü demək olar ki, ultrabənövşəyi şüa buraxmır. Amma günəş işığında bu şüa bol olur. Eyvanda, həyətdə, vitrin pəncərəsinin arxasında və ya birbaşa günəş düşən yerdə olan lampanın kolbası daxili şəraitdə olanlardan xeyli tez saralır — hətta lampa gündüzlər sönük olsa belə.

3. Kimyəvi təsir. Siqaret tüstüsü, mətbəxdə yağ buxarı, bəzi təmizlik vasitələri kolbanın səthində qat yaradır və ya plastiklə reaksiyaya girir. Tüstü qatını çox vaxt silməklə qismən təmizləmək mümkündür, həlledicinin plastikə vurduğu zərər isə geri qayıtmır.

4. Material keyfiyyəti. Stabilizatoru az olan və ya təkrar emal edilmiş xammalın payı yüksək olan plastik eyni şəraitdə daha tez rəngini dəyişir.

Saralma işığa necə təsir edir

Sarı plastik işığın mavi hissəsini daha çox udur. Nəticədə iki şey baş verir: lampanın verdiyi işıq azalır və rəngi istiləşir. Məsələn, soyuq ağ işıq zamanla neytral kimi, neytral isə daha isti kimi görünə bilər. Eyni otaqda yeni və köhnə lampalar yan-yana olduqda fərq daha kəskin nəzərə çarpır.

Saralmanı rəng sürüşməsindən necə ayırmaq

İşığın rəngi başqa səbəbdən də dəyişə bilər: çip və fosfor qatının özünün köhnəlməsi. Hansının baş verdiyini anlamaq üçün sadə yoxlamalar var:

• Lampanı söndürüb gündüz işığında kolbaya baxın. Kolba sönük halda sarı görünürsə, səbəb plastikdədir. Ağ görünür, amma işıq yenə sarımtıldırsa, səbəb daha çox çip və fosfordadır.
• Yeni eyni model lampa ilə müqayisə edin. Sönük vəziyyətdə kolbaların rəngini tutuşdurmaq ən aydın nəticəni verir.
• Səthi silin. Yumşaq sabunlu su ilə nəmləndirilmiş, yaxşıca sıxılmış parça ilə silindikdən sonra rəng yaxşılaşırsa, problemin bir hissəsi səth qatındadır.

Nə etmək olar

Plastik materialın özündə baş vermiş saralma geri qaytarılmır. Kolbanı ağartmaq üçün güclü kimyəvi maddələr və ya zımpara işlətmək təhlükəlidir: səth korlanır, lampa açıla və ya zədələnə bilər. İşıq və rəng sizin üçün önəmlidirsə, lampanı dəyişmək düzgün yoldur.

Saralmanı ləngitmək üçün isə bunlara diqqət edin:

• qapalı, havalanmayan plafonlarda lampanın bu şəraitə uyğun olub-olmadığını qablaşdırmadan yoxlayın;
• açıq havada və günəş düşən yerlərdə bunun üçün nəzərdə tutulmuş svetilnik və lampalardan istifadə edin;
• kolbanı spirt, aseton və ya həlledici tərkibli vasitələrlə silməyin;
• mətbəxdə və tüstülü yerlərdə kolbanı vaxtaşırı yumşaq üsulla təmizləyin;
• eyni otaqda rəng ahəngi önəmlidirsə, bir lampanı dəyişəndə qonşu lampaların vəziyyətinə də baxın.

Zaferoğlu Elektrik-in Zəfər İşığı kataloqunda həm plastik kolbalı standart LED lampalar, həm də şüşə kolbalı filament lampalar var. Konkret modelin kolba materialını məhsul səhifəsində yoxlamaq və ya şirkətdən soruşmaq olar.