Evdə foto və video çəkiliş üçün işıq: Kelvin və CRI

Evdə çəkilən foto və videoda rənglərin düzgün və üzün təbii görünməsi işığın rəngindən, keyfiyyətindən və yerindən asılıdır. Sadə qurulum qaydalarını izah edirik.

Məhsul şəkli, onlayn dərs, video zəng və ya sosial şəbəkə üçün qısa video — bunların hamısı artıq evdə, adi otaqda çəkilir. Kameranın keyfiyyəti yaxşı olsa da, nəticə çox vaxt gözlənildiyi kimi alınmır: üz saralmış və ya göyərmiş görünür, fonda qəribə rəngli ləkələr olur, videoda üfüqi zolaqlar gəzir. Bu problemlərin əksəriyyəti işıqla bağlıdır və bahalı studiya avadanlığı olmadan həll oluna bilər.

Qızıl qayda: bir səhnədə bir rəng temperaturu

Kamera ağ balansını bir işıq mənbəyinə görə tənzimləyir. Səhnədə iki fərqli rəngli işıq olanda — məsələn, pəncərədən gələn soyuq gün işığı və tavandakı isti lampa — kamera onlardan yalnız birini «ağ» qəbul edə bilir. Nəticədə üzün bir tərəfi mavimtıl, digər tərəfi narıncı görünür. Bunu montajda düzəltmək çox çətindir.

Ona görə ilk addım səhnədəki bütün işıqları eyni rəng temperaturuna gətirməkdir. İki yol var:

• gün işığında çəkirsinizsə, otağın lampalarını söndürün və ya onları gün işığına yaxın neytral-soyuq lampalarla əvəz edin;
• süni işıqda çəkirsinizsə, pərdələri bağlayın və yalnız eyni tipli lampalardan istifadə edin.

Hansı Kelvinin seçildiyi ikinci dərəcəlidir — kamera ağ balansını tənzimləyəcək. Önəmli olan qarışıq olmamasıdır. Praktikada neytral 4000–5000K ətrafı dərinin görünüşü üçün rahat başlanğıcdır.

Rəng ötürmə: CRI kameraya da təsir edir

Göz zəif rəng ötürməsinə qismən uyğunlaşır, kamera isə uyğunlaşmır. Aşağı CRI-li lampa altında çəkilmiş şəkildə dəri boz-yaşılımtıl, qırmızı məhsullar isə qəhvəyi görünə bilər və bunu rəng düzəlişi ilə tam bərpa etmək olmur. Foto və video üçün Ra 90 və yuxarı olan işıq mənbələri seçmək məsləhətdir. Video işlərində bəzən televiziya üçün hazırlanmış TLCI göstəricisinə də baxılır, amma evdə istifadə üçün yüksək CRI yaxşı başlanğıc nöqtəsidir.

Titrəmə və videoda zolaqlar

Bəzi LED lampalar və svetilniklər gözə görünməyən sürətli titrəmə ilə işləyir. Göz bunu hiss etməsə də, kamera, xüsusən qısa ekspozisiyada, onu tutur: videoda yuxarıdan aşağıya hərəkət edən qaranlıq zolaqlar yaranır, ardıcıl foto seriyasında isə bir şəkil digərindən tünd çıxır.

Bunu yoxlamaq sadədir: telefon kamerasını lampaya tutun və ekranda zolaq olub-olmadığına baxın. Zolaq varsa, iki yol var — titrəməsiz işıq mənbəyi seçmək və ya kamerada çəkiliş sürətini şəbəkə tezliyinə uyğunlaşdırmaq (50 Hz şəbəkədə adətən 1/50 və ya 1/100 saniyə). Dimmerlə azaldılmış LED lampalar titrəməyə daha meyillidir, ona görə çəkiliş zamanı işığı tam gücdə saxlamaq daha etibarlıdır.

Yumşaq işıq: böyük mənbə, yaxın məsafə

Kiçik, açıq lampa sərt kölgə və parlaq əks olunma yaradır. Üz və məhsul çəkilişində isə yumşaq işıq daha gözəl nəticə verir. Onu əldə etmək üçün:

• işığı ağ divara və ya tavana yönəldib əks olunmuş işıqla çəkin;
• lampanın qarşısına ağ parça, kalka kağızı və ya mat diffuzor qoyun (lampadan təhlükəsiz məsafədə);
• işıq mənbəyini obyektə yaxınlaşdırın — mənbə obyektə nisbətən nə qədər böyükdürsə, işıq o qədər yumşaqdır;
• pəncərə işığından istifadə edirsinizsə, birbaşa günəş əvəzinə nazik pərdədən keçən işığı seçin.

Lampaları harada yerləşdirmək

Ən çox yayılmış səhv yalnız tavan işığı ilə çəkməkdir. Yuxarıdan düşən işıq göz altında və burun altında kölgə yaradır. Sadə və effektiv sxem belədir:

• əsas işıq — üzün qarşısında, bir az yanda (45 dərəcəyə qədər) və göz səviyyəsindən bir qədər yuxarıda;
• doldurucu işıq — digər tərəfdən, daha zəif; onun əvəzinə ağ karton və ya divar da işləyə bilər;
• fon işığı — insanı arxa fondan ayırmaq üçün arxada zəif, istəyə görə isti və ya rəngli işıq.

Video zənglər üçün ən sadə həll monitorun arxasında və ya yanında, üzə tərəf yönəlmiş yumşaq bir lampadır. Arxada pəncərə olmamalıdır — kamera pəncərəyə görə tənzimlənir və üz qaranlıq qalır.

Kamera tərəfində iki tənzimləmə

İşıq qurulandan sonra kamerada avtomatik ağ balansını sabit dəyərə keçirmək məsləhətdir. Avtomatik rejim kadra düşən obyektlərə görə rəngi daim dəyişə bilər. Mümkünsə ekspozisiyanı da sabitləyin ki, parlaqlıq kadrdan-kadra oynamasın.

Çəkilişə başlamazdan əvvəl bu sualları qısaca yoxlayın:

• Səhnədə yalnız bir tip işıq varmı?
• Lampaların CRI dəyəri məlumdurmu?
• Telefon kamerası ilə baxanda zolaq görünürmü?
• Əsas işıq üzün qarşısındadırmı, yoxsa yalnız yuxarıdan düşür?
• Arxada pəncərə və ya parlaq lampa kadra düşürmü?

Zəfər İşığı LED lampaları Gəncədə, Zaferoğlu Elektrik tərəfindən buraxılır. Evdəki çəkiliş guşəsi üçün lazım olan lampa növlərini saytdakı kataloqda soket və forma üzrə müqayisə etmək olar.